تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1905

مساهمون:

ص١٩٠٥
مربى و نگاهبان مردمان بدسرشت .

سفله‌خو

(
sefle - xu
) ص . پ . پست طبع و دون همت .

سفله‌دان

(
sefle - d n
) ا . پ . سفلدان .

سفله‌طبع

(
sefle - tab '
) و

سفله‌نهاد

(
sefle - neh d
) ص . پ . پست سرشت .

سفلى

(
sofl
) ص . ع . مؤنث اسفل يعنى پست‌تر نقيض عليا .

سفلى

(
sofli
) ا . پ . ديگ آهنى كه سرش گشاده بود .

سفلى

(
sofli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پستى و فرودى ضد بلندى . و علوى و سفلى : بلندى و پستى . و سمائى و ارضى .

سفليات

(
sofliyy t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مواد ارضى و خاكى . و چيزهاى كم قدر و كم ارزش .

سفليدن

(
seflidan
) ف ل و م . پ . صفير زدن و سوت زدن . و دميدن . و ناى زدن . و فشردن و تنگ ساختن . و سوراخ كردن و سفتن . و باد از منفذ پائين خود خارج كردن .

سفليدن

(
soflidan
) ف ل . پ . سرفيدن و سرفه كردن . و عطسه زدن .

سفليس

(
soflis
) ا . ع . سلفيس .

سفليه

(
sofliyye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پست و فرود . و عناصر سفليه : عناصر ارضى و خاكى .

سفن

(
safn
) م . ع . سفن الشجر و غيره سفنا ( از باب ضرب ) : پوست باز كرد از درخت و جز آن . و سفنت الريح سفنا ( از باب سمع و نصر ) : وزيد باد و خاك روفت از زمين .

سفن

(
safan
) ا . ع . پوست درشت مانند پوست نهنگ و جز آن . و سنگى كه بدان تراشند و تابان نمايند . و تيشهء چوب تراشى . و هر چيز كه بدان چيزى را تراشند . و قطعه پارهء درشت از پوست سوسمار و پوست ماهى كه بدان تير ناتراشيده را تابان كنند تا اثر كارد تير تراش برود . و پوست جانورى آبى مانند كميخت دانه‌دار كه بر قبضهء شمشير پيچند تا آن قبضه راست محكم ايستد .

سفن

(
sofon
) ع . ج . سفينة .

سفنج

(
safannaj
) ا . ع . شتر مرغ نر سبكرو . و يك نوع مرغى كه بسيار جست كند .

سفنجة

(
safanjat
) م . ع . سفنج له سفنجة : بشتاب و نقد داد او را .

سفنجه

(
safanje
) ا . پ . استراحت و آسايش . و هندوانه . و تربزه .

سفند

(
sefand
) ا . پ . اسپند و سپند . و تخم اسپند .

سفندار مذ

(
sefand r - moz
) ا . پ . زمين . و نام فرشتهء موكل بر زمين . و نام روز پنجم از هر ماه شمسى . و نام ماه دوازدهم از هر سال كه اسفندار مذ نيز گويند .

سفنق

(
sofnoq
) ا . ع . نوعى از ماهى دريائى كه درازى آن چهل سانتيمطر و گوشت وى بسيار گران‌بها و به زبان فرانسه ماكرو ناميده مىشود .

سفو

(
sofovv
) م . ع . سفا سفوا ( از باب نصر ) : چابكى نمود در رفتن و در پريدن .

سفواء

(
safv '
) ص . ع . استر مادهء شتاب تيزرو . يق : بغلة سفواء .

سفوح

(
sofuh
) م . ع . سفح سفحا و سفوحا و سفحانا . مر . سفح .

سفوح

(
sofuh
) ا . ع . ج . سفح .

سفود

(
saffud
) ا . ع . باب زن و سيخ كباب آهنى و بس . و چوب آتشكاو . ج : سفافيد .

سفور

(
sofur
) ع . ج . سفر .

سفور

(
sofur
) ع . ج . سفرت المراة سفورا ( از باب ضرب ) : روى گشاد آن زن .

سفور

(
saffur
) ا . ع . يك نوع ماهى بسيار خاردارى .

سفورة

(
saffurat
) ا . ع . تخته‌اى كه بر آن حساب نويسند و بعد از روى آن نقل كرده نوشته‌ها را محو سازند .

سفوف

(
safuf
) ا . ع . داروى كوفته و بيختهء معجون ناكرده . و گرد . و ناردان .

سفوف

(
sofuf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كف لمه . و هر داروى نرم كوفته و بيخته كه به روى زبان ريخته فروبرند .

سفوفات

(
sofuf t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داروهاى نرم كوفته و بيخته .

سفوك

(
safuk
) ا . ع . نفس و جان . و مرد بسيار دروغ .

سفول

(
soful
) ا . ع . پستى و فرودى .

سفول

(
soful
) م . ع . سفل سفالا و سفولا . مر . سفال . و سفل فى الشيئ سفولا ( از باب كرم ) : پست و كم قدر شد و فرود گرديد آن چيز و از اعلاى آن بنشيب وى آمد .

سفون

(
safun
) ص . ع . باد خاك‌روب ج : سوافين .

سفون

(
sofun
) ع . ج . سفينة .

سفه

(
safh
) م . ع . سفه صاحبه سفها ( از باب نصر ) : غالب آمد يار خود را در دشنام .

سفه

(
safh
) م . ع . سفهه سفها و سفاها . مر . سفاه .

سفه

(
safah
) ا . ع . سبكى عقل و بيخردى ضد حلم . و نادانى و غفلت و بىتدبيرى . و تهور و گستاخى . و بيقرارى . و خودسرى . و بىثباتى .

سفه

(
safah
) م . ع . سفه سفاها و سفاهة و سفه . مر سفاه و سفاهة .

سفه

(
safah
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -