تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2422

مساهمون:

ص٢٤٢٢
از كلانسالى پشت آن بر بازو افتاده باشد .

عنقل

(
anqal
) ا . ع . رودهء سوسمار .

عنقود

(
onqud
) ا . ع . خوشهء انگور و خوشهء پيلو و خوشهء بطم و جز آن . ج : عناقيد . و نام گاو نر .

عنك

(
ank
) ا . پ . خرى كه پيشاپيش گله رود .

عنك

(
enk
) ا . پ . آسياى عصارى . و ستون خانه . و ستون آسياى عصارى .

عنك

(
ank
) م . ع . عنك اللبن عنكا و عنوكا ( از باب نصر ) : فرو خفت شير و ستبر گرديد . و عنك فلان فى الارض : حمله كرد فلان و بازگشت . و كذا : عنك الفرس . و عنك الرمل : بسته گرديد ريگ و بلند شد چندانكه راه به روى نماند . و عنك الدم : سخت شد سرخى خون . و كذا : عنك الرمل . و عنك البعير : در ريگ در آمد شتر و بيرون شدن از آن دشوار گرديد بر وى . و عنك الباب : بند نمود در را . و عنكت المراة : ناساز وارى نمود آن زن و نافرمانى كرد با شوى خود . و عنك فلان : در آمد فلان در ريگ بسيار .

عنك

(
ank
) و (
enk
) و (
onk
) ا . ع . از اول شب تا ثلث آن . و پاره‌اى از شب كه سخت تاريك باشد . و ثلث آخر شب .

عنك

(
enk
) ا . ع . بزرگ و معظم هر چيزى . و در .

عنك

(
enk
) و (
anak
) ا . ع . اصل و بن و بيخ .

عنك

(
onk
) ع . ج . عنيك .

عنك

(
anka
) ع . يعنى از تو .

عنكب

(
ankab
) ا . ع . عنكبوت نر .

عنكباء

(
ankab '
) و عنكباة (
ankab t
) و عنكبات (
ankab t
) ا . ع . عنكبوت و تننده .

عنكبة

(
ankabat
) ا . ع . عنكبوت ماده .

عنكبوت

(
ankabut
) و عنكبوة (
ankabut
) ا . ع . كرتينه ( مذكر و مؤنث هر دو آيد ولى بيشتر مؤنث آيد ) . ج : عناكب و عنكبوتات . و عكاب و عكب و اعكب : اسم جمع .

عنكبوت

(
ankabut
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تننده و تبينه و كرتينه و تفين و تفينه و چاغ و زجال و كروتنه و كره تن و ورند و كلاش نيز گويند .

عنكبوتات

(
ankabut t
) ع . ج . عنكبوت .

عنكبوتة

(
ankabutat
) ا . ع . عنكبوت ماده .

عنكث

(
ankas
) ا . ع . پشم انبوه برهم نشسته . و نام گياهى . و نام مردى .

عنكد

(
ankad
) ا . ع . صلب و درشت . و گول و احمق .

عنكرة

(
ankarat
) ا . ع . ماده شتر كلان جثه .

عنكرة

(
ankarat
) م . ع . عنكر السنام عنكرة : داراى پيه گرديد آن كوهان .

عنكش

(
ankac
) ا . ع . مردى كه باك ندارد از روغن نماليدن و آرايش ناكردن .

عنكشة

(
ankacat
) م . ع . عنكش العشب عنكشة : زرد گرديد آن گياه و خشك شد . و نيز عنكشة : زنگار گرفتن چيزى .

عنكل

(
ankal
) ا . ع . سخت و درشت . و استخوان پشت از دوش تا سرين .

عنكم

(
ankom
) ع . يعنى از شما .

عنگ

(
ang
) ا . پ . خر نر . و بانگ و نعرهء خر .

عنم

(
anm
) ا . پ . گلنار .

عنم

(
anam
) ا . ع . درختى حجازى كه بارش سرخ و بدان انگشتان خضاب كرده را تشبيب دهند . و شاخه‌هاى خرنوب شامى . و رشته مانندى كه بدان رز برواديج برآيد . و خار درخت طلح . و نوعى از كربسه . و نام مردى .

عنمة

(
anamat
) ا . ع . شكاف لب مردم . و واحد عنم يعنى يك خار درخت طلح .

عنمى

(
anamiyy
) ص . ع . منسوب بعنم يعنى نيكو روى سرخ رنگ .

عنن

(
anan
) ا . ع . پيش آمدگى . و پيش گيرى چيزى . و جانب و ناحيه . و ناحق گرفته و باطل . و نامردى .

عنن

(
anan
) م . ع . عن عنا و عننا و عنونا . مر . عن .

عنن

(
anan
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامردى و عدم توانائى بر نزديكى زنان .

عنن

(
onan
) ع . ج . عنة .

عنن

(
onon
) ع . ج . عنان .

عنو

(
env
) ا . ع . جانب و ناحيه . و كرانهء آسمان . و عنو الناس : گروه مردمان از قبايل مختلف . ج : اعناء . و جاءنا اعناء الناس : آمدند ما را قومى از قبايل پراكنده .

عنو

(
onovv
) م . ع . عنوت فيهم عنوا و عناء ( از باب نصر ) : بندى و اسير گرديدم در ميان ايشان . و عنوت له : فروتنى و خوارى نمودم مر او را . قوله تعالى :
وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ
. و عنوت الشيئ : آشكار كردم آن چيز را . و عنوت بالشيئ : برآوردم آن چيز را . و عنوت بالشيئ : برآوردم آن چيز را . و عنت الارض بالنبات : رويانيد آن زمين گياه را . و عنا الكلب الشيئ : شميد سگ آن چيز را . و عنا النبات : پديد آمد آن گياه . و عنت القربة بماء كثير : ضبط آب بسيار نتوانست كرد آن مشك و آب بر آمد از آن . و عنت به امور : فرود آمد به روى كارها . و عنا الامر عليه : دشوار گرديد آن كار بر وى .

عنواش

(
env c
) ا . ع . ماده شتر درازيا .