بندند . ج : عقل . و زكات سال از شتران و گوسپندان . و عقال المئين : مرد شريف كه هرگاه اسير و بندى شود فديهء او صدها شتر باشد .
عقال
(
oqq l
) ا . ع . علتى در پاى ستور كه هرگاه برفتار آيد ساعتى لنگ كند و بعد گشاده گشته به راه افتد و يا خاص است باسب .
و ج . عاقل . و ذو عقال : نام اسبى .
عقالان
(
eq l ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
صدقهء دو سال .
عقام
(
aq m
) ص . ع . رجل عقام :
مردى كه وى را فرزند نشود . و امراة عقام : زن نازا . ج : عقماء . و ناقة عقام :
ماده شتر دندان نيش برآوردهء استوار اندام .
عقام
(
aq m
) ا . ع . مار بحرى .
عقام
(
eq m
) ع . ج . عقيم .
عقام
(
oq m
) ص . ع . يوم عقام :
روز سخت .
عقام
(
oq m
) (
aq m
) ص . ع . حرب عقام : جنگ سخت . و رجل عقام : مرد زشت خو . و داء عقام : بيمارى دشوار كه به نشود . و كذلك عقام فى الكل .
عقان
(
eqq n
) ا . ع . عقان النخيل :
آنچه از بن خرما بن برزند و برآيد . و كذا :
عقان الكرم .
عقائد
(
aq 'ed
) ع . ج . عقيدة .
عقايد
(
aq yed
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقيدهها و چيزهائى كه شخص يقين بر آنها كند و آنها را در دل خود گيرد .
عقائص
(
aq es
) ع . ج . عقصة . و ج .
عقيصة .
عقائق
(
aq eq
) ع . ج . عقيق .
عقائل
(
aq el
) ع . ج . عقيلة .
عقائم
(
aq 'em
) ع . ج . عقيم . و ج .
عقيمة .
عقب
(
aqb
) ا . ع . پسر . و پسر پسر . و پاشنه ( مؤنث آيد ) . ج : اعقاب . و روش و تك ستور كه بعد از تك نخستين آرد . يق : لهذا الفرس عقب حسن . و نيز جهت . يق :
من اين عقبك : از كجا آمدى ؟
عقب
(
aqb
) م . ع . عقب القوس عقبا ( از باب نصر ) : پى پيچيد بركمان .
و عقب زيدا : زد بر پاشنهء زيد . و عقب فلانا عقبا و عقوبا : آمد پس از فلان . و عقب فلان مكان ابيه عقبا و عقوبا و عاقبة : جانشين شد فلان پدر خود را .
و عقبت الرجل فى اهله : جستم آن مرد را در اهل خودش بيدى پس جانشين شدم او را . و السلام يعقب التشهد : سلام پس از تشهد خوانده مىشود . و عقب الشجر :
برگ سبز برآورد آن درخت بعد از برگ خشك .
و عقب فلان على فلانة : نكاح كرد فلان مرد فلان زن را پس از مردن شوهر و يا طلاق آن .
عقب
(
eqb
) ا . ع . جاء فى عقبه : آمد پس از او و در عقب او .
عقب
(
oqb
) ا . ع . جئت فى عقب الشهر : آمدم پس از آنكه ماه تمام شده بود .
عقب
(
aqb
) و (
oqob
) ا . ع . پايان كار و عاقبت و سرانجام آن . قوله تعالى :
هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً
او عقبا .
عقب
(
oqab
) ا . ع . پاشنه . و ج . عقبة .
عقب
(
aqab
) ا و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پس چيزى و دنبال . و عقب لشكر : دنبال لشكر . و به عقب : بپس و بدنبال و از پى و در پى . و در عقب : در پس و در پى و بدنبال و از پى .
عقب
(
aqeb
) ا . ع . پاشنه . و پسر . و پسر پسر ( مؤنث آيد ) . ج : اعقاب . و جاء فى عقب الشهر : آمد در اندك باقى ماندهء از ماه . و جاء فى عقبه : آمد در اثر او .
و بنو فلان تسقى ابلهم عقب بنى فلان اى بعدهم . و فرس ذو عقب :
اسب صاحب تك . و خلف فلان بعقبى :
فلان پس از من اقامه نمود . و رجع فلان على عقبه : برگشت فلان از راهى كه در خلفش بود و بشتاب آمد . و هو فى عقب المرض يعنى كمى از مرض او باقى است .
و عقب الشيطان : نوعى از نشستن كه بنشست سگ ماند .
عقب
(
oqab
) ع . ج . عقبة .
عقب
(
eqqab
) ا . ع . علامات و آثار هر چيز خوب و نيك .
عقبا
(
oqb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عالم آينده ضد دنيا . و عالم عقبا : آخرت .
عقبات
(
aqab t
) ع . ج . عقبة .
عقبات
(
aqeb t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راههاى دشوار . و عقبهها . و دنبالهها .
عقبان
(
eqb n
) و (
oqb n
) ع . ج .
عقاب .
عقبان
(
oqb n
) ا . ع . پايان كار .
الحديث : ما من جرعة احمد عقبانا من جرعة غيض مكظوم . و آخر هر چيز .
و جاء فى عقبان الشهر : آمد در آخر ماه .
عقبة
(
aqbat
) ا . ع . برگ سبز كه پس برگ خشك برآيد .
عقبة
(
aqbat
) و (
eqbat
) ا . ع . نوعى از جامههاى نگارين هودج .
عقبة
(
eqbat
) ا . ع . در ماه يك مرتبه كارى كردن . يق : ما يفعل ذلك الاعقبة القمر :
اين كار نمىشود مگر در ماهى يك مرتبه .
عقبة
(
oqbat
) ا . ع . نوبت . يق : تمت عقبتك : بانجام رسيد نوبت تو . و بدل عوض اسير . يق : اخذت عقبة اى بدلا .