ضيطر
(
zaytar
) ا . ع . مرد كلان جثه .
و مرد فربه ناكس بزرگ سرين . و مرد شگرف بىخير . ج : ضياطرة .
ضيطرى
(
zaytar
) ا . ع . آنكه در بازار بدون رأس المال درآيد و در كسب خود حيلهها كند .
ضيطن
(
zaytan
) ا . ع . مرد پر گوشت كه در رفتار دوش و تن خود را بجنباند .
ضيطنة
(
zaytanat
) م . ع . ضيطن ضيطنة : جنبانيد دوش و تن را در رفتن با بسيارى گوشت و فروهشتگى آن .
ضيع
(
zay '
) و (
zi '
) م . ع . ضاع ضيعا و ضيعا و ضياعا . مر . ضياع .
ضيع
(
zi '
) و (
ziya '
) ا . ع . مات فلان ضيعا او ضيعا : مرد فلان و كسى پرواى آن نكرد .
ضيع
(
ziya '
) ع . ج . ضيعة .
ضيع
(
zoyya '
) ع . ج . ضائع .
ضيعات
(
zay ' t
) ع . ج . ضيعة .
ضيعان
(
zi ' n
) ع . ج ضوع و ضوع .
ضيعة
(
zay'at
) ا . ع . آب و زمين و مانند آن . و بسيارى برآمد غله و جز آن .
ج : ضيع و ضياع و ضيعات . و حرفهء مرد و پيشهء آن . و بازرگانى .
ضيعة
(
zay'at
) م . ع . ضاع ضيعا و وضيعا و ضيعة و ضياعا . مر . ضياع .
ضيعة
(
zi'at
) ا . ع . فلان مات ضيعة :
فلان مرد و كسى پرواى وى نكرد .
ضيغم
(
zayqam
) ا . ع . هر گزندهاى . و شير بيشه .
ضيغمى
(
zayqamiyy
) ا . ع . شير بيشه .
ضيف
(
zayf
) ا . ع . مهمان . للذكر و الانثى و الواحد و الجمع و گاهى بر اضياف و ضيوف و ضيفان جمع بسته مىشود . و نام اسبى . و نام مردى .
ضيف
(
zayf
) م . ع . نزديك بفرو شدن آفتاب . و بيكسو رفتن تير از نشانه . و فرود آمدن غم بر كسى . و مهمان شدن نزد كسى . و بىنماز شدن زن . و خميدن . و ميل كردن ( و الفعل من ضرب ) . يق : ضاف ضيفا و ضيافة .
ضيف
(
zayf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهمان . و مسافر .
ضيف
(
zif
) ا . ع . پهلو . و بازو .
ضيفان
(
zif n
) ع . ج . ضيف .
ضيفان
(
zif ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
يق : ضيفا الوادى : دو كرانهء رودبار .
ضيفة
(
zayfat
) ا . ع . زن مهمان . و زن حايض . و حيض و بىنمازى زن .
ضيفن
(
zayfan
) ا . ع . طفيلى و كسى كه با همراهى مهمان در جائى ورود كند .
ضيق
(
zayq
) ص . ع . تنگ و ضيق (
zayyeq
) .
ضيق
(
zayq
) و (
ziq
) ا . ع . شك كه در دل گذرد . و آنچه باعث تنگى سينه باشد .
ضيق
(
zayq
) و (
ziq
) م . ع . ضاق ضيقا و ضيقا ( از باب ضرب ) : تنگ شد . ضاق الرجل : بخيل گشت آن مرد .
و ضاق الشيئ عنه : نگنجيد آن چيز در آن . و ضاق بالامر ذرعا : دشوار شد به روى آن كار . و ضقت به ذرعا اى ضاق ذرعى به . مر . ذرع .
ضيق
(
ziq
) و (
zayq
) ع . ج . ضيقة و ضيقة .
ضيق
(
ziq
) ا . ع . تنگى . و آنچه گاهى گشاده باشد و وقتى تنگ مانند سراى و جامه .
ضيق
(
ziq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنگى و دشوارى .
ضيق
(
zayyeq
) ص . ع . تنگ .
ضيق النفس
(
ziqon - nafas
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفس تنگى و دمابر و دماور و سخج و سخچ .
ضيقة
(
zayqat
) ا . ع . منزلى از منازل قمر ما بين ثريا و دبران .
ضيقة
(
ziqat
) و (
zayqat
) ا . ع . فقر و درويشى و تنگدستى و نيازمندى و بدى حال .
ج : ضيق و ضيق .
ضيقى
(
ziq
) ص . ع . مؤنث اضيق يعنى تنگتر . و دشوارتر .
ضيك
(
zayk
) م . ع . ضاكت الناقة ضيكا ( از باب ضرب ) : گشاده و متفرق انداخت آن ماده شتر پايهاى خود را از سختى گرما و قادر نماند بر آنكه فراهم كند ران خود را بر پستان . و ضاك على غيظا :
خشم گرفت بر من و غضبناك شد .
ضيك
(
zoyyak
) ع . ج . ضائك .
ضيكان
(
zayk n
) ا . ع . نوعى از رفتار مرد فربه ران كه در هنگام رفتن دوشها را جنبانيده و زانوها را گشاده دارد .
ضيكل
(
zaykal
) ا . ع . مرد كلان جثهء فربه پر گوشت . و برهنهء از جهة فقر .
و نيازمند و محتاج . ج : ضياكل و ضياكلة .
ضيم
(
zaym
) ا . ع . ظلم و ستم . ج :
ضيوم .
ضيم
(
zaym
) م . ع . ضام حقه ضيما ( از باب ضرب ) : كم كرد حق او را . و ضيم الرجل ( مجهولا ) : ستم كرده شد آن مرد و در آن سه لغت است ضيم و ضيم و ضوم .
ضيم
(
zim
) ا . ع . ناحيهء كوه و كرانهء آن .
ضيمران
(
zaymor n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ريحان دشتى .
ضئنى
(
ze'niyy
) ا . ع . خيك بزرگ از يك پوست كه در آن دوغ زنند .
ضيوج
(
zoyuj
) م . ع . ضاج ضيوجا و ضيجانا و ضيجا . مر . ضيج و ضيجان .