تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1923

مساهمون:

ص١٩٢٣

سلخ

(
salx
) ا . ع . آخر ماه . و پوست بز . و آنچه از گوسپند كشيده و باز كرده شود . و دار السلخ : قصاب‌خانه .

سلخ

(
salx
) م . ع . سلخ سلخا ( از باب فتح و نصر ) : پوست بركند . و سلخ الشهر : گذشت آن ماه و آخر ماه شد . و سلخ فلان شهره : به آخر رسانيد فلان ماه را . و در آخر آن ماه رسيد . و سلخ النبات : سبز شد آن گياه بعد خشك شدن . و سلخ الله النهار من الليل : بيرون آورد خداوند روز را از شب . و سلخت الحية : بيرون برآمد آن مار از پوست و وا شد از آن . و سلخت المراة درعها : بركند آن زن پيراهن را از تن خود . و سلخوا موضع الماء : كندند آن جاى را تا به آب رسيد .

سلخ

(
salx
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوست بركندگى . و روز سلخ : روزى كه در شام آن هلال ديده مىشود . و سلخ كردن : پوست بركندن از هر حيوانى . و رها كردن تير اسلحهء آتشى را .

سلخ

(
selx
) ا . ع . پوستى كه مار مىاندازد .

سلخ

(
salax
) ا . ع . رشته‌اى كه بر دوك باشد .

سلخ

(
sollax
) ع . ج . سالخ .

سلخب

(
salxab
) ص . ع . مرد گنگلاج درشت .

سلخة

(
sollaxat
) ع . ج . سالخ .

سلخ‌خانه

(
salx - x ne
) ا . پ . سلاخ خانه و قصاب‌خانه .

سلخد

(
sellaxd
) و

سلخداة

(
salaxd t
) ا . ع . ماده شتر توانا . ج : سلاخد .

سلخف

(
sellaxaf
) ا . ع . نزار و مضطرب بنيه .

سلدوز

(
salduz
) ا . پ . نامى كه ببعضى از بهادران سپاه تيمور مىدادند .

سلدانيون

(
sald niyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - درختى مانند درخت بيد .

سلس

(
sals
) ا . ع . رشتهء شبه كشيده كه كنيزان و داهان پوشند . و گوشواره .

سلس

(
salas
) م . ع سلست النخلة سلسا ( از باب سمع ) : رفت بيخ شاخ خرما بن . و سلست الخشبة : پوسيد و ريزه ريزه گرديد آن چوب . و سلس ( مجهولا ) : ديوانه و بيهوش گرديد .

سلس

(
salas
) ا . ع . نرمى و آسانى .

سلس

(
sales
) ا و ص . ع . نرم و آسان و رام . و سلس البول : نوعى از بيمارى مثانه كه ضبط كميز نتواند و به فارسى چكميزك گويند .

سلسال

(
sals l
) ا . ع . آب شيرين و روشن و سرد و خوش كه بگلو روان شود . و مى نرم روان فروشوندهء بگلو .

سلسبيل

(
salsabil
) ا و ص . ع . نرم از هر چيزى . و مى . و چشمه‌اى در بهشت .

سلسة

(
salesat
) ا . ع . گياهى مانند گياه نصى .

سلسل

(
salsal
) ا . ع . آب شيرين و روشن و سرد و خوش كه بگلو روان فرو رود . و آبى كه مانند زنجير روان باشد . و مى نرم روان فرو شوندهء بگلو . و نام كوهى .

سلسل

(
selsel
) ع . ج . سلسلة .

سلسلة

(
salsalat
) م . ع . روان كردن آب . يق : سلسلت الماء فى الحق فتسلسل اى صببته فانصب . و يقال : هو ما سلسل طعاما : او نخورد طعام را .

سلسلة

(
salsalat
) ا . ع . پيوستگى چيزى به چيزى . و پارهء دراز از كوهان .

سلسلة

(
selselat
) ا . ع . زنجير . و پيوستگى چيزى به چيزى . و پارهء دراز از كوهان . ج : سلسل و سلاسل . و كرمكى سرخ بر زمين چفسيده . و سلسلة البرق : آنچه در پهنا پديد آيد از برق . و كذا سلسلة السحاب .

سلسله

(
selsele
) ا . پ - مأخوذ از تازى - زنجير . و هر چيز كه مانند زنجير بهم پيوسته باشد . و هر طايفه‌اى از نژاد انسانى كه نژادشان محفوظ باشد . و ترتيب و انتظام . و نسل و اولاد . و قرابت .

سلسله‌بندى

(
selsele - bandi
) ا . پ . زنجيربندى . و ترتيب و انتظام .

سلسه‌پيوند

(
selsele - payvand
) ص . پ . كسى كه پيوند دهد قرابتها و نژادها را بهم .

سلسله‌جنبان

(
selsele - jonb n
) ا . پ . سبب و وسيله و باعث و موجب . و كفيل .

سلسله زلف

(
selsele - zolf
) ا . پ . زلف تاب‌داده .

سلسله مو

(
selsele - mu
) ص . پ . كسى كه گيسوهاى وى مانند زنجير حلقه حلقه باشد .

سلسله‌وار

(
selsele - v r
) ص . پ . متوالى و پى در پى . و مردف . و بهم پيوسته . و مرتب و به ترتيب .

سلسيس

(
salsis
) ا . پ . يك نوع سنگى متخلخل .

سلش

(
salec
) ص . پ . بلغت زند بد ضد نيك .

سلط

(
salt
) ا . ع . زبان طويل . و مرد درشت . و مرد دراز زبان . و نام موضعى در شام .

سلط

(
solt
) ا . ع . برگماشتگى .

سلط

(
salet
) ا . ع . پيكان هموار . ج : سلاط .

سلط

(
selat
) ع . ج . سلطة .

سلطات

(
salet t
) ا . ع . سمهاى تيز از اسب .

سلطان

(
solt n
) ا . ع . حجت . و والى . و قدرت ملك و ولايت وى . و قهرمان ( يونث و يذكر ) . ج : سلاطين . و سلطان الدم : جوشش و هيجان خون . و سلطان كل شيئ : شدت و قوت هر چيزى . و سيد السطان اى سيد السلاطين .

سلطان

(
solt n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پادشاه . و والى . و باصطلاح لشكرى صاحب منصبى كه صد نفر سپاهى در زير