كمان تيرانداز . و وعدهء دروغ . و مطلبى كه حصول آن مقدور نباشد . و شاخ برآوردن : نهايت خجالت كشيدن و منفعل شدن . و شاخ بر ديوار : گردنكش و مغرور . و شاخ بر شاخ : از دور . و دور و دراز . و گونان و مختلف . و شاخ بشاخ :
از اين شاخهء درخت به آن شاخهء درخت . و شاخ حجامت : سميرا . و شاخ در شاخ : گوناگون و رنگارنگ . و عريض و طولانى و دراز . و گريه و ناله . و شاخ دميدنى : نفير و كرناى و بوق و شاخ زدن : نفير زدن و دميدن در نفير و بوق . و راندن و دفع كردن حيوان با شاخ خود . و شاخ زرين : قلم زرد رنگ نويسندگى .
و شاخ زعفران : هر چيز غريب و نادر .
و كسى كه قدر شرافت خود را بسيار داند . و شاخ سمن : قد و بالاى معشوق . و شاخ شاخ : پاره پاره . و شاخ غزال : كمان تيرانداز . و ماه نو . و شاخ كردن :
حجامت كردن . و شاخ گوزن در هوا :
هلال و ماه نو . و شاخ گيسو : جعد و حلقههاى زلف و كاكل .
شاخابه
(
ce - x be
) ا . پ . جوى كوچكى كه از رودخانهء بزرگ جدا كنند . و خليج يعنى قطعهاى از دريا كه در خشكى داخل شده باشد .
شاخب
(
c xeb
) ص . ع . خون جهنده .
شاخ به ديوار
(
c x - be - div r
) و
شاخ بر ديوار
(
c x - bar - div r
) ص .
پ . متكبر و مغرور و خودبين .
شاخة
(
c xat
) ا . ع . معتدل از هر چيزى .
شاخچه
(
c x - ce
) ا . پ . شاخ كوچك .
شاخچهبندى
(
c x - ce - bandi
) ا . پ .
تهمت و بهتان دربارهء كسى .
شاخدار
(
c x - d r
) ص . پ . هر حيوانى كه داراى شاخ باشد . و هر تنهء درختى كه داراى شاخهها بود . و ديوث . و به چشم خودبين . و نقرهء پاك و پاكيزهء بىغش .
شاخريزه
(
c x - rize
) ا . پ . خرده و ريزهء شاخههاى درخت .
شاخسار
(
c x - s r
) ا . پ . جاى انبوهى درختان بسيار شاخ . و ابزارى سر زركشان و سيمكشان را و آن قطعهء آهنى باشد پهن و سوراخ سوراخ كه سوراخهاى بزرگ و كوچك دارد و مفتول طلا و نقره را از آنها كشند تا باريك و هموار گردد .
شاخسانه
(
c x - s ne
) ا . پ . شاخسانه .
ساخست
(
c xast
) ا . پ . يخنى . و ذخيره . و توشه . و خوراك .
شاخشاخ
(
c x - c x
) م . ف . پ .
پاره پاره و قطعه قطعه .
شاخشاخ
(
c x - c x
) ا و ص . پ .
نغمههاى بلبل . و چيز از هر جا شكسته و پر از شكاف و درز .
شاخشانه
(
c x - c ne
) ا . پ . تهديد و تخويف . و نام طايفهاى از گدايان كه شاخ گوسپندى را بر يكدست و شانهاى را بر دست ديگر گيرند و بر در خانه و پيش دكان مردمان ايستند و آن شاخ را بدان شانه كشند . و صدائى غريب از آن برآيد تا مردمان چيزى بديشان دهند و اگر احيانا اهمالى رود كاردى بر كشيده اعضاى خود را مجروح سازند و بعضى كارد را بدست پسر خود دهند تا وى خويش را مجروح سازد تا از اين فعل شنيع مردم نفرت كرده زودتر چيزى بايشان دهند . و اگر شخصى چيزى از كسى خواهد و يا حاجتى طلبد كه ميسر نشود گويد چون حاجت مرا برنمىآورى تو را يا خود را مىكشم آن شخص مىگويد « شاخشانه مىكشى » يعنى تهديد مىكنى .
شاخ شكسته
(
c x - cekaste
) ص .
پ . مطيع و منقاد .
شاخص
(
c xes
) ص . ع . مسافر .
الحديث : فلم يزل شاخصا فى سبيل الله .
و سهم شاخص : تيرى كه از بالاى نشانه درگذرد . و بصر شاخص : چشم مانده كه مژگان نزند . ج : شواخص .
شاخص
(
c xes
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهتر و رئيس . و كسى كه در ميان جماعتى مسموع القول و ممتاز بود . و تنوى يعنى آنكه چشمش به طرف بالا ثابت ماند .
شاخك
(
c xak
) ا . پ . داروئى كه ناخنك و بتازى اكليل الملك گويند .
شاخل
(
c xel
) و (
c xol
) ا . پ .
نوعى از غله كه از آن نان پزند .
شاخنگور
(
c x - angur
) ا . پ . يك قسم داروئى . و پيچك درخت مو .
شاخور
(
c xur
) و
شاخوره
(
c xure
) ا . پ . تنور و كوره .
شاخول
(
c xul
) ا . پ . شاخل كه نوعى از غله بود .
شاخه
(
c xe
) ا . پ . غصن و شاخ درخت .
و قرن و شاخ حيوان . و جام شرابخورى كه به شكل شاخ بود . و شراب آميختهء با گلاب .
و شعبه . و دو شاخه . و صليب . و غل .
شاخى
(
c xi
) ا و ص . پ . چوبى سه شاخه و دستهدار كه دهقانان غلهء كوفته شده را بدان بر باد دهند تا دان از كاه جدا گردد . و منسوب بشاخ .
شاد
(
c d
) ص . پ . خوش و خرم و مسرور .
و خجسته و مبارك . و بىغم و بافرح . و بسيار .
و پر و مملو . و شاد شدن : خوشحال و مسرور شدن .
شاد
(
c d
) ا . پ . مى و شراب . و شعاع .
شاد
(
c dd
) ا . ع . حاكم و مدير و فرمانده .
شاد
(
c dd
) ص . ع . كسى كه مستحكم ببندد و محفوظ بدارد و مخفى كند .