عكوز
(
akvaz
) ا . ع . چوبدستى آهن دار . و جبه مانندى از آهن كه اجذم پاى خود را بر آن گذارد .
عكوف
(
okuf
) ص . ع . ج . عاكف .
و الناس عكوف اى منتظرون .
عكوف
(
okuf
) م . ع . عكف عكفا و عكوفا . مر . عكف .
عكوك
(
akavyak
) ا . ع . مرد كوتاه بالاى گرد اندام استوار خلقت و تندار . و جاى درشت . و جاى نرم و آسان . و بدون الف و لام : نام مردى .
عكوكع
(
akavka '
) ا . ع . كوتاه بالا .
عكول
(
akavval
) ا . ع . مرد كوتاه بالا و فربه . و نام شاعرى .
عكوم
(
akum
) ا . ع . برگردنده . و جاى بازگشت . و زنى كه از پس هر دختر پسر زايد .
عكوم
(
akum
) ع . ج . عكم .
عكه
(
akke
) ا . پ . مرغى از جنس كلاغ و ابلق سياه و سپيد و دمش درازتر از دم كلاغ و زاغچه نيز گويند و بتازى عقعق نامند . و نيز عكه : شهر عكا .
عكى
(
aky
) م . ع . عكى بازاره عكيا ( از باب ضرب ) : درشت شد نشستنگاه او . و نيز درشت كرد بستنگاه و نيفهء ازار خود را . و عكى زيد : بمرد زيد .
عكى
(
ak
) ع . ج . عكوة . و ج .
عكوة و عكوة .
عكى
(
akk
) ص . ع . ازرة عكى :
پاچه و رماليده يعنى كسى كه دو طرف شلوار را فروهشته كند و باقى آن را بالا كشد .
عكى
(
okka
) ا . ع . پست مقل .
عكى
(
akiyy
) ا . ع . شير بىآميغ .
و مشك شير . و شير گوسپندان بر يكديگر دوشيدهء دفزك شده .
عكيث
(
akis
) ا . ع . كميز پيل .
عكيس
(
akis
) ا . ع . شيرى كه بر شوربا و ديگر خوردنى ريزند . و نوعى از طعام كه از شير تازه سازند . و شاخهء خوابانيدهء از درخت رز يعنى آن شاخه كه در زير زمين خوابانيده و از جاى ديگر در آورند تا سبز گردد و به فارسى فرهانج گويند . و شير تازه كه بر آن پيه گداخته ريخته نوشند .
عكيسة
(
akisat
) ا . ع . شب نيك تاريك .
و شتران بسيار .
عكيظ
(
akiz
) ا . ع . كوتاه قد .
عكيك
(
akik
) ا . ع . سختى و تيزى گرما بىوزش باد . ج : عكاك .
عكيك
(
akik
) ص . ع . يوم عكيك :
روز گرم .
عل
(
al
) ا . ع . طرف بالاى از خانه و جز آن .
عل
(
ale
) و (
alo
) ا . ع . اتيته من عل :
آمدم او را از بالا . و كذلك من عل .
عل
(
all
) ا . ع . شربت دويم از آب خوردن .
و شرب پس از شرب . و مردى كه مصاحبت با زنان را دوست دارد . و تكهء بزرگ جثه .
و كنهء لاغر . و كنهء فربه . و كنهء بزرگ جثه .
و مرد سالديدهء لاغر . و مرد سالديدهء كوچك جثه شبيه بكنه . و باريك سالديدهء از هر چيزى .
و كسى كه پوستش از بيمارى ترنجيده باشد .
عل
(
all
) م . ع . عل الضارب المضروب علا ( از باب نصر ) : پى هم زد ضارب مضروب را . و عل علا ( از باب ضرب ) : بيمار گرديد . و عل الانسان ( مجهولا ) : بيمار گرديد انسان . و عل علا و عللا ( از باب نصر و ضرب ) : دوباره خورد آب را و پياپى خورد آب را . و عله :
دوباره خورانيد آب را ( لازم و متعدى ) . و عل من الطعام ( مجهولا ) : خورده شد چيزى از آن طعام .
عل
(
alla
) ع . بمعنى لعل . و على و علنى و علك بمعنى لعلى و لعلنى و لعلك .
مر . لعل .
علا
(
al
) ا . ع . بلند . يق : اتيته علا اى عال . و من علا يعنى از بالا . و جل و علا يعنى بزرگ و با جلال و بلندتر از همه .
علا
(
al
) ع . ج . علاة .
علاء
(
al '
) ا . ع . بلندى در قدر و منزلت .
و نام شخصى . و نام موضعى . و نام كوچهاى .
علاء
(
al '
) م . ع . على علاء ( از باب سمع و فتح ) : برآمد و مرتفع شد . و على فى المكارم : بزرگ قدر و داراى شرف گرديد .
علاء
(
el '
) م . ع . عالاه و به معالاة و علاء : بلند برآمد . مر . معالاة .
علاب
(
el b
) ا . ع . نشانى در درازى گردن .
علاب
(
el b
) ا . ع . ج . علبة .
علابط
(
al bet
) ع . ج . علابط .
علابط
(
ol bet
) ا . ع . گلهء گوسپند از پنجاه تا هر قدر كه باشد . و شير خفتهء دفزك شده . و هر چيز درشت و ستبر . و گرانى تن .
ج : علابط و علابيط . و القى على علابطه : انداخت به روى من سنگينى خود را .
علابى
(
al biyy
) ا . ع . رصاص .
و ارزيز . و يا جنسى از رصاص .
علابى
(
al biyy
) ا . ع . ج . علباء و علباء .
علابيط
(
al bit
) ع . ج . علابط .
علاة
(
al t
) ا . ع . سندان . ج : علا . و سنگى كه به روى آن پنير و كشك خشك كنند .
و قدحى ستبر كه بر دور آن سرگين ريخته و در آن شير دوشند . و ماده شتر بلند بالاى استوار . و نام كوهى . و نام اسبى .
علات
(
ell t
) ا . ع . ج . علة . و قولهم :
على علاته يعنى بر هر حال .