تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1986

مساهمون:

ص١٩٨٦

شادمند

(
c d - mand
) ص . پ . خوشحال و مشعوف و مسرور .

شادن

(
c den
) ا . ع . آهو برهء بىنياز از مادر .

شادناك

(
c d - n k
) ص . پ . فرحناك و خوشحال و بامسرت .

شادنج

(
c danaj
) ا . ع . مأخوذ از شادنهء فارسى و بمعنى آن .

شادنه

(
c dne
) ا . پ . سنگى سرخ رنگ مايل بسياهى و زود شكن كه از طور سينا و يا از هندوستان آورند و بر دو قسم است : عدسى و گاورسى و عدسى آن را كه شبيه بعدس است و در داروهاى چشم داخل كنند بتازى حجر الدم و حجر الطور و حجر هندى نيز گويند .

شادوان

(
c d - v n
) ا . پ . خوشى و خرمى و فرح و انبساط و سرور . و عيش و عشرت . و مخارجهء عمارت و قابول . و طره . و حجاب و نقاب . و قطعه‌اى از پردهء منقش . و سايبانى كه بر بالاى سر پادشاه هنگامى كه در زير آسمان باشد برفرازند . و چشمهء مصنوعى و فواره .

شادورد

(
c dvard
) ا . پ . هاله و خرمن ماه و شابورد . و تخت پادشاه . و خوابگاه و بستر . و فرش مانند گليم و قالى . و نام گنج هفتم از هشت گنج خسرو پرويز . و نام نوائى از موسيقى .

شاده

(
c de
) ص . پ . خوش و شاد و خرم .

شاده

(
c de
) ا . پ . شراب و مى . و آب بسيار .

شادهكام

(
c dah - k m
) ا . پ . مملكت سرور و خوشحالى . و نام ولايتى در مملكت پريان كه پايتخت آن موسوم است بجواهرآباد .

شادى

(
c di
) ا . پ . نشاط و خرمى و فرح و سرور و خوشى . و عيش و عشرت و طرب . و عروسى و نكاح . و بوزينه و ميمون . و نام غلامى حرام‌خوار .

شادى

(
c di
) ا و ص . ع . راننده . و شعر خواننده . و قصد كننده . و سرودگوى . و آنكه بعض از ادب را آموخته باشد . و الشادى : مغنى و سرودگوى .

شادياخ

(
c diy x
) ا . پ . نام قديم شهر نيشابور كه شادخ نيز مىناميدند .

شاديانه

(
c diy ne
) ا . پ . هر سازى كه در شادى و عيش و عشرت نوازند . و جائى كه آن ساز را در آنجا نوازند .

شاديانه

(
c diy ne
) م ف . پ . بطور شادى و عيش و طرب .

شادىآور

(
c di - var
) ص . پ . هر چيز كه فرح و سرور و شادى آورد .

شاديچه

(
c di - ce
) ا . پ . بالاپوش و لحاف .

شاديدن

(
c didan
) ف ل . پ . شاد شدن و مسرور گشتن . و مظفر و منصور گشتن .

شادىفزاى

(
c di - faz y
) ص . پ . افزون‌كنندهء شادى و سرور .

شادى مبارك

(
c di - mob rak
) پ . كلمهء تهنيت كه در عروسى و ولادت و جز آن گويند .

شادى مرگ

(
c di - marg
) م ف . پ . مرگ آسان و مرگى كه به آسانى و بدون دشوارى روى دهد . و مرگى كه از غايت شادى عارض شود .

شاديه

(
c daye
) ا . پ . شادنه . و شاديهء مكه : نام آتشكدهء برمك در حوالى بلخ .

شاديها

(
c di - h
) پ . ج . شادى .

شاذ

(
c z
) ص . پ . شاد و خوش و خرم .

شاذ

(
c zz
) ص . ع . نادر . و منفرد از جمهور . ج : شواذ . و نيز شاذ : از اعلام است .

شاذب

(
c zeb
) ا . ع . دور شوندهء از جاى خود . و تنها مأيوس از رستگارى خويش .

شاذة

(
c zzat
) ا . ع . ما يدع شاذة و لا قاذة : دلاورى است كه مىكشد هر كه را كه مىبيند .

شاذكونة

(
c zakunat
) ا . ع . جامه‌هاى درشت دوخته كه در يمن سازند .

شاذل

(
c zel
) ا . ع . از اعلام است .

شاذلة

(
c zelat
) ا . ع . نام شهرى در مغرب .

شاذلى

(
c zeliyy
) ص . ع . منسوب به شهر شاذلة . و لقب مردى كه طايفهء شاذلية منسوب بوى مىباشد .

شاذنج

(
c zanaj
) ا . ع . مأخوذ از شاذنهء فارسى و بمعنى آن .

شاذنه

(
c zane
) ا . پ . شادنه .

شاذى

(
c zi
) ا . پ . شادى . و فرح و سرور و نشاط .

شار

(
c r
) ا . پ . شهر و مدينه . و آلودگى و آلايش و غل و غش . و شغال . و پارچه‌اى بغايت نازك و رنگين كه زنان از آن لباس سازند و جامهء فانوس نيز سازند . و بناى بلند و عمارت عالى . و راه گشاد و فراخ و شاهراه . و نام مرغى سياهرنگ كه مانند طوطى سخن گويد . و رقاص . و رقص و سماع . و گرداب . و لقب پادشاه غرجستان . و لقب پادشاه حبشه .

شار

(
c r
) ص . پ ريزندهء آب و سرازير شونده از قبيل شراب و جز آن مانند آبشار و سرشار .

شاراه

(
c - r h
) ا . پ . شاهراه و راه گشاد و فراخ .

شارب

(
c reb
) ص . ع . نوشنده و آب نوشنده . ج : شاربون و شرب و شروب و شربة .

شارب

(
c reb
) ا . ع . سبيل و سبلت . ج : شوارب . و سستى و ناتوانى جانوران .

شاربات

(
c reb t
) ع . ج . شاربة .