تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1968

مساهمون:

ص١٩٦٨

سيات

(
siy t
) ع . ج . سية .

سيآت

(
sayye t
) ع . ج . سيئة .

سيآت

(
sayye t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بديها و كارهاى بد ضد حسنات . و سيآت اعمال : كارهاى بد و ناشايسته .

سياج

(
siy j
) ا . ع . ديوار . و آنچه بدان چيزى را احاطه نمايند مانند خرما بن و رز و جز آن .

سياح

(
sayy h
) ا . ع . كوهى كه سرحد ميان شام و روم مىباشد .

سياح

(
sayy h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سياحت‌كننده و مسافر و زائر و رهاد .

سياحة

(
siy hat
) م . ع . ساح فى الارض سيحا و سياحة و سيوحا و سيحانا ( از باب ضرب ) : رفت در زمين و سير كرد . و رفت در زمين جهة عبادت . قوله تعالى :
فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ
اى سيروا فيها آمنين حيث شئتم . و ساح الماء سيحا و سيحانا : روان شد آب بر روى زمين . و ساح الظل : برگشت سايه . و ساحت الماشية : بر سر خود رفت آن چاروا .

سياحة

(
siy hat
) ا . ع . سير و گردش در زمين جهة عبادت . الحديث : لا سياحة فى الاسلام .

سياحت

(
siy hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سفر و سير و گردش در روى زمين و از شهرى بشهرى رفتن و مسافرت . و زيارت . و سياحت كردن : گردش كردن در روى زمين و از شهرى بشهرى شدن .

سياحت نامه

(
siy hat - n me
) ا . پ . كتابى كه در آن سرگذشت سياحت را نوشته باشند .

سياخ

(
siy x
) ا . ع . گل كار .

سيادة

(
siy dat
) ا . ع . مهترى .

سيادة

(
siy dat
) م . ع . ساد سودا و سيادة و سيدودة . مر . سود .

سيادت

(
siy dat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگى و مهترى و رياست و حكومت و داورى . و انتساب بآنحضرت صلى اللّه عليه و آله يعنى بودن از نسل فاطمه سلام اللّه عليها .

سيار

(
siy r
) ا . پ . كشكينه . و نانى كه از آرد جو و آرد باقلا و آرد ارزن سازند . و اسباب خانه . و افزارى كه بدان شراب و يا روغن مىفشارند .

سيار

(
sayy r
) ا و ص . ع . كسى كه سير مىكند . و آنكه بسيار مىگردد . و آنكه براى تماشا و تفرج سير مىكند . و كوكبى كه بر گرد آفتاب و يا كوكب ديگر مىگردد ضد ثابت . و جماعت مسافر . و كاروان .

سيارة

(
sayy rat
) ا و ص . ع . مؤنث سيار . و يك كوكب گردنده . و قافله . و ابو سيارة : نام مردى كه خرى داشت سياه و مدت چهل سال مردم را بر آن سوار كرده از مزدلفة بمنى مىبرد . المثل : اصح من عيرابى سيارة يعنى صحيح‌تر است از خر ابو سيارة .

سيارات

(
sayy r t
) ع . ج . سيارة .

سياره

(
sayy re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر كوكبى كه برگرد كوكبى ديگر و يا بر دور آفتاب گردش كند . و دزدمه و قافله و كاروان .

سيارى

(
siy ri
) ا . پ . خولنجان و نى شيرين .

سياس

(
siy s
) ا . پ . سخن چينى و چغلى .

سياس

(
siy s
) ع . ج . سائس .

سياس

(
sayy s
) ص . ع . كسى كه سياست مىكند و حراست مىنمايد و نيك داورى مىكند .

سياسة

(
siy sat
) م . ع . رعيت دارى كردن . و نگاهداشتن حد هر چيزى را ( و الفعل من نصر ) . يق : فلان مجرب قد ساس و سيس عليه اى ادب و ادب و امر و امر عليه .

سياست

(
siy sat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكومت و رياست و داورى . و حراست . و قانون حكمدارى . و تدبير . و محافظت حدود ملك . و تنبيه . و شكنجه و عذاب و عقوبت . و سزا . و عدالت . و اجراى حكم بطور عدالت . و آزار و اذيت . و سياست جانى : شكنجه و عقوبت جانى . و سياست شرعى : اجراى عقوبات بقانون شرع . و سياست كردن : حكومت كردن و داورى نمودن و دادرسى كردن . و عقوبت كردن بطور رسوائى و افتضاح . و سياست مدن : طريقهء حكومت و فرمانروائى . و ترتيب و انتظام امور مدينه و تدبير تكاليف مردم مدينه . و سياست نمودن : عقوبت كردن و سزا دادن و تنبيه كردن .

سياست بجا

(
siy sat - be - j
) ص . پ . سزاوار سياست و عقوبت .

سياستگاه

(
siy sat - g h
) ا . پ . قتلگاه و جائى كه در آن اجراى سياست و عقوبت مىكنند .

سياستگر

(
siy sat - gar
) و

سياستى

(
siy sati
) ا . پ . عقوبت‌دهنده . و جلاد .

سياسر

(
sav sar
) ا . پ . سار .

سياسر

(
siy sar
) ا . پ . قلم تراشيدهء نويسندگى .

سياسى

(
siy si
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - كارهاى متعلق بسياست و طريقهء حكمرانى . و مردمى كه داناى بعلم سياست و طريقهء حكمرانى باشند و مردم مدبر در امور ملك و مملكت دارى و كيستارى .

سياسى

(
say si
) و (
say siyy
) ع . ج . سيساء .

سياسى

(
siy siyy
) ص . ع . منسوب بسياست .

سياشى

(
siy ci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سرهنگ سپاه .

سياط

(
siy t
) ا . ع . شاخه‌هاى گندنا
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1968 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )