تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1904

مساهمون:

ص١٩٠٤
و غبار آرد كه وقت بيختن بلند شود و از غربال پرد . و موى ردى و هيچ‌كاره . و خاك نرم تنك .

سفستان

(
safest n
) ا . ع . - مأخوذ از سپستان و بمعنى آن .

سفسفة

(
safsafat
) م . ع . بيختن آرد و مانند آن . و نااستوار كردن كار را .

سفسقة

(
safsaqat
) م . ع . سفسق الطائر : سرگين انداخت آن مرغ .

سفسقة

(
safsaqat
) و (
sefseqat
) ا . ع . سفسقة السيف : پرنگ تيغ . و خطوط و طرائق كه در آن پرنگ باشد . و آنچه ميان دو خط روى آن بود . و سفسقة السيف كذلك . ج : سفاسق .

سفسوقة

(
sofsuqat
) ا . ع . بمعنى سفسقة السيف است .

سفسوقة

(
sofsuqat
) ا . ع . شباهت . يق : فيه سفسوقة من ابيه : در او شباهتى است از پدر خود و به پدر خود مانا مىباشد . و نيز سفسوقة : ميانهء راه .

سفسير

(
sefsir
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ميانجى در ميان بايع و مشترى . و خادم . و سپس‌رو و تابع . و پيك . و برپا دارندهء كارى و مصلح آن . و باصلاح آرندهء ماده شتر . و مرد ظريف و زيرك و قوى و ماهر در صناعت خود . و وكيل . و حافظ و نگهبان امور متعلق به خود . و داناى اصوات . و ماهر و داناى در امور آهنگرى . و پشتارهء گياه سپست كه شتر آن را مىخورد و بغايت فربه مىشود . ج : سفاسير و سفاسرة .

سفسيقة

(
sefsiqat
) ا . ع . سفسيقة السيف بمعنى سفسقة السيف است .

سفط

(
saft
) م . ع سفط سفطا ( از باب كرم ) : جوانمرد پاكيزه نفس گرديد .

سفط

(
safat
) ا . ع . سبد . و تپنگو و حقه و صندوقچه . و خريطه و جوال . و پوستكى كه بر پوست ماهى است . ج : اسفاط .

سفع

(
saf '
) م . ع . سفع الطائر سفعا ( از باب فتح ) : بر يكديگر زد آن مرغ بالها را . و سفع فلانا : طپانچه زد فلان را . و سفع الشيئ : انكار كرد آن چيز را . و نشان كرد و داغ نمود . و سفع السموم وجهه : سوخت باد گرم روى او را و رنگ گردانيد . و نيز سفع : موى پيشانى گرفته كشيدن كسى را . قوله تعالى :
لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ
. و زدن . و عذاب كردن . و حقير و خوار نمودن . و سياه گردانيدن روى را .

سفع

(
saf '
) ا . ع . جامه از هر قبيل كه باشد .

سفع

(
sof '
) ا . ع . دانهء حنظل . و ديگدان . و ديگدان آهنى . و سياهى كه بسرخى زند .

سفع

(
sof '
) ا و ص . ع . ج . اسفع و سفعاء .

سفع

(
safa '
) ا . ع . سياهى رخسار زن برگرديده رنگ از لاغرى .

سفعاء

(
saf ' '
) ا و ص . ع . مؤنث اسفع يعنى سياه مايل بسرخى . ج : سفع . و زن سياه رنگ شدهء از لاغرى و يا از سفر . و ديگ پايه‌اى از ديگدان . و كبوتر سبز گردن . ج : سفع . و بنو السفعاء : بطنى از تازيان .

سفعة

(
saf'at
) ا . ع . چشم زخم . و اثر ديو و پرى . يق : به سفعة من الشيطان اى مس . و بر گرديدگى گونه . يق : به سفعة غضب اذا تغير لونه .

سفعة

(
sof'at
) ا . ع . يك دانهء حنظل . و آنچه در خانه از سرگين و خاكستر و خاكروبه تو بر تو نشسته مخالف رنگ زمين نمايد . و سياهى كه بسرخى زند .

سفعة

(
safa'at
) ا . ع . سياهى رخسار زن بر گرديده رنگ از لاغرى و هى اخص من سفع .

سفق

(
safq
) م . ع . سفق الباب سفقا ( از باب نصر و ضرب ) : باز كرد در را . و سفق وجهه : طپانچه زد روى آن را .

سفقة

(
safqat
) ا . ع . يك بار دست زدن در بيع ( لغتى است در صفقة ) و در يك بار فروش و يا خريد چيزى . يق : اعطاء سفقة يمينه اذا بايعه و اشتراه ببيعة واحدة .

سفك

(
safk
) م . ع . سفك الدم سفكا ( از باب ضرب و نصر ) : ريخت خون را . و كذا سفك الدمع . و سفك الكلام : بسيار كرد سخن را .

سفكة

(
sofkat
) ا . ع . لمحه و آنچه قبل از غذا خورند .

سفل

(
safl
) و (
sofl
) م . ع . سفل سفلا و سفلا و سفالا . مر . سفال .

سفل

(
safl
) و (
sofl
) ا . ع . فرودى و پستى ضد علو و علو .

سفلة

(
seflat
) ا . ع . فرودى و پستى . و سفلة الناس : ناكس و فرومايه از مردم .

سفلة

(
sefelat
) ا . ع . مردم فرومايه و دون و ناكس . يقال : هو من السفلة . و العامة تقول : رجل سفلة من قوم سفل . و سفلة البعير : قوائم شتر .

سفلج

(
safallaj
) ا . ع . مرد طويل دراز بالا .

سفلدان

(
sofl - d n
) و (
sefl - d n
) ا . پ . ظرفى كه در آن تراشه‌ها و پاره‌هاى اخلاط سينه و جز آن مىاندازند .

سفلگان

(
seflag n
) و (
soflag n
) پ . ج . سفله و سفله .

سفلگى

(
seflagi
) ا . پ . لآمت . و حقارت .

سفله

(
sefle
) و (
sofle
) ا و ص . پ - مأخوذ از تازى - پست و فرومايه و كمينه و دون و ناكس . و حقير . و بدسرشت و بخيل و لئيم و حسود .

سفله‌پرور

(
sefle - parvar
) ص . پ .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1904 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )