تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1608

مساهمون:

ص١٦٠٨

رأرأة

(
ra'raat
) ص . ع . امرة رأرأة : زن آراسته و زيب داده چشم .

رأرأة

(
ra'raat
) ص . ع . رأرأ رأرأة : برگردانيد سياهى چشم را و حركت داد آن را و تيز نگريست . و رأرأ الغنم : خواند گوسپند را بلفظ ار ار . و رأرأ السحاب : درخشيد ابر . و كذلك رأرأ السراب . و رأرات عيناه : برگرديدند چشمهاى او . و رأرأت المراة بعينها : آراسته و زينت داد آن زن هر دو چشم را و رخشانيد آنها را . و رأرات : ديد در آئينه . و رأرأت الظباء : جنبانيدند آهوان دمهاى خود را .

راز

(
r z
) ا . پ . نهانى . و سر و اسرار و رمز و آنچه در دل نهفته باشد . و پوشيده و پنهان و نهفته . و رنگ و لون . و خار پشت . و زنبور سرخ . و بنا و گلكار . و شهر رى . و مردم اين شهر . و قريه‌اى نزديك بسبزوار . و نام پادشاهزاده‌اى . و باد راز : مردم قزوين بادى را گويند كه از جانب رى مىوزد . و راز آب : عكسى كه در آب افتد . و راز دادن : رنگ كردن و رنگ زدن . و راز دل آب : رطوبت و ترى آب كه باعث نمو و برآمدن نباتات مىگردد . و عكسى كه در آب افتد . و مطلق رستنى و سبز شدنى و روئيدنى . و راز دل زمانه : آفتاب . و راز زمين : سبزه و گل و لاله . و راز نهان : سر مخفى كه از همه كس پوشيده باشد . و پنج چيز پنهان و مخفى : اول باران دويم آنچه در رحم است از نر و ماده سيوم فردا چه واقعه خواهد شد چهارم بر كدام زمين مرگ در مىرسد پنجم رزق و روزى كه فردا چه خواهيم خورد . و راز نهان خاك : نباتات كه بتدريج از خاك برميايند . و راز نهفته : راز پنهان و مخفى .

راز

(
r z
) ا . ع . مهمتر بنايان و معمار . ج : رازة . الحديث : كان راز سفينة نوح جبرئيل اى راس مدبرى السفينة .

رازبان

(
r z - b n
) ا . پ . صاحب راز . و كسى كه سخن ارباب حاجت را بعرض پادشاه رساند .

راز پنهانى

(
r ze - panh ni
) ا . پ . سر نگفتنى كه بر همه كس پوشيده باشد .

رازة

(
r zat
) ا . ع . ج . راز .

راز جوى

(
r z - juy
) ص . پ . تفتيش كنندهء اسرار .

رازح

(
r zeh
) ص . ع . شتر افتاده از لاغرى . ج : رزح (
rozzah
) و رزحى (
razh
) و رزاحى .

رازدار

(
r z - d r
) ا و ص . پ . امين و امانت دار و وفادار و صادق و سر نگاهدار . و بناى سفت كار .

رازدارى

(
r z - d ri
) ا . پ . امانت دارى و سرنگاهدارى و امانت و ديانت . و پنهانى و پوشيدگى .

رازدان

(
r z - d n
) ا و ص . پ . واقف بر اسرار و مطلع بر رموزات . و رازدان اسرار ناشنيده : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

رازق

(
r zeq
) افا . ع . روزى دهنده . و از نامهاى الهى .

رازقى

(
r zeqi
) ا . پ . نوعى از انگور . و تخم كتان . و يك قسم گلى سفيد و بغايت خوش‌بو .

رازقى

(
r zeqiyy
) ا و ص . ع . سست و ضعيف از هر چيز . و نوعى از انگور سپيد دراز .

رازقية

(
r zeqiyyat
) ا . ع . جامهء كتان و سپيد . و مى .

رازك

(
r zak
) ا . پ . نام گياهى دوائى كه به زبان فرانسه هوبلون گويند .

رازكش

(
r z - kac
) ا و ص . پ . افشا كنندهء راز و خائن اسرار .

رازگاه

(
r z - g h
) ا . پ . مخزن اسرار .

رازم

(
r zem
) ص . ع . شتر بر زمين ماندهء از لاغرى . ج : رزام . و ناقة رازم اى ذات رزمة يعنى ماده شترى كه براى بچهء خود از گلو صدا كند .

راز نياز

(
r z - niy z
) ا . پ . عاشق . و اسرار . و پرگوئى . و ترهات .

رازه

(
r ze
) ا . پ . سرو راز . و پوشيده و پنهان و نهفته . و اسرار دل .

رازى

(
r zi
) ص . پ . منسوب و متعلق برى . و ابو بكر محمد رازى : از اطباى بزرگوار و حكماى عالىمقدار از اهالى رى در 320 هجرى وفات نمود .

رازى

(
r ziyy
) ص . ع . مردم منسوب برى .

رازيام

(
r zy m
) ا . پ . باديان و رازيانه .

رازيانج

(
r zy naj
) ا . ع . مأخوذ از رازيانهء فارسى و بمعنى آن .

رازيانه

(
r ziy ne
) ا . پ . گياهى دوائى و معطر از طايفهء چترى كه باديان نيز گويند . و رازيانهء رومى : انيسون .

رازينه

(
r zine
) ا . پ . پلكان . و معبرى كه داراى پله باشد .

راژ

(
r j
) ا . پ . كپه و توده . و خرمن غلهء پاك نكرده .

رأس

(
ra's
) ا . ع . سر . و سر هر چيز . و سرور . و سروران . يقال : هو رأسهم و هم رأسهم اذا كثروا و عزوا . ج : ارؤس و رؤس و يا رؤوس . و اعد كلامك من راس يعنى از سر بگوى . و راس آية : آخر آيه . و على راس ستين يعنى اخر شصت سال . و انت على راس امرك : تو بر سر كار خويشتنى . و رميت منك فى