تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2098

مساهمون:

ص٢٠٩٨
بذنبها شولا و شولانا ( از باب نصر ) : برداشت آن ماده‌شتر دم را و بلند كرد آن را . و شال الذنب : بلند و در و اشد آن دم ( لازم و متعدى ) . و شال بالحجر : برداشت سنگ را . و شالت نعامته : سبك شد و آرام گرفت پس از خشم . و مرد . و شالت نعامة القوم : رفتند آن گروه و خالى شد جاى ايشان و يا پراكنده و مختلف شد سخن آن گروه و يا رفت عزت و غلبهء آن گروه . و شال الميزان : برآمد يك پلهء ترازو . و شال يده : بلند كرد و برداشت دست خود را . و نيز شول : برداشتن سبو .

شول

(
cul
) ا . پ . ديد و دانست . و نام طايفه و گروهى .

شول

(
cavel
) ص . ع . رجل شول : مرد سبك و چالاك در كار خدمت و حاجت و در كار شتاب .

شول

(
covval
) ع . ج . شائل .

شولا

(
cavl
) ا . پ . خرقهء درويشان .

شولان

(
cavl n
) ا . پ . كمند .

شولان

(
caval n
) م . ع . شال شولا و شولانا . مر . شول .

شولة

(
cavlat
) ا . ع . دم كژدم و يا نيش آن كه در واو بلند باشد . و زن گول و احمق . و نام دو ستاره از منازل قمر كه منزل نوزدهم آن باشد و آنها را حمة العقرب نيز گويند . و نام اسبى . و نام زنى گول داه عدوان ، كانت تنصح لمواليها فتعود نصيحتها و بالا عليهم لحمقها و از اين جهة است كه به شخص ناصح گول مىگويند : انت شولة الناصحة .

شولة

(
cavelat
) ا . ع . از اعلام كژدم است .

شولقى

(
cavlaqiyy
) ص . ع . كسى كه شيرينى جويد و دوست داشته باشد آن را .

شولك

(
cavlak
) ا . پ . مرغى كه تغيير رنگ دهد و مردم برنگى درآيد .

شولك

(
culak
) ا . پ . اسب جلد و تند و تيز رفتار . و نام اسب اسفنديار . و باد ريسهء دوك .

شولم

(
cavlam
) ا . ع . گندم ديوانه .

شولمن

(
culman
) ا . پ . بلغت زند : دوزخ و جهنم .

شوله

(
cavle
) ا . پ . مزبله و زبيل‌دان و جائى كه خاكروبه و خلاشه در آن ريزند . و جائى كه حمامى سوخت و سرگين در آنجا خشك كند . و لخت جامه يعنى يك توپ پارچه . و تير شهاب . و نام يكى از منازل قمر .

شولى

(
culi
) ا . پ . نام يكى از زبانهاى پارسى .

شوليدن

(
culidan
) ف ل . پ . درهم شدن و پريشان گشتن . و حيران و پريشان خاطر نشستن . و ترديد داشتن . و درمانده گرديدن . و انديشهء بسيار داشتن .

شوليده

(
culide
) ص . پ . پريشان شده و درهم گشته و ژوليده .

شوليده

(
culide
) ا . پ . خانهء خراب . و اصطبل .

شؤم

(
co'm
) ا . ع . بدى . و بد فالى . و شر . و شتران سياه . و شؤم المراة : بسيارى مهر زن و پر مدعائى آن و نافرمانى آن از شوهر و بسيارى تمول و مؤنت آن . و شؤم الدابة : سركشى ستور و پشت ندادن براى بار كردن و سوار شدن و بسيارى علتهاى آن . و شؤم الدار : تنگى فضاى خانه . و بدى و شرارت همسايگان . و بسيارى عيب همسايگان .

شؤم

(
co'm
) ص . ع . رجل شؤم : مرد بدفال و شوم .

شوم

(
cum
) ا . ع . سياهان . يق : بنات المخاض شومها و حضارها اى سودها و بيضها .

شوم

(
cum
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بد يمن و نحس و منحوس و بد فال . و بخيل و لئيم .

شومارمند

(
cum r - mand
) ص . پ . بلغت زند : گريان و زارىكنان .

شومال

(
cum l
) ا . پ . نفع و فايده و سودا . و ابزارى كه بدان پارچه‌ها را مهره كرده جلا مىدهند .

شوم بخت

(
cum - baxt
) ص . پ . بدبخت .

شومة

(
cumat
) ا . ع . غرور و تكبر . و حرص و آز .

شوم تن

(
cum - tan
) ص . پ . بد يمن و منحرس . و مكروه .

شومخ

(
cumax
) ص . پ . بد يمن و بد فال و بدشگون .

شومخ

(
cavmax
) و (
cavmex
) و (
cavmox
) و (
cumex
) ا . پ . گياهى از طايفهء چترى كه جعفرى نيز گويند .

شومز

(
cumez
) ا . پ . زمينى كه براى كشت آماده كرده باشند .

شومستان

(
cumest n
) ا . پ . نام قلعه و حصارى در تركستان .

شوم طبع

(
cum - tab '
) ص . پ . بد طبيعت و منحوس و بد سرشت .

شوم قدم

(
cum - qadam
) ص . پ . بد يمن . و بد فال و بدشگون .

شومل

(
cavmal
) ا . ع . شمال ضد جنوب .

شوم مزاج

(
cum - mez j
) ص . پ . طمعگار و بخيل و لئيم .

شومن

(
cuman
) و (
cumen
) ا . پ . بلغت زند : پيشانى .

شؤمى

(
co'm
) ا . ع . چپ ضد يمنى .