تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2104

مساهمون:

ص٢١٠٤

شهره

(
cohre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مشهور و نامدار و نامور . و شهرهء آفاق و يا شهرهء عالم : مشهور و نامدار در همهء عالم . و شهرهء دروغ : خبر دروغ . و شهرهء شهر شدن : نامور شدن در شهر و مشهور گشتن در آن .

شهره‌بند

(
cohre - band
) ص . پ . نامدار و مشهور و معروف . و مشهور در نيكنامى . و كم عمق و سطحى .

شهرى

(
cahri
) ا . پ . ساكن شهر و اهل شهر . و نوعى از سرود كه به زبان پهلوى باشد .

شهرى

(
cahri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب و متعلق به شهر كه بمعنى ماه باشد .

شهريار

(
cahr - y r
) ا . پ . بزرگترين پادشاهان عصر . و كلانتر و بزرگ شهر . و آفتاب .

شهريارى

(
cahr - y ri
) ا و ص . پ . سلطنت و فرمانروائى و پادشاهى . و مملكت . و حكومت . و منسوب بشهريار .

شهرية

(
cahriyyat
) ا . ع . نوعى از اسب تاتارى .

شهريده

(
cahride
) ص . پ . پراكنده و پريشان شده و از هم پاشيده و پهن و پخچ گشته .

شهرير

(
cahrir
) ا . پ . نام ماه هشتم از سال شمسى . و روز چهارم از هر ماه شمسى كه شهريور نيز گويند .

شهريور

(
cahri - var
) ا . پ . نام ماه هشتم از سال شمسى . و نام روز چهارم از هر ماه شمسى . و نام فرشتهء موكل بر آتش و بر فلزات كه تدبير امور ماه شهريور و روز شهريور به دو تعلق دارد .

شهريورگان

(
cahri - var - g n
) ا . پ . نام روز چهارم از هر ماه شمسى .

شهزادگان

(
cah - z dag n
) پ . ج . شهزاده .

شهزاده

(
cah - z de
) ا . پ . زادهء شاه خواه پسر باشد و يا دختر . و پسر شاه . و پسر پسر شاه . و برادرزادهء شاه .

شهزود

(
cahzud
) و

شهزور

(
cahzur
) ا . پ . شهر زور كه نام شهرى در نزديكى بابل باشد .

شهزيز

(
cehziz
) و (
cohziz
) ا . ع . نوعى از خرما .

شهسوار

(
cah - sov r
) ا . پ . فارس و سوار دلاور و بهادر و پهلوان غازى . و شهسوار دشت ارزن : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و شهسوار فلك : آفتاب . و شهسوار مضمار مغازى : پهلوان ميدان جنگ .

شهسواران

(
cah - sov r n
) پ . ج . شهسوار . و طبقهء شهسواران : گروه سواران غازى .

شهق

(
cahq
) م . ع . شهقت عين الناظر على فلان شهقا : رسيد فلان را چشم زخم .

شهقة

(
cahqat
) ا . ع . نعره و صيحه . يق : شهق فلان شهقة فمات : نعره زد فلان و مرد .

شهكار

(
cah - k r
) ا . پ . ملك مزروع و كاشته شده . و حيله و مكر . و شرارت .

شهل

(
cahl
) ا . ع . دروغ . يق : فيه ولع و شهل اى كذب .

شهل

(
cahal
) ا . ع . ميش چشمى و نيكوى از آن .

شهل

(
cahal
) م . ع . شهل شهلا ( از باب سمع ) : ميش چشم گرديد .

شهلا

(
cahl
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چشم سياه مايل بسرخى كه فريبندگى داشته باشد . و نرگس شهلا : نوعى از گل نرگس كه بجاى زردى وسط سياهى داشته باشد مانند چشم انسان .

شهلاء

(
cahl '
) ص . ع . مؤنث اشهل يعنى زن ميش چشم . و عين شهلاء : چشم سياه مايل بزرقة .

شهلاء

(
cahl '
) ا . ع . حاجت .

شهلان

(
cahl n
) ا . پ . نام كوهى . و نام جاى و مقامى .

شهلة

(
cahlat
) ص . ع . زن كلانسال . و زن ميانه‌رو تمام عقل ( خاص بالنساء و لا يوصف بها الرجال ) .

شهلة

(
cohlat
) ا . ع . ميش چشمى . و گفته‌اند در شهلة سياهى چشم كمتر از زرقة است و حدقهء چشم مايل بسرخى مىباشد و خطوط سرخ ندارد .

شهلنگ

(
cahlang
) ا . پ . لواف و ريسمان تاب يعنى كسى كه ريسمان و طناب خيمه مىتابد .

شهله

(
cahle
) ا . پ . خفاش و شبپره . و گوشت بسيار چرب .

شهليده

(
cahlide
) ص . پ . شهريده و پراكنده و پريشان شده و از هم پاشيده و پخچ و پهن گشته .

شهم

(
cahm
) ا و ص . ع . تيز خاطر چالاك و جلد . ج : شهام . و اسب تيز رو و توانا . و مهتر مطاع . ج : شهوم . و سنگى كه در خانهء محل صيد شير قرار مىدهند كه چون شير در آن خانه در آيد بدان سنگ بند گردد . و از اعلام است .

شهم

(
cahm
) م . ع . شهم الفرس شهما ( از باب فتح ) : زجر كرد آن اسب را . و شهم فلانا شهما و شهوما : ترسانيد فلان را و بيم كرد و اين معنى از نصر نيز آيد .

شهمات

(
cah - m t
) پ . كلمه‌ايست كه