شياطة
(
ciy tat
) م . ع . شاط شيطا و شيوطا و شيطوطة و شياطة ( از باب ضرب ) : سوخته شد . و شاط السمن و الزيت : ستبر گرديد روغن و زيت بجوشانيدن و يا سوخته نزديك بفانى شدن گرديد . و شاط فلان : هلاك گرديد فلان . و شاطت الجزور : تمام قسمت كرده شد شتر كشتهء قمار و نصيبى نماند از آن . و شاط الدماء :
آميخت خونها را كه گويا ريخت خون قاتل را به روى خون مقتول . و شاط فى الامر :
بشتافت در آن كار . و شاط دمه : رايگان رفت خون او . و شاطت القدر : سوخت آن ديگ و چسبيد به روى آنچه در وى بود .
شياطين
(
cay tin
) ع . ج . شيطان . و شياطين الفلا : تشنگى و عطش . و رؤوس الشياطين : نام گياهى . قوله تعالى :
طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ .
شياطين
(
cey tin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيطانها و ديوها . و جنها .
شياظمة
(
cay zemat
) ع . ج . شيظمى .
شياع
(
ciy '
) ا . ع . ناى چوپانان و خوانندگان و خوانندگان رمهء پسمانده را .
و بانگ ناى چوپانان .
شياع
(
ciy '
) م . ع . شايعه مشايعة و شياعا : مشايعت كرد او را و خارج شد با او و همراهى كرد مر او را تا به منزل رساند او را . و شايعه على الامر : پيروى كرد او را در آن كار . و شايع الرجل : دوستى كرد با آن مرد . و شايع فلانا : در پى رسيد فلان را و ملحق شد به او . و شايع بالابل :
خواند شتران رمهء پسمانده را و آواز كرد آنها را . و نيز شياع : گسيل كردن كسى را .
شياع
(
ciy '
) و (
cay '
) ا . ع . هيزم ريزه كه بدان آتش افروزند .
شياف
(
ciy f
) ا . ع . داروهاى چشم و مانند آن .
شياف
(
ciy f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شاف و هر داروى جامد مخروطى شكل كه در مقعده و يا مهبل داخل كنند . و داروى چشم .
شياق
(
ciy q
) ا . ع . چيزى كه دراز كنند آن را به چيزى تا چيز ديگر را بدان ببندند .
شياق
(
ciy q
) م . ع . شقت الطنب الى الوتد شياقا ( از باب ضرب ) : بستم طناب را بميخ .
شيام
(
cay m
) ا . ع . زمين نرم .
شيام
(
civ m
) و (
cay m
) ا . ع .
خاك .
شيام
(
ciy m
) ا . ع . موش . ج : شيم .
شيئان
(
cay ' n
) ص . ع . رجل شيئان :
مرد درو بين و رسا .
شيئان
(
ci ' n
) ع . ج . شأن .
شيان
(
ciy n
) ا . پ . خون سياوشان و دم الاخوين .
شيان
(
cey n
) و (
cay n
) ا . پ .
جزا و پاداش و مكافات نيكى و بدى .
شيانى
(
ciy ni
) ا . پ . درم و دينار هفت ده كه در قديم رايج بوده .
شياه
(
ciy h
) ع . ج . شاة .
شياهم
(
cay hem
) ع . ج . شيهم .
شيب
(
cayb
) ا . ع . موى . و سپيدى موى . و پيرى . و شيب شائب بطور مبالغه گويند مانند ليل لائل . و اشتعل الرأس شيبا نصب على التمييز او على المصدر . و نيز شيب بر ريش و لحيه اطلاق مىگردد .
شيب
(
cayb
) م . ع . شاب رأسه شيبا و شيبة ( از باب ضرب ) : سپيد گرديد موى سر او .
شيب
(
cib
) و (
coyob
) ص . ع . ج .
اشيب .
شيب
(
cib
) و (
ceyb
) ا و ص . پ . پائين و طرف پائين ضد بالا . و دنبالهء تازيانه . و گريه و نوحهاى كه از بسيارى اندوه بود . و دبر و كون .
و پايه و بنياد . و زمين باران باريده كه تردد و آمد و شد بسيار بر آن شده و سپس آفتاب خورده خشك شده باشد و تردد و حركت .
به روى آن دشوار بود . و آشفته و مدهوش و سرگشته و بىخبر و متحير . و شتابزده . و بانگ تير از كمان رها شده . و شيب بلا : دنيا و عالم كون و فساد . و شيب تيب و يا شيب و تيب : سرگشته و مدهوش . و شتاب زده . و شيب و بالا : زمين و آسمان .
و راست و دروغ . و گرم و سرد . و داد و ستد . و لواط . و شيب و فراز : پائين و بالا و تحت و فوق . و هبوط و صعود .
شيبا
(
cib
) ا . پ . مار افعى . و آشكار و هويدا و ظاهر . و زر و طلا .
شيباء
(
cayb '
) ا و ص . ع . امراة شيباء :
زن سپيد موى و پير . و ليلة شيباء : شبى كه در آن دوشيزگى دختر دوشيزه ربوده شود .
يق : باتت فلانة بليلة شيباء هرگاه دوشيزگى آن ربوده شود . و باتت بليلة حرة هرگاه دوشيزگى آن ربوده نشود . و يق ايضا : باتت فلانة بليلة الشيباء ( بالاضافة ) . و نيز شيباء : آخر شب از ماه .
شيبا زبان
(
cib - zob n
) و (
cib - zab n
) ص . پ . بليغ و زبانآور .
شيبان
(
cayb n
) ص . ع . يوم شيبان :
روز سرد با ابر تنك بىباران .
شيبان
(
cayb n
) و (
cib n
) ا . ع .
شيبان و ملحان : نام دو ماه از زمستان كه در آن سردى زياده باشد .
شيبان
(
cib n
) ص . پ . آميخته و برهم زده و درهم كرده و لرزان .
شيبانية
(
cayb niyyat
) ا . ع .