تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1836

مساهمون:

ص١٨٣٦

سبك مايه

(
sabok - m ye
) ص . پ . ارزان و كم‌بها . و نادان و جاهل .

سبك مزاج

(
sabok - mez j
) ص . پ . سست و ضعيف و ناتوان . و متردد و بىثبات و بيقرار .

سبك مشرب

(
sabok - macrab
) ص . پ . سبك عقل و بيهوده .

سبك مغز

(
sabok - maqz
) ص . پ . ابله و نادان . و متردد و ناپايدار و بىثبات .

سبك همت

(
sabok - hemmat
) ص . پ . بىهمت . و بىهوا و هوس .

سبكى

(
saboki
) ا . پ . خفت و كم وزنى ضد سنگينى . و كوچكى . و ضعف عقل و خفت راى . و تحقير و اهانت .

سبل

(
sobl
) ا و ص . ع . خوشه و يا خوشه‌اى كه پر از دانه باشد . و كژ و مايل .

سبل

(
sabal
) ا . ع . باران . و بارانى كه از ابر برآمده و تا زمين نرسيده باشد . و بينى . و دشنام . و خوشه . و نيزه . و جامهء دراز فروهشته . و نام اسبى نيكو و نجيب . و نام چند نفر . و سبل من رماح : پاره‌اى از رماح كم باشد و يا زياد . و باصطلاح طب پرده‌اى در چشم كه از ورم عروق آن در سطح ملتحمه پديد آيد و يا رگهاى سرخ كه در چشم پديد آيند . و نيز سبل : ج . سبلة .

سبل

(
sobol
) ع . ج . سبيل و سبيلة .

سبلاء

(
sabl '
) ص . ع . عين سبلاء : چشم دراز مژگان .

سبلان

(
sabal n
) ا . پ . كوهى نزديك اردبيل .

سبلانى

(
sabal niyy
) ص . ع . رجل سبلانى : مرد دراز بروت و مرد سبيلو .

سبلة

(
sablat
) و (
sabalat
) ا . ع . دايره و مغاكچهء وسط لب پائين . و بروت و موى بروت . و كرانهء بروت . و فراهم آمد نگاه هر دو بروت . و موى برزنخ تا سر ريش . و سر ريش كه بر سينه فتد . و لباس و قبا . ج : سبال .

سبلة

(
soblat
) ا . ع . باران فراخ .

سبلة

(
sabalat
) ا . ع . موى گرداگرد منخر شتر و موى در پائين منخر آن . ج : سيل . و جر سبلته : متكبرانه و جامه‌كشان رفت . و نشر سبلته : تهديدكنان درآمد . و بعير حسن السبلة : شتر تنك پوست . و لبت فى سبلة الناقة : نيزه زد در گوسينهء ماده شتر . و قيل : لتم فلان فى سبلة بعيره : يعنى نحر كرد فلان شتر خود را .

سبلة

(
sabalat
) و (
soblat
) ا . ع . جنبش خوشهء غله .

سبلة

(
sabelat
) ص . ع . خصية سبلة : خايهء دراز .

سبلت

(
seblat
) و (
seblat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بروت و دزر و سبيل . و سبلت سست كردن : ضعيف و ناتوان كردن و كم زور كردن . و عجز و فروتنى كردن .

سبلت

(
sablet
) و (
sebelt
) ا . پ . سر يشم .

سبنتاة

(
sabant t
) ا . ع . مؤنث سبنتى .

سبنتى

(
sabant
) ا . ع . مرد دلير پيش درآيندهء در جنگ . و حيوان دلير . و پلنگ . ج : سبانت .

سبنج

(
sebanj
) ا . پ . چوب قلبه و چوبى دراز كه بر يك سر آن گاوآهن نصب كنند و سر ديگرش را بر يوغ بندند .

سبنجونة

(
sabanjunat
) ا . ع . پوستينى كه از پوست روباه سازند ( معرب آسمان‌گون ) .

سبنداة

(
saband t
) ا . ع . مؤنث سبندى .

سبندى

(
saband
) ا . ع . پلنگ . و مرد دلير پيش درآيندهء در جنگ . ج : سباند و سباندة .

سبنى

(
sabaniyy
) و

سبنية

(
sabaniyyat
) ص . ع . پارچه‌هاى سياه كه از آن براى زنان ازار سازند منسوب بسبن كه دهى است در بغداد . يق : ثوب سبنى و ثياب سبنية . و نيز پارچه‌هاى ابريشمين منقش كه در آن اشكال ترنج باشد .

سبو

(
sabu
) ا . پ . آوندى سفالين و دسته‌دار كه در آن آب و شراب و جزء آن ريزند . و پيمانه و ساغر . و ابريق و مينا و كوزه . و هر آوند سفالين . و سبو شكستن : نوميد شدن و نااميد گرديدن . و شراب ريختن . و منع از شرب شراب كردن .

سبوب

(
sobub
) ع . ج . سب (
sebb
) .

سبوت

(
sobut
) ع . ج . سبت .

سبوچه

(
sobu - ce
) ا . پ . سبوى كوچك .

سبوح

(
sabuh
) ص . ع . شناور و اسب خوشرفتار .

سبوح

(
sobbuh
) و (
sabbuh
) ا . ع . از صفات بارىتعالى است چونكه او را تسبيح مىكنند .

سبوحة

(
sabuhat
) ا . ع . مكه . و وادى به عرفات .

سبورة

(
sabburat
) ا . ع . تخته‌اى كه بر آن حساب و مانند آن نويسند و هرگاه خواهند محو كنند .

سبوره

(
sabure
) ا . پ . ملوط و مخنث و حيز .

سبوس

(
sabus
) و (
sobus
) ا . پ . نخاله و جزء آرد نشدهء از دانه‌هاى آسيا كرده و كوفته . و نخاله و پوست گندم و جو آرد كرده .

سبوسه

(
sabuse
) ا . پ . نخاله و سبوس