تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1924

مساهمون:

ص١٩٢٤
فرمان وى باشد . و سلطان اختران : آفتاب . و سلطان درويشان : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و سلطان عهد : پادشاهى كه فرمانروائى مىكند . و سلطان فلك : آفتاب . و سلطان يك اسبه و سلطان يك سوارهء گردون : نيز آفتاب .

سلطان

(
solot n
) ا . ع . قدرت مطلق و اختيار تامه ( لغة فى السلطان ) .

سلطانة

(
salat nat
) و (
selet nat
) ص . ع . زن دراز زبان و غوغائى .

سلطانى

(
solt ni
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بسلطان يعنى پادشاهى و شاهى و شهريارى . و قسمى از پارچهء عريض . و سكهء طلا . و قسمى از هلو . و قلمرو سلطنت .

سلطة

(
seltat
) ا . ع . تير دراز باريك . ج : سلط و سلاط . و جامه‌اى كه در آن گياه و كاه كنند .

سلطة

(
soltat
) ا . ع . قوت و قدرت و غلبه و اقتدار .

سلطحة

(
saltahat
) ص . ع . جارية سلطحة : دختر عريض پهناور .

سلطقى

(
saltaqi
) ا . ع . نوعى از پوشش قلندران كه پاره‌ها به روى آويخته باشد .

سلطنة

(
saltanat
) م . ع . پادشاه كردن و پادشاه برقرار نمودن .

سلطنة

(
soltanat
) ا . ع . توانائى و قدرت و قوت . و استقلال . و حشمت و بزرگوارى و وقار و شوكت . و حكم و فرمان پادشاهى . و حكومت . و كشور و ولايت .

سلطنت

(
saltenat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پادشاهى و شهريارى و فرمانروائى و حكومت . و دراز دستى . و دراز زبانى . و قوت و قدرت . و قهر و غلبه .

سلطنت‌ران

(
saltenat - r n
) ا . پ . پادشاه و شاهنشاه .

سلطوع

(
soltu '
) ا . ع . كوه تابان و هموار .

سلطيط

(
seltit
) ص . ع . برگماشته و كلان شكم .

سلع

(
sal '
) ا . ع . كفيدگى پاى . و رخنه و شكاف و چاك و درز و ترك . و شكاف كوه . ج : سلوع . و نام كوهى . و نام قلعه‌اى .

سلع

(
sal '
) م . ع . سلع رأسه سلعا ( از باب فتح ) : شكسته سر گرديد .

سلع

(
sel '
) ا . ع . مثل و مانند . و شكاف كوه . و همزاد . ج : اسلاع و سلوع . يق : غلامان سلعان و غلمان اسلاع . و نام چند موضع .

سلع

(
sol '
) ع . ج . اسلع و سلعاء .

سلع

(
sala '
) ا . ع . درختى تلخ مزه . و نوعى از زهر . و نوعى از صبر . و تره‌اى بدمزه . و كوهى بمدينه . و سرشكستگيها ( اسم جمع است مر سلعة را ) . و برص و پيسى اندام . و كفيدگى پاى .

سلع

(
sala '
) م . ع . سلع سلعا ( از باب سمع ) : پيس اندام گرديد و مبتلا ببرص شد . و كفيده پاى گرديد .

سلع

(
sela '
) ع . ج . سلعة .

سلعاء

(
sal ' '
) ص . ع . مؤنث اسلع زن كفيده پاى . و زن برص زده . ج : سلع .

سلعات

(
sala ' 't
) ع . ج . سلعة و سلعة .

سلعاف

(
sel ' f
) ا . ع . چوبهائى سر تيز كه گرداگرد درخت نصب كنند و ددان را بدان شكار نمايند .

سلعام

(
sel ' m
) ا . ع . مرد فراخ حلق كلان شكم دراز بينى . و گرگ باريك دراز تپفوز .

سلعامة

(
sel ' mat
) ا . ع . ابو سلعامة : كنيهء گرگ .

سلعان

(
sala ' n
) ا . ع . نام قلعه‌اى در يمن .

سلعة

(
sal'at
) و (
salaat
) ا . ع . سرشكستگى هر مقدار كه باشد . و آنكه پوست بشكافد . ج : سلعات و سلع .

سلعة

(
sel'at
) و (
sal'at
) و (
salaat
) (
selaat
) ا . ع . آزخ كه بىدرد بر اندام پديد آيد . و ريشى كه در گردن پيدا شود . و گره گوشت مانندى در گردن . و گوشت زيادتى در اندام كه بگره گوشت ماند و چون آن را حركت دهند حركت كند و از نخود تا به مقدار خربزه باشد و سلعه و گواتر و خون بسته . ج : سلع .

سلعة

(
sel'at
) ا . ع . متاع و اسباب و كالا و متاع تجارت . ج : سلع .

سلعف

(
sella'f
) و (
sel'aff
) ا . ع . مضطرب خلقت لاغر اندام . و متكبر و مغرور .

سلعفة

(
sel'afat
) م . ع . سلعفه سلعفة : فرو برد آن را بگلو و بلعيد .

سلعنة

(
sal'anat
) م . ع . سلعن فى عدوه سلعنة : سخت دويد .

سلعه

(
sal'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رخت و اسباب و متاع . و متاع تجارت و كالا . و گرهى بىدرد و بدون سرخى كه بر همهء اندام و اعضا برآيد و چون بر وى حركت دهند در زير پوست حركت كند و دامغول نيز گويند .

سلغ

(
salq
) م . ع . سلغ راسه سلغا ( از باب فتح ) : شكست سر او را ( لغة فى ثلغ ) .

سلغ

(
salaq
) ا . ع . ناپختگى گوشت .

سلغ

(
salaq
) م . ع . سلغ سلغا ( از باب سمع ) : پخته نگرديد .

سلغاف

(
selq f
) ا . ع . سلعاف .