تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2381

مساهمون:

ص٢٣٨١

عقاب

(
eq b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكنجه و عذاب و تنبيه و سياست .

عقاب

(
oq b
) ا . ع . مرغ شكارى سياه ( مؤنث آيد ) . ج : اعقب و عقبان و عقبان . و سنگ ميان چاه كه دول را بدراند . و سنگ بزرگ بيرون جستهء از كوه مانند پايهء نردبان . و بادامك كه در پاى ستور برآيد . و رشتهء باريك كه در سوراخ حلقهء گوشواره باشد . و آب راهه بسوى حوض . و سنگ در نورد چاه كه آب كش بر آن ايستد . و علم بزرگ . و نام علم آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و پشته و هر بلندى زمين كه بسيار دراز نباشد . و نام چند اسب . و نام زنى . و نام ماده سگى . و عقاب عقنباة : عقاب تيز چنگال . و كذلك عقاب عقبناة او بعنقاة .

عقاب

(
oq b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك نوع مرغ شكارى كه إله (
olh
) و يا إله (
ollah
) و يا ججا نيز گويند و قسم سياه آن را دال و دالمن گويند . و عقاب آهنين منقار : تير پيكان دار . و عقاب شدن : طالب شدن به چيزى .

عقابيس

(
aq bis
) ا . ع . بلاها و آفتها و داهيه‌ها .

عقابيل

(
aq bil
) ع . ج . عقبولة . و فلان ذو عقابيل : فلان سخت شرير است .

عقابين

(
oq bayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو چوب بلند كه مجرمان را بدان بندند . و نيز خارهاى آهنين .

عقاة

(
aq t
) ا . ع . پيرامون و گرداگرد سراى و منزل و فرود آمد نگاه .

عقادة

(
eq dat
) م . ع . بهم‌بستن . و گره زدن . و بافتن .

عقار

(
aq r
) ا . ع . زمين و آب و مانند آن . و هر ملك ثابت پابرجائى مانند خانه و خرمابن . ج : عقارات . و بهترين گياه . و منزل . و درخت خرما . و رنگ سرخ . و رخت و اسباب خانه . و هر چيز خشك . و ما له دار و لا عقار : نيست مر او را چيزى . و بيت كثير العقار : خانهء پر اسباب .

عقار

(
aq r
) ص . ع . كلاء عقار : گياهى كه خسته و مانده گرداند مواشى را و بكشد آنها را .

عقار

(
aq r
) و (
oq r
) م . ع . عقر عقرا و عقرا و عقارا و عقارا . مر . عقر و عقر .

عقار

(
aq r
) و (
oq r
) ا . ع . برگزيدهء از رخت و اسباب كه جز در عيد و مانند آن استعمال نكنند .

عقار

(
aq r
) و (
eq r
) ا . ع . بريدگى سر خرمابن و خشك شدگى آن .

عقار

(
eq r
) م . ع . معاقرة . مر . معاقرة .

عقار

(
eq r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملك و آب و زمين . و ضياع و عقار : املاك .

عقار

(
oq r
) ا . ع . مى و شراب . و نوعى از جامهء سرخ .

عقار

(
oq r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مى و شراب . و عقار آدم : گياهى دوائى . و بيخ درخت انار صحرائى . و عقار كوهان : عاقر قرحا .

عقار

(
aqq r
) ا . ع . درخت و هر گياهى كه بدان تداوى نمايند . و ريشهء دارو . ج : عقاقير . و نام سگى . و نام مردى .

عقار

(
oqq r
) ا . ع . نام گياهى .

عقار

(
oqq r
) ص . ع . كلاء عقار : گياهى كه خسته و مانده كند مواشى را و بكشد آنها را .

عقارات

(
aq r t
) ع . ج . عقار .

عقارب

(
aq reb
) ا . ع . سخن چينيها . و سختيها . و انه لتدب عقاربه : او مىدرد ناموس مردم را و سخن چينيها مىنمايد و اذيتها مىرساند . و اقاربك عقاربك : نزديكان تواند كه اذيتها به تو مىرسانند ، و عقارب الشتاء : سختى سرما . و نيز عقارب . ج . عقرب .

عقارة

(
aq rat
) و (
oq rat
) م . ع . عقرت المراة ( مجهولا ) عقارة و عقارة : نازاينده شد آن زن .

عقارى

(
aq r
) ص . ع . خيل عقارى : اسبان پى زده .

عقاص

(
eq s
) ا . ع . گيس باف و رشته‌اى كه بدان گيسو بندند . و پيچه . و ج . عقصة . و ج . عقيصة .

عقاص

(
oq s
) ا . ع . بيمارى مر گوسپندان را .

عقاف

(
oq f
) ا . ع . علتى در پاى گوسپند كه بدان پايش خميده گردد .

عقافة

(
oqq fat
) ا . ع . چوگان . و چوبى سركج كه بدان چيزى را پيش كشند

عقاق

(
aq q
) م . ع . عقت الناقة عقاقا و عقوقا و عققا ( از باب ضرب ) : باردار گرديد آن ماده شتر .

عقاق

(
aq qe
) ا . ع . نافرمانى و آزار پدر و مادر ( اسم است عقوق را ) .

عقاق

(
aq q
) و (
eq q
) ا . ع . بار شكم ماده شتر .

عقاق

(
eq q
) ع . ج . عقوق . و ج . عقق .

عقاق

(
oq q
) ص . ع . ماء عقاق : آب تلخ و شور .

عقاقل

(
aq qel
) ع . ج . عقنقل .

عقاقير

(
aq qir
) ع . ج . عقار . و ج . عقير . و حديد جيد العقاقير : آهن اصل و نيكو .

عقال

(
eq l
) ا . ع . ماده شتر نوجوان . و ريسمانى كه بدان ساق و وظيف شتر را بهم