تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2100

مساهمون:

ص٢١٠٠

شوى

(
cevi
) ا . پ . شويد و شبت . و دهليز و دالان خرد و كوچك .

شوى

(
covi
) ا . پ . نشاسته . و آهار . و شوربائى كه به روى پارچه‌هائى كه مىبافند مىمالند . و سريش .

شوى

(
cav
) ا . ع . كار سهل . و اندك از هر چيزى . و ستور ريزه . و اطراف . و هر چيزى كه مقتل نباشد مانند قوائم و دست و پا و قحف سر و پوست سر . و نيز شوى : سر و دستها و پاهاى از مردم . و يق : رماه فاشواه اذا اصاب شواه و لم يصب مقتله . و يق ايضا : لا تشوى و لكن تقتل . و قولهم : اطعمهم الشوى يعنى پاچه طعام داد ايشان را .

شوى

(
cav
) ا . ع . ج . شواة . و ج . شاة و يا شاء .

شوى

(
caviyy
) ص . ع . بريان شده . و عوى شوى : لكنت كنندهء در سخن .

شوى

(
covayy
) ا . ع . مصغر شيئ : جسم كوچك و چيز كوچك .

شويانيدن

(
cuy nidan
) ف م . پ . شوئيدن كنانيدن و شستن فرمودن .

شوية

(
caviyyat
) ا . ع . بقيهء قوم هلاك شده . ج : شوايا .

شويت

(
cevit
) ا . پ . شبت .

شويثى

(
covaysiyy
) ا . ع . قسمى از خرما .

شويخ

(
covayx
) ا . ع . مصغر شيخ : پير مرد كوچك و شيخ كوچك .

شويد

(
cevid
) ا . پ . شبت .

شوى ديده

(
cuy - dide
) ص . پ . شوهر كرده و زن بيوه .

شويست

(
cavist
) ا . پ . پراكندگى و پريشانى .

شويعر

(
covay'er
) ا . ع . پست‌تر از شاعر . و شاعر كوچك .

شويكة

(
covaykat
) ا . ع . خار خرد و كوچك . و نوعى از شتر .

شويكهء ابراهيم

(
covaykeye - ebr him
) ا . پ . يك نوع گياهى آبى كه هميشه سبز است .

شويلا

(
covil
) ا . پ . بومادران . و بهى و سفرجل .

شويله

(
covile
) ا . پ . مزبله و زبيل‌دان .

شوى مال

(
cuy - m l
) ا . پ . كسى كه آش و آهار بر تار جامه‌اى كه مىبافند مىمالد . و چرخى كه بدان پارچه‌ها را آهار مىدهند .

شويندگى

(
cuyandagi
) ا . پ . غسل و شستشوى . و شويندگى كردن : شستن و غسل دادن .

شوينده

(
cuyande
) ا . پ . شستشوى كننده و غسل دهنده .

شويه

(
cuye
) ا . پ . غسل و شستشوى . و پاشويه : شستشوى پاها . و هر چيزى كه بدان پايها را شويند . و همچنين است روى شويه .

شويهة

(
covayhat
) ا . ع . مصغر شاة و يا شاهة : گوسپند خرد .

شوييدن

(
cuyidan
) ف م . پ . شستن و غسل دادن .

شه

(
cah
) ا . پ . شاه و پادشاه . و اصل . و خداوند . و بزرگ . و داماد . و منع و ممانعت ضد رخصت و رضا . و در بازى شطرنج كشت نسبت بشاه حريف كه حريف ناچار گردد شاه را از جاى خود حركت دهد . و شه حجله : آفتاب . و شه خاور : نيز آفتاب . و شه نيمروز : آدم پدر ما مردمان . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و رستم دستان . و آفتاب . و دل آدمى .

شه

(
cah
) ص . پ . پر . و سير و سير گشته . و درصورتىكه مركب باشد هر چيزى كه در بزرگى و خوبى بحسب صورت و سيرت از امثال خود بزرگتر و ممتاز بود ، مانند شه زور يعنى توانا و قوى و دلير و دلاور و قادر و زورآور و بهادر و پهلوان . و شه سوار : كسى كه در سوارى چابك و آزموده بود و چابك سوار .

شه

(
coh
) پ . كلمهء غير موصول كه در نفرت و كراهت استعمال كنند . و نفرين و لعنت و ملامت و سرزنشى كه بر كسى وارد نمايند و انگشتها را باز كرده بجانب وى اشاره كنند .

شها

(
cah
) پ . كلمهء خطاب يعنى اى شاه .

شها

(
cah
) م ف . پ . شايسته و سزاوار .

شهاب

(
cah b
) ا . پ . عصير گل كاجيره كه مايعى است سرخ .

شهاب

(
cah b
) ا . ع . شير تنك كه دو ثلث آن آب باشد .

شهاب

(
ceh b
) ا . ع . درخش آتش . و پارهء از آتش . و درخش هر چيز سپيد بالا برآمده . و مرد رساى در كارها . ج : شهب و شهبان و شهبان و اشهب . و نيز شهاب : ستارهء روشن . و هر يك از سه شب وسط هر ماه . ج : شهب . و بنو شهاب : گروهى از تازيان يمن . و شهاب ثاقب : شعلهء افروخته . و فلان شهاب الحرب : فلان آزموده است در اعمال جنگ .

شهاب

(
ceh b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستارهء درخشان . و شعله‌اى كه در شب مانند ستارهء درخشان ساقط مىگردد و آن را تير شهاب و شخانه و شوله و شمله نيز گويند . و شعله . و درخش هر چيزى مانند شعله . و هر چيز تند و تيز و چالاك و درگذرنده .

شهابة

(
coh bat
) ا . ع . شير تنك كه دو ثلث آن آب باشد .

شهابر

(
cah ber
) ع . ح . شهبرة .