تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1983

مساهمون:

ص١٩٨٣

شابرن

(
c boran
) ا . پ . فولاد معدنى و طبيعى .

شابع

(
c be '
) ص . ع . سير ضد گرسنه و لم يسمع الا فى الشعر فلا يجوز فى غيره .

شابك

(
c bek
) ص . ع . طريق شابك : راه درهم و مشتبه . و اسد شابك : شير درهم دندان .

شابل

(
c bel
) ا . ع . شير بيشه‌اى كه دندانهاى وى درهم در آمده باشد . و كودكى كه در ناز و نعمت پرورش يافته باشد .

شابلوط

(
c - balut
) ا . پ . شاه بلوط .

شابن

(
c ben
) ص . ع . كودك نازك اندام پر گوشت . يق : غلام شابن .

شابود

(
c bvad
) ا . پ . هاله و خرمن ماه .

شابوراك

(
c bur k
) و

شابوران

(
c bur n
) ا . پ . شابرن و فولاد معدنى و طبيعى .

شابورد

(
c bvard
) ا . پ . شابود و هاله و خرمن و طوق ماه .

شابورق

(
c buraq
) و

شابورقان

(
c buraq n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - فولاد معدنى .

شابورگان

(
c burag ? n
) و

شابورن

(
c buran
) ا . پ . شابرن و فولاد معدنى .

شابهار

(
c - bah r
) ا . پ . بتخانه‌اى قديم واقع در شهر كابل .

شآبيب

(
ca bib
) ع . ج . شؤبوب .

شابيزج

(
c bizaj
) و

شابيزك

(
c bizak
) ا . پ . مردم گياه .

شاپاپك

(
c p pak
) ا . پ . گياهى از جنس نعناع كه سيسنبر نيز گويند .

شاپور

(
c pur
) ا . پ . نام سه نفر از پادشاهان سلسلهء ساسانى . و نام پهلوانى . و نام مصورى كه ميانجى ميان خسرو و شيرين بود . و نام يكى از اعيان مملكت فريدون . و شاپور ذو الاكتاف بيشتر تازيان را كشت و آنهائى را كه نمىكشت كتفهايشان را سوراخ كرده طناب از آن مىگذرانيد و بدين جهة وى را ذو الاكتاف گفتند .

شاة

(
c t
) ا . ع . گوسپند نر و ماده . و غوچ . و بز . و غزال و آهو . و گاو . و شتر مرغ . و گورخر . و گاو وحشى نر . و زن . و نام چند ستارهء كوچك . ج : شاء و شياه و شواه و اشاوه و شوى و شيه و شيه و شيه (
cayyeh
) و شواهى . و الشاة : گوسپند .

شاتاة

(
c t t
) ا . ع . شتا و زمستان . و سرما .

شاترسون

(
c tarsun
) ا . پ . يك قسم مىگردد .

شاتل

(
c tel
) ا . پ . نام گياهى دوائى .

شاتم

(
c tem
) ص . ع . دشنام‌دهنده . و كسى كه در بدبختى ديگرى خوشحالى كند . و كسى كه ديگرى را به چشم حقارت بنگرد .

شاتن

(
c ten
) ص . ع . بافنده .

شاتو

(
c tu
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - زينه و نردبان . و پلهء نردبان .

شاتى

(
c ti
) ص . ع . سرد . يق : يوم شات : روز سرد .

شأج

(
ca'j
) م . ع . شاجه الامر شأجا ( از باب فتح ) : اندوهگين كرد وى را آن كار .

شاجب

(
c jeb
) ص . ع . مرد اندوهگين و هلاك شونده . و الشاجب : مرد بسيار فسوس كننده و پر گوى . و زاغ سخت بانگ .

شاجبة

(
c jebat
) ص . ع . زن اندوهگين و هلاك شونده .

شاجر

(
c jer
) ص . ع . برگردانندهء از كار و باز دارندهء از آن .

شاجرة

(
c jerat
) ص . ع . مؤنث شاجر . ج : شواجر .

شاجن

(
c jen
) ص . ع . اندوهگين .

شاجنة

(
c jenat
) ا . ع . و راه وادى . و راه اعلاى وادى . و وادى درخت ناك . ج : شواجن .

شاحب

(
c heb
) ص . ع . ضعيف و لاغر . و متغير اللون .

شاحم

(
c hem
) ا . ع . پيه فروش . و پيه دارنده . و پيه خوراننده .

شاحن

(
c hen
) ص . ع . پر . يق : مركب شاحن اى مشحون .

شاحى

(
c hi
) و

شاحية

(
c hiyat
) ص . ع . گشاده دهن . ج : شواحى . يق : جاء الخيل شواح : آمدند اسبان در حالى كه گشاده دهن بودند .

شاخ

(
c x
) ا . پ . شاخه و غصن و آنچه از تنهء درخت روئيده و بلند گردد . و نهال . و تركه . و تيغه . و قرن و فزونى و برآمدگى صلب و سختى كه در سر بعضى از حيوانات مانند گاو و گوسپند و آهو و جز آن مىباشد و سرون و سروى و بيرار نيز گويند . و جبهه و پيشانى انسان و ديگر حيوانات . و از نوك انگشتان دست تا سر دوش . و لنگ پا يعنى از سرانگشتان پا تا بيخ ران . و ناخن خروس . و جوى كوچكى كه از رودخانهء بزرگ جدا كنند . و چابق و تريز جامعه . و پياله و ظرف شرابخوارى . و بوق و كرناى . و شاه تيرخانه . و دنده و ضلع و استخوان پهلو . و پاره و قطعه و رقعه . و خوش بوى و عطر . و زباد . و عطردان . و قرنى كه در آن زباد را حفظ مىكنند . و هر چيز رسته و نمو كرده خواه انسان باشد و يا نبات و جماد كه بتدريج بزرگ شود . و موى هموار و نرم . و ابزارى كه بدان حجامت كنند . و شراب آميخته با گلاب . و نام حيوانى شبيه بگربه كه عطر زباد از آن مىگيرند . و شاخ انگور : نام داروئى . و شاخ آهو :