تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1900

مساهمون:

ص١٩٠٠
مرد پيرى كه نصايح نيكو و سودمند دهد . و زبان سغدى : يكى از هفت زبان قديم ايران كه اكنون متروك است .

سغديان

(
soqdy n
) ا . پ . يكى از ممالك سترب‌نشين ايران كه اسكندر مقدونيائى آن را ويران كرد و پايتخت آن شهر ما را كانده بوده كه اكنون موسوم بسمرقند است .

سغديانه

(
saqdiy ne
) ا . پ . جام پر و لبالب از شراب كه بسلامتى دوست خورند .

سغر

(
saqr
) م . ع . سغره سغرا ( از باب فتح ) : نفى كرد او را و راند و دور كرد .

سغر

(
soqar
) و (
soqor
) ا . پ . خارپشت بزرگ تيرانداز .

سغراق

(
saqr q
) ا . پ . كوزهء لوله‌دار خواه چينى باشد و خواه سفال و جز آن .

سغرنه

(
soqarne
) ا . پ . خارپشت خاكسترى رنگ .

سغرى

(
saqri
) ا . پ . ساغرى . و كفل اسب و ديگر حيوانات باركش . و قوشقون و چرم پشت اسب . و چرم پهلوهاى شتر . و پوست يك نوع ماهى . و آزردگى . و ترش روئى و عبوس .

سغرىپوش

(
saqri - puc
) ا . پ . زين پوش و غاشيه .

سغسغة

(
saqsaqat
) م . ع . سغسغ الشيئ سغسغة : جنبانيد آن چيز را در جاى خود . و سغسغ فى التراب : پنهان كرد در خاك و غلطانيد در آن . و سغسغ الطعام : روغن را بر روى طعام كرد . و سغسغ راسه : نيكتر كرد سر را بروغن تا فرو خورد .

سغل

(
saqal
) م . ع . سغل الرجل سغلا ( از باب سمع ) : صغير الجثه و خرد بدن و باريك اندام گرديد آن مرد و يا مضطرب اعضا گشت . و سغل فلان : بدخو و بىآرام گرديد فلان . و سغل الرجل : لاغر و نزار و ترنجيده پوست گشت آن مرد .

سغل

(
saqel
) و (
saql
) ص . ع . خرد بدن حقير و باريك قوائم و مضطرب اعضا . و بدخو و بدخوار و بىآرام . و لاغر و نزار و ترنجيده پوست .

سغلات

(
saqal t
) و

سغلاط

(
saqal t
) ا . پ . سقرلات .

سغم

(
saqm
) م . ع . سغم جاريته سغما ( از باب فتح ) : جماع كرد با كنيزك خود و اندر برد و بيرون آورد تا انزال نكند . و سغم الغلام ( مجهولا ) : فربه و بناز پرورده گرديد آن پسرك .

سغم

(
saqem
) ص . ع . بدخوار و بدغذا .

سغما

(
saqman
) ا . ع . يق : رغما له دغما سغما تا كيدان لرغما يعنى بر ضد ميل و ارادهء او .

سغو

(
saqv
) و (
saqav
) ا . پ . صدا و آواز طاس و طشت و طبق و جز آن .

سغوب

(
soqub
) م . ع . سغب سغبا و سغوبا و سغابة . مر . سغابة .

سغود

(
soqud
) ا . پ . قطا و مرغ سنگخواره .

سغير

(
saqir
) ا . ع . يك نوع بيخى دوائى .

سف

(
saf
) ا . پ . كتف و شانه .

سف

(
sof
) ا . پ . ريسمان ابريشمى و يا كتانى كه در بازى و رقصانيدن به كار مىبرند .

سف

(
sof
) ع . حرف استيناف بمعنى سوف .

سف

(
saff
) ا . ع . شكوفهء خرما بن نر .

سف

(
saff
) م . ع . سف الخوض سفا ( از باب نصر ) : بافت بوريا را از برگ خرما بن . و سف البعير : خورد آن شتر گياه خشك را . و سف الدواء سفا ( از باب سمع ) : سفوف خورد و يا سفوف ساخت . و سف الماء : بسيار خورد آب و سيراب نشد .

سف

(
seff
) و (
soff
) ا . ع . مار پيسه و مار پران .

سفاء

(
saf '
) م . ع . سفى سفى و سفاء ( از باب سمع ) : بىخرد گرديد . و سفيت يده : شكافت دست او . و نيز سفاء : بريده شدن شير شتر .

سفاء

(
saf '
) ا . ع . دوا و دارو .

سفاتج

(
saf tej
) ع . ج . سفتجة .

سفاح

(
sef h
) م . ع . زنا كردن ، مسافحة مثله .

سفاح

(
saff h
) ا . ع . مرد بسيار عطا و فصيح و قادر و تواناى بر سخن . و خونريز . و روسپى باره و زناكار . و نام يكى از رؤساى عرب . و نام شمشيرى .

سفاح

(
saff h
) ا . ع . لقب عبد اللّه بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس مكنى بابو العباس اولين خليفه از خلفاى عباسى كه در سال يك‌صد و سى و دو در كوفه با وى بيعت كردند و در سال يك‌صد و سى و شش در انبار وفات نمود .

سفاد

(
scf d
) م . ع . سفد الذكر على الانثى سفادا ( از باب ضرب و سمع ) : بر جست نر بر ماده و يقال ذلك فى التيس و البعير و الثور و السباع و الطير .

سفاديكوس

(
saf dikus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - پياز صحرائى .

سفار

(
sef r
) ا . ع . مهار و يا چرم و يا آهن كه بر پشت بينى اشتر نهند چنان كه حكمة مر اسب را . ج : اسفرة و سفر و سفار .

سفار

(
sef r
) م . ع . سافر الى بلد كذا سفارا و مسافرة : رفت بسوى آن شهر . و سافر فلان : بمرد فلان . يق : الرياح يسافر بعضها بعضا لان الصبا تسفر ما اسدته الدبور و الجنوب تلحمه .

سفار

(
sof r
) ا . پ . سوراخ سوزن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1900 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )