تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1980

مساهمون:

ص١٩٨٠

سيواسى

(
siv si
) ص . پ . منسوب به شهر سيواس .

سيواى

(
siv y
) پ . كلمهء استثنا يعنى جز و مگر و سوا . و سيواى وصول : افزونى ميزان جمع سالانه .

سيوب

(
soyub
) ا . ع . مال پنهان كرده و پنهان شدهء در زمين . و ج . سيب .

سيوح

(
soyuh
) م . ع . ساح سيحا و سياحة و سيوحا . مر . سياحة .

سيوخته

(
seyuxte
) و (
soyuxte
) ا . پ . گياهى كه در آب رويد و در آتشگيره به كار برند .

سيور

(
sivar
) ص . توصيفى عددى . پ . ده هزار .

سيور

(
soyur
) ع . ج . سير .

سيورى

(
soyuriyy
) ا . ع . كسى كه سير و دوال مىسازد .

سيورسات

(
soyurs t
) ا . پ . سورسات .

سيورغال

(
soyurq l
) ا . پ . - مأخوذ از مغولى - تيول و زمينى كه پادشاه جهت معيشت بارباب استحقاق بخشد .

سيورغاميشى

(
soyurq miei
) ا . پ . - مأخوذ از مغولى - خيرخواهى و لطف و عنايت و توجه . و نعمت .

سيوس

(
soyus
) ا . پ . نام درختى .

سيوشان

(
sayavc n
) ا . پ . نام قريه‌اى از محالات هرات .

سيوط

(
soyut
) ا . ع . دهى در صعيد مصر .

سيوطى

(
soyutiyy
) ص . ع . منسوب بسيوط . و لقب جلال الدين محمد از اهل سيوط كه شارح الفيهء ابن مالك است .

سيوع

(
soyu '
) م . ع . ساع سيعا و سيوعا . مر . سيع .

سيوف

(
soyuf
) ع . ج . سيف .

سيول

(
soyul
) ع . ج . سيل .

سيوم

(
siyom
) و

سيومين

(
siyomin
) ص . توصيفى عددى . پ . سىام و چيزى كه در مرتبهء سى واقع شود .

سيوم

(
seyyom
) و

سيومين

(
seyomin
) ص . توصيفى عددى . پ . چيزى كه در مرتبهء سه واقع شود .

سيوى

(
seyaviyy
) ص . ع . منسوب بسية كه سرهاى برگشتهء كمان باشد .

سيويست

(
sayvist
) ا . پ . غفلت و عدم آگاهى و تغافل و بىخبرى .

سيه

(
siyah
) ا و ص . پ . سياه و اسود . و مست طافح . و بدبخت و بىطالع . و عرب و تازى . و غلام زنگى و حبشى و هندى . و نام اسب اسفنديار . و نام يكى از كتابهاى شت زردشت . و نام خط چهارم از هفت خط جام حم كه خط ازرق نيز گويند .

سيه‌بادام

(
siyah - b d m
) ا . پ . چشم معشوق . و سيه بادام افشاندن : از رسومات مردم هندوستان است كه بادامها را سياه كرده بر تابوت مرده مىافشانند .

سيه بهار

(
siyah - bah r
) ا . پ . بهارى كه بارندگى در آن زياده از اندازه باشد .

سيه پستان

(
siyah - pest n
) ا . پ . زنى كه فرزندى وى نماند . و زنى كه هر كودك را كه شير دهد بميرد .

سيه‌پوش

(
siyah - puc
) ا و ص . پ . كسى كه لباس ماتم و عزا پوشيده باشد . و شبگرد و عسس . و مير بازار . و مير شب . و چاوش . و نگاهبان حيوانات سبع .

سيه‌پوشان

(
siyah - puc n
) ا . پ . نام ولايتى كه همهء مردمان آنجا سياه پوشند . و شمال افغانستان .

سيهج

(
sayhaj
) ص . ع . ريح سيهج : باد سخت و تند .

سيه‌چرده

(
siyah - carde
) ص . پ . سياه رنگ .

سيه خانه

(
siyah - x ne
) ا . پ . سياه چادر و چادر مردم صحرانشين . و محبس و زندان . و خانهء بديمن . و سيه خانهء آبنوسى : نوعى از ناى كه از چوب آبنوسى ساخته باشند .

سيه درون

(
siyah - darun
) ص . پ . سيه دل و بدخواه .

سيه درونى

(
siyah - daruni
) ا . پ . بدقلبى و بدخواهى .

سيه دست

(
siyah - dast
) ص . پ . بخيل . و شوم . و رذل . و نامبارك .

سيه دل

(
siyah - del
) ص . پ . بدخواه و بدانديش . و بدكردار .

سيه‌رو

(
siyah - ru
) ص . پ . شرمنده و خجل . و رسوا و بىآبرو . و بدكار و بدعمل .

سيه روز

(
siyah - ruz
) ص . پ . بدبخت و بىطالع و محروم . و مظلوم و ستمكش . و دلتنگ و حزين .

سيه روئى

(
siyah - rui
) ا . پ . خجلت و شرمندگى . و رسوائى و بىآبروئى و فضيحت .

سيه سار

(
siyah - s r
) ا . پ . نهنگ . و تمساح و تساچه .

سيه سر

(
siyah - sar
) ا . پ . آدمى زاد . و قلم تحرير .

سيه سنبل

(
siyah - sonbol
) ا . پ . سيسنبر .

سيه فام

(
siyah - f m
) ص . پ . سياه رنگ و هر چيز سياه .

سيه قند

(
siyah - qand
) ا . پ . شيرهء شكر يعنى شيره‌اى كه پس از تبلر قند از شكر آب كرده باقى مىماند .

سيهك

(
sayhak
) ا و ص . ع . خاكى كه آن را باد برداشته باشد . و ريح سيهك : باد تند و سخت .