صوع
(
sav '
) و (
su '
) ا . ع . پيمانهاى معادل چهار مد .
صوع
(
su '
) ع . ج . صاع . و ج .
صواع .
صوع
(
sova '
) ا . ع . پارهء گياه خشك در ميان گياهتر .
صوعان
(
su ' n
) ع . ج . صاع .
صوغ
(
savq
) ا . ع . مثل و مانند . و شكل . و طريقه . و قدر . و هذا صوغ هذا اى على قدره . و هذا صوغ اخيه يعنى ميان اين و برادرش ديگرى زاده نشده .
مر . سوغ . و قرئ نفقد صوغ الملك و هو مصدر وضع موضع الاسم كقولك : درهم ضرب الامير .
صوغ
(
savq
) م . ع . صاغ الماء صوغا ( از باب نصر ) : فرورفت آب در زمين . و صاغ الادام فى الطعام :
فرو رفت نانخورش در نان . و صاغ الله فلانا صيغة حسنة : آفريد او را خداى .
و صاغ الشيئ : آماده كرد آن چيز را بر مثال راست . و در كالبد ريخت آن چيز گداخته را . و صاغ له الشراب : روا شد براى او شراب و آسان بگلو فروشد . و فلان يصوغ الكذب : فلان دروغ مىبندد و مىآرايد . و صاغ الرجل الذهب او الفضة : زيور قرار داد آن مرد طلا و يا نقره را .
صوغان
(
savq ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يق : هما صوغان : آن دو مثل و مانند يكديگراند و آن دو فرزند صوغ يكديگرند يعنى ديگرى ميان آنها زائيده نشده .
صوغة
(
savqat
) ا . ع . هو صوغة اخته يعنى ما بين آن و خواهرش فرزند ديگرى زائيده نشده . مر . سوغة .
صوف
(
savf
) م . ع . صاف الكبش صوفا و صؤفا و صووفا ( از باب نصر ) : بسيار پشم شد آن قچقار . و صاف السهم عن الهدف : ميل كرد تير از نشانه و بيكسو رفت . و صاف عنى وجهه :
برگرديد از من روى او و مايل شد از من .
و نيز صوف : بيكسو شدن بدى از كسى . يق :
صاف عنى شر فلان .
صوف
(
suf
) ا . ع . پشم گوسپند . المثل :
خرقاء وجدت صوفا : دربارهء احمقى گويند كه بمال رسد و ضايع گرداند آن را مانند زنى كه ريسيدن نيكو نداند و هر گاه پشم به دستش افتد تباه سازد . و صوف الرقبة : پوست گردن . و موى فروهشته در مغاكچهء قفا .
يق : اخذت بصوف رقبته . و كذا اخذت بصاف رقبتة او بطوف رقبته و بطاف رقبته او بقوف رقبته و بقاف رقبته همه بيك معنى است يعنى گرفتم پوست گردن آن را و يا موئى كه در مغاكچهء قفاى آن فروهشته بود و يا پس گردن آن را گرفتم و يا بقهر آن را گرفتم و اين كلام را در وقتى گويند كه كسى در پى كسى رود و گمانش چنان باشد كه بوى نخواهد رسيد و برسد خواه برسد گردن آن را و يا نگيرد . و اعطاه بصوف رقبته : همه را به او داد و يا رايگان و بىقيمت داد .
صوف
(
suf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پشم گوسپند و جز آن . و نوعى از پارچهء پشمينه .
و نيز نوعى از پارچهء ابريشمين كه كمى پنبه دارد و خوب آن را در يزد مىبافند .
صوف
(
savaf
) م . ع . صوف الكبش صوفا ( از باب سمع ) : بسيار پشم شد آن قچقار .
صوف
(
savef
) ص . ع . كبش صوف :
قچقار بسيار پشم .
صوف
(
souf
) م . ع . صاف صوفا و صؤفا . مر . صوف .
صوفان
(
suf na
) ا . ع . آل صوفان :
نام گروهى از تازيان . مر . صوفة .
صوفانة
(
suf nat
) ا . ع . نام ترهء خرد و زرد موىدار .
صوفانى
(
suf niyy
) ص . ع . بسيار پشم .
صوفانية
(
suf niyyat
) ص . ع . مؤنث صوفانى .
صوفة
(
sufat
) ا . ع . پشم گوسپند و هى اخص من الصوف . و صوفة الدواة :
ليقهء دوات .
صوفة
(
sufat
) ا . ع . نام پدر گروهى از قبيلهء مضر كه آنها را آل صوفان و يا آل صفوان مىگفتند و خدمت مىكردند كعبه را و مهماندارى از حاج در عرفات مىنمودند و كان احدهم يقوم فيقول : اجيزى صوفة ؟ فاذا اجازت قال : اجيزى خندف ؟ فاذا اجازت اذن للناس كلهم فى الاجازة . اوهم قوم من قبائل شتى تجمعوا فى الجاهلية و يخدمون الكعبة و يجيزون الحاج .
صوفعة
(
savfa'at
) ا . ع . سر عمامه .
و كلاه گرد .
صوفى
(
sufi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عاقل و خردمند و هوشمند و زيرك . و زاهد و ديندار و پارسا و خداترس و مقدس و روحانى .
و درويش پارسا كه از سلسلهء صوفيه بود و بدين جهت بود كه پادشاهان صفوى كه درويش زاده بودند خود را صوفى مىناميدند و نيز فدويان خود را نظر بر سنت اسلاف و اجداد خود صوفى مىخواندند و مخلص را نيز صوفى مىگفتند . و نيز صوفى : پشمينه پوش قلندر .
و كسى كه دل خود را باز دارد از خيال غير حق و خاطر خود را از آلايش دنيوى پاك كند و جز حق چيزى نبيند و خدمت خلق براى حق كند .