تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2097

مساهمون:

ص٢٠٩٧
دراز بالا . و سم فراخ . و يكى از دو چوب پالان كه بدان رسن آويزند . ج : شواقب .

شوقبان

(
cavqab ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو چوب پالان كه بدانها ريسمان آويزند .

شوق درست

(
cavq - dorost
) ص . پ . صادق در ميل و آرزو .

شوق ذوق

(
cavq - zavq
) ا . پ . خرسندى . و خوشى . و رغبت . و خواهش از روى رغبت .

شوقلة

(
cavqalat
) م . ع . شوقل شوقلة : بردبار گرديد و صاحب حلم شد .

شوقى

(
cavqi
) ص . پ . منسوب بشوق . و عاشق .

شوقية

(
cavqiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آن جزء از مكتوب كه در آن عرض اشتياق مىنمايند .

شوك

(
cavk
) ا . ع . خار . ج : اشواك . و جاء فى الشوك و الشجر يعنى در عدد بسيار درآمد . و شجرة ذات شوك : درخت خاردار . و قنطرة الشوك : دهى در بغداد و منسوب بدان را شوكى گويند .

شوك

(
cavk
) م . ع . شاكت الشجرة شوكا ( از باب نصر ) : بسيار خاردار شد آن درخت . و شاكته الشوكة : درآمد او را خار . و شكته انا : درخستم او را بخار ( لازم و متعدى ) . و كذا شاكنى الشوك : درآمد خار در بدن من . و شكت زيدا بالشوك : درخستم زيد را بخار . و شاك شوكا و شوكة ( از باب سمع ) : قوت و تيزى نمود . و شيك الرجل ( مجهولا ) : بيمار شرى گرديد آن مرد . و شاك شوكا : ظاهر شد قوت و قدرت او . و شاك ثدى الجارية : نمايان شد و پيدا آمد پستان آن دخترك . و شاك لحيا البعير : دراز شد دندان نشتر آن شتر . و شاك الراس بعد الحلق : روئيد موى سر پس از تراشيدن .

شوك

(
cavk
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خار . و هر چيز سر تيزى . و خسك . و خس . و گلبن خاردار .

شوك

(
cuk
) ا . پ . بلغت زند : بازار و سوق .

شوك

(
cavek
) ص . ع . رجل شوك السلاح : مرد با سلاح تيز و چالاك .

شوكاء

(
cavk '
) ص . ع . چادر درشت بافته . و حلة شوكاء : جامهء درشت كه درشتى آن از نوى باشد .

شوكار

(
cav - k r
) ا . پ . دزد شب و شبكار .

شوكة

(
cavkat
) ا . ع . واحد شوك يعنى يك خار . و نيز شوكة : سلاح و تيزى آن . و تيزى هر چيزى . و شدت و سختى جنگ . و قوت و قدرت . و جراحت . و بد سگالى بدشمن . و نوعى از بيمارى . و جدرى . و شرى . و سرخى كه بر اندام پديد آيد . و ابزارى مر بافندگان را كه بوى جامه را هموار كنند و آهار بر تار جامه مالند . و نيش كژدم . و نام زنى . و شوكة البعير : اشتر خار . و شوكة البيضاء : نوعى از باد آورد . و شوكه الكتان : گل و لائى كه در آن خار خرما را نصب كنند و بگذارند تا خشك شود و بدان كتانرا از كتان ريزه خالص نمايند .

شوكة

(
cavkat
) ص . ع . شجرة شوكة : درخت خارناك .

شوكة

(
cavkat
) م . ع . شاك شوكا و شوكة . مر . شوك .

شوكت

(
cavkat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاه و مرتبت و جلالت و هيبت و فر و وقار و عظمت و حشمت و بزرگوارى و جلال . و نخوت و تكبر .

شوكح

(
cavkah
) ع . ج . شوكحة .

شوكحة

(
cavkahat
) ا . ع . در كلان بسته شده كه در آن دروازهء خرد باز شود . ج : شوكح .

شوكران

(
cavkar n
) ا . پ . گياهى زهردار و سمى از طايفهء چترى شبيه بجعفرى و اهالى آطنه سمى از اين گياه استخراج مىكردند و آن را جهة هلاكت مجرمين به كار مىبردند و گويند سقراط از خوردن اين سم به هلاكت رسيد و اين گياه كه مانند جعفرى است در باغها به خودى خود مىرويد و از آن تميز داده مىشود باينكه رنگ آن سبز تيره است و داراى بوى مهوعى است و گل آن سفيد بر خلاف گل جعفرى كه زرد مىباشد .

شوكك

(
cukak
) و

شوكل

(
cukal
) ا . پ . بادريسهء دوك .

شوكل

(
cavkal
) ا . ع . سياه پياده . و ميمنه و يا ميسرهء از سپاه . و ناحيه و كرانه . و نوعى از خار كه عوسجة نيز گويند .

شوكه

(
cuke
) ا . پ . ناوچهء آهنى كه زر و سيم گداخته در آن ريزند و شوشه سازند .

شوگ

(
cug
) ا . پ . قسمى از گياه سمى و زهردار كه شوكران نيز گويند .

شوگا

(
cav - g
) و

شوگاه

(
cav - g h
) ا پ . شبگاه و جاى خوابيدن ستور در شب .

شوگان

(
caveg n
) پ . ج . شوه يعنى اسباب .

شوگون

(
cugun
) ا . پ . شگون و فال نيك و مبارك .

شول

(
cavl
) ا . ع . آب اندك و باقى ماندهء در بن مشك و جز آن . و مرد سبك چالاك در هر كارى . و سبك از هر چيزى . ج : اشوال . و نيز شول : ج . شائلة .

شول

(
cavl
) م . ع . شالت الناقة