تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1922

مساهمون:

ص١٩٢٢
و كشيدن مهره در دو رشته . و معيوب شدن حوض و يا خم .

سلت

(
salt
) م . ع . سلت المعى سلتا ( از باب نصر و ضرب ) : برآورد روده را بدست . و سلت الانف : از بن بريد بينى را . و سلت الشعر : سترد موى را . و سلت الشيئ : بريد آن چيز را . و سلت دم البدنة : خراشيد خون بدنة را تا آنكه نمايان شد خون آن . و سلت القصعة : پاك كرد آب كاسه را با انگشت . و سلتت المراة الخضاب عن يدها : دور كرد آن زن دست بند حنا را از دست خود . و سلت فلانا : زد به همان را . و سلت بسلخه : ريخ زد .

سلت

(
solt
) ا . ع . جو . و جو بىپوست . و جو ترش و يا نوعى از جو .

سلتاء

(
salt '
) ص . ع . مؤنث اسلت يعنى زنى كه بينى وى را از بيخ بريده باشند . و نيز زنى كه حنا نبسته باشد .

سلتة

(
saltatan
) ا . ع . يق : ذهب منى فلتة و سلتة يعنى پيشى گرفت و فوت كرد و درگذشت .

سلتم

(
saltam
) ا . ع . هيچ چيز . يق : ما اصاب منه سلتما يعنى نرسيد از آن هيچ چيز .

سلتم

(
seltem
) ا . ع . بلا و غول و سختى . و قحط سال سخت . و شتر كلانسال كه از پيرى همهء دندانهاى آن ريخته و لب زيرينش طورى فروهشته و افتاده شده باشد كه رفع آن نتواند . و چيز اندك و حقير .

سلتين

(
seltin
) ا . ع . خرما بنى كه گرداگرد آن گوى كنده باشند تا آب در آن ايستد .

سلج

(
salj
) ا . ع . بخشش .

سلج

(
salj
) م . ع . سلج اللقمة سلجا و سلجانا ( از باب سمع ) : فروبرد لقمه را بگلو . و سلج الفصيل الناقة : شير مكيد شتر بچه از مادر . و سلجت الابل : روان شد شكم شتر از خوردن گياه سلج و به اين معنى از نصر هم مىآيد .

سلج

(
solaj
) ا . ع . نوعى از صدف آبى كه در آن چيزى است مىخورند .

سلج

(
sollaj
) ا . ع . گياهى .

سلجان

(
salaj n
) ا . ع . هر چيز كه از از گلو فرو رود . المثل : الاكل سلجان و القضاء ليان : در حق كسى گويند كه در اداى وام تأخير نمايد .

سلجان

(
salaj n
) م . ع . سلج سلجا و سلجانا . مر . سلج .

سلجان

(
sellej n
) ا . ع . خشكناى گلو

سلجان

(
sollaj n
) ا . ع . گياهى .

سلجلج

(
salajlaj
) و (
solajlaj
) ص . ع . طعام سلجلج : طعام نيكو و خوش‌مزه كه زود بگلو فرو شود . و كذا طعام سلجلج .

سلجق

(
saljoq
) ا . پ . سلجوق .

سلجم

(
saljam
) ا و ص . ع . شلغم . و دراز از سب و مردم . و پيكان . و شتر كلانسان سخت . و ريش سخت انبوه . و سر دراز زنخ . و چاه قديم بسيار آب . ج : سلاجم .

سلجن

(
sellajn
) ا . پ . بىشرمى . و گفتن سخنان درشت بر روى كسى .

سلجن

(
sejalln
) ا . ع . كاك و بسكماج .

سلجوق

(
saljuq
) ا . پ . نام يكى از سرداران ترك و پدر بزرگ طغرل بيك اول پادشاه سلجوقيان كه همهء اين سلسله از نژاد وى مىباشند .

سلجوقى

(
saljuqi
) ص . پ . منسوب بسلسلهء سلجوقيان .

سلجوقيان

(
saljuqiy n
) ا . پ . سلسلهء بزرگى از نژاد سلجوق كه در ايران و كرمان و روم سلطنت كردند . و سلجوقيان ايران كه چهارده تن‌اند از سال چهار صد و پنجاه و چهار هجرى تا ششصد و يازده در اين مملكت فرمانروائى نمودند . و سلجوقيان كرمان كه ده تن‌اند از سال چهار صد و پنجاه و شش تا پانصد و نود و هفت در كرمان پادشاهى نمودند .

سلح

(
salh
) م . ع . سلح سلحا ( از باب فتح ) : سرگين كرد . و سلحته السيف : شمشير را سلاح او ساختم و دادم او را شمشير . و كذا سلحته القوس و غيرها .

سلح

(
solh
) ا . ع . دوشابى كه بدان خيك روغن را مالند . و نام آبى .

سلح

(
salah
) ا . ع . آب باران كه در پارگينه‌ها فراهم آمده باشد .

سلح

(
selah
) ا . ع . ساز حرب .

سلح

(
solah
) ا . ع . بچهء كبك . ج : سلحان .

سلحان

(
selh n
) ع . ج . سلح .

سلحان

(
solh n
) ا . ع . ساز جنگ .

سلح‌پوش

(
selah - puc
) ا . پ . سلاح‌دار و سپاهى و جاندار .

سلح‌پوشى

(
selah - puci
) ا . پ . پوشيدن سلاح جنگ و خود را بدان آرايش كردن .

سلح خانه

(
selah - x ne
) ا . پ . جبه خانه و غورخانه .

سلح‌دار

(
selah - d r
) ا . پ . سلاحدار و سپاهى و جاندار .

سلح شور

(
selah - cur
) ا و ص . پ . سپاهى . و مستعد قتال و جدال . و سلاح و رز . و مقدمة الجيش . و مرد سلاح بسته . و و پيادهء سلاح بدست .

سلحفا

(
solahf
) و

سلحفاء

(
solahf '
) و

سلحفاة

(
selahf t
) و (
solahf t
) و

سلحفية

(
solahfiyat
) و

سلحفى

(
solahf
) ا . ع . سنگ‌پشت و لاك‌پشت و باخه . ج : سلاحف .

سلحوت

(
solhut
) ا . ع . زن بىباك در قول و فعل .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1922 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )