تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1969

مساهمون:

ص١٩٦٩
كه بر آنها زماليق وى باشد . و ج . سوط . و نام مردى مشهور در سرودگوئى .

سياع

(
say '
) و (
siy '
) ا . ع . كاهگل كه بدان ديوار را اندايند .

سياع

(
say '
) ا . ع . بوتهء گندنا و يا گياهى ديگر كه بگندنا ماند . و پيه كه بر توشه دان مالند .

سياف

(
sAyy f
) ا . ع . شمشيرگر . و شمشير زن . و صاحب تيغ . ج : سيافة .

سيافة

(
sayy fat
) ع . ج . سياف . و كسانى كه قلعهء ايشان شمشير ايشان است .

سيافى

(
say fi
) ع . ج . سيف .

سياق

(
siy q
) ا . ع . دست پيمان . و مهر و كابين . و حالت نزع و جان كندن .

سياق

(
siy q
) م ع . ساق سوقا و سياقا . مر . سوق .

سياق

(
siy q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طرز و طريقه و روش . و علم حساب و قواعد نوشتن حساب . و خط سياق : نوعى از خط كه بدان اهل دفتر ديوان اعداد و مقادير و اوزان را نويسند .

سياقة

(
siy qat
) م . ع . ساق سوقا و سياقة و مساقا . مر . سوق . و نيز سياقة : بر يك روش راندن .

سياقت

(
siy qat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روانى و عدم اغلاق . و تعداد و شمارهء الفبا .

سياقلة

(
say qelat
) ع . ج . سيقل .

سياكاسه

(
siy - k se
) ا و ص . پ . ممسك و بخيل و طمعكار . و زندانى . و اسير .

سياكيز

(
siy kiz
) ا . پ . يك نوع فرشى پشمينه كه نمد نيز گويند .

سيال

(
say l
) ا . پ . ياسمن كه سفيد و زرد مىباشد .

سيال

(
siy l
) ع . ج . سيالة .

سيال

(
sayy l
) ا . ع . نوعى از ماهى بزرگ . و نام موضعى .

سيال

(
sayy l
) ص . پ - مأخوذ از تازى - جارى و روان . و سريع الجريان مانند سيل . و ياقوت سيال : ياقوت درخشنده .

سيالة

(
say lat
) ا . ع . گياهى با خار سپيد دراز كه چون خار آن را بركنند شير مانندى بيرون آيد . و درخت سمر دراز . ج : سيال .

سيالة

(
sayy lat
) ا . ع . سيل و توجيه .

سيالخ

(
say lex
) ا . پ . خارخسك . و خارخسك آهنين كه بر سر راه سپاه دشمن ريزند .

سياله

(
sayy le
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه جريان و سيلان داشته باشد و روان بود .

سيام

(
say m
) و (
siy m
) ا . پ . نام كوهى نزديك سمرقند .

سيام

(
siy m
) ا . پ . مملكت وسيعى از ممالك ماچين و داراى 12000000 نفر جمعيت و پايتخت آن شهر بانكك . و نيز سيام پايتخت قديم اين مملكت را مىگويند كه داراى 100000 نفر جمعيت است .

سىام

(
siom
) ا . پ . چيزى كه در مرتبهء سى واقع شده باشد .

سيامك

(
siy mak
) ا . پ . منفرد و مجرد و تنها و يگانه . و نام پسر كيومرس . و نام يكى از پهلوانان توران كه در جنگ دوازده رخ كشته شد .

سيان

(
say n
) ا . پ . عشقه و گياهى كه بر درخت مىپيچد .

سيان

(
siyy n
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يق : هماسيان يعنى آن دو مثل و مانند هم‌اند .

سياوخش

(
siy vaxc
) ا . پ . لذت عقلى و ذهنى . و نام پسر كيكاوس كه سياووش نيز گويند .

سياوخش آباد

(
siy vaxc - b d
) و

سياوخش گرد

(
siy vaxc - gerd
) ا . پ . نام شهرى در توران .

سياوش

(
siy voc
) و (
siy vac
) و

سياووش

(
siy vuc
) ا . پ . نام پسر كيكاوس و پدر كيخسرو . و نام مرغى كه آن را سرخاب نيز گويند .

سياوش آباد

(
siy voc - b d
) و

سياوش‌گرد

(
siy voc - gerd
) ا . پ . شهر سياوخش آباد .

سياوشان

(
siy voc n
) ا . پ . پر سياوشان : گياهى كه بتازى شعر الجن . بيونانى پوليتريكون گويند . و خون سياوشان : مادهء عصاره‌اى كه بتازى ده الاخوين نامند .

سياه

(
siy h
) ا و ص . پ . اسود و هر چيز كه داراى رنگ تار و تاريكى بود مانند رنگ شب بسيار تاريك . و نحس و شوم . و وارون و وارونه . و تار و تيره و تاريك . و مست طافح از خود بىخبر . و بدبخت و بىطالع . و غلام حبشى و زنگى و تازى . و خط چهارم از هفت خط جام‌جم كه خط ازرق باشد . و نام اسب اسفنديار . و فصل چهارم از كتاب زند كه آن را زمزم نيز گويند . و درياى سياه : دريائى كه در جنوب روسيه واقع شده و بواسطهء طوفانهاى بسيار و شومى كه دارد آن را بدين نام ناميده‌اند . و سياه و سفيد فرق كردن : سواد داشتن و قادر بر خواندن كتاب و قرآن و جز آن بودن .

سياهان

(
siy h n
) ا . پ . ج . سياه . و غلامهاى تازى و زنگى .

سياه بادام

(
siy h - b d m
) ا . پ . چشم معشوق .