ط
ط
(
t
) ا . پ . حرف نوزدهم از الفباى فارسى و حرف شانزدهم از الفباى ابتثى و حرف نهم از الفباى ابجدى و آن را طا تلفظ كنند و طاى حطى و طاى غير منقوطه و طاى مهمله نيز گويند و در حساب جمل نه بشمار آيد . و در زبان فارسى اين حرف مانند ت صدا مىكند ولى در زبان تازى داراى صداى مخصوصى است كه آن صدا را بايد از دهان تازيان شنيد . و اين حرف در زبان تازيان هرگز با جيم در يك كلمه جمع نشود و اگر ديده شود آن كلمه مأخوذ از زبان فارسى خواهد بود مثل طاجن كه مأخوذ از تابهء فارسى است . و حرف طا گاه بدل از تاى افتعال باشد مانند اصطبار و اضطراب و گاه بدل از ظاء مانند اطلم بجاى اضطلم و از ضاد مانند اطجع بجاى اضطجع و گاه بدل از تاى - ضمير واقع مىشود مانند احط بجاى احطت و حفظط بجاى حفظت و فحصط بجاى فحصت .
و در زبان فارسى اين حرف يا در كلمات مأخوذ از زبان تازى ديده مىشود مانند طاحونه و يا در كلماتى كه تازيان در آنها تصرف كردهاند مانند طباشير .
طاء
(
t '
) ا . پ . كسى كه صحبت با زنان بسيار كند . و مرد كثير الجماع .
طاءة
(
t 'at
) ا . ع . دورى و ابعاد در چراگاه . و گل و لاى .
طاب
(
t b
) ص . ع . پاك و طيب ( وصف بالمصدر ) .
طاب
(
t b
) ا . ع . بوى خوش . و نام دهى . و رطب بن طاب : قسمى از خرما . و عذق بن طاب : قسمى از خرماى مدينه .
طاب
(
t b
) م . ع . طاب طابا و طيبا و طيبة و تطيابا ( از باب ضرب ) :
خوشمزه و پاك و پاكيزه گرديد . و حلال شد .
و طابت الارض : گياهناك گرديد آن زمين . و طابت نفسه : منبسط شد و خوشحال گرديد . و طبت به نفسا اى طابت به نفسى . و طابه : خوش كرد آن را . و پاك و پاكيزه ساخت . و ما اطيبه : چه پاكيزه و خوش است آن . و كذلك ما ايطبه .
طاباق
(
t b q
) ا . ع . خشت پختهء كلان .
طابة
(
t bat
) ا . ع . شراب انگورى . و نام مدينهء منوره .
طابخ
(
t bex
) ا . ع . فرشتهء عذاب . ج :
طبخ . و تب گرم سخت .
طابخة
(
t bexat
) ا . ع . گرماى نيمروز .
طابع
(
t ba '
) و (
t be '
) ا . ع . انگشترين .
و آنچه بدان بر عطاياى مرسوم و مانند آن نشان و علامت كنند . ج : طوابع . و منه : عليه طابع الشهداء اى علامتهم . و كذلك طابع الشهداء .
طابع
(
t be '
) ا . ع . مهر زن . و اخلاقى كه در مردم پيدا شود و دفعش ناممكن بود و تركيب يافته باشد از مطعم و مشرب و جز آن .
طابق
(
t baq
) و (
t beq
) ا . ع . مأخوذ از تابهء فارسى و بمعنى آن . ج : طوابق و طوابيق . و خشت پختهء كلان . و هر عضوى از بدن . و دست . و مفصل . و نصف از بز و يا آنقدر از وى كه سير كند دو سه كس را .