تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1810

مساهمون:

ص١٨١٠

س

س

(
sin
) ا . پ . حرف پانزدهم از الفباى ما پارسيان و حرف دوازدهم از الفباى ابتثى و حرف پانزدهم از الفباى ابجدى و آن را سين تلفظ كنند و در حساب جمل شصت باشد و سين غير منقوطه و سين مهمله و سين سعفص نيز گويند . و اين حرف گاه بدل مىشود به ت و ج و ح و ز و ش و ص و ه و ى مانند تينا و سينا ، و برمجيدن و برمسيدن ، و ويح و ويس ، و زرنا و سرنا ، و پاپوش و پاپوس ، و بصاق و بساق ، و آماه و آماس ، و خامى و خامس . و در كلمات عربى حرف سين با حرف ذال هرگز جمع نمىشود . و چون بر سر فعل مضارع اين حرف را درآورند معنى استقبال به آن مبدهد مانند سيفعل .

سا

(
s
) ا . پ . باج و خراجى كه پادشاهان از يكديگر ستانند . و جزيه . و يك نوع پارچهء ابريشمى پربهائى .

سا

(
s
) ص . پ . ساينده . و شبيه و مانند و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند جبهه‌سا و يا جبين‌سا : كسى كه پيشانى خود را بر زمين مىسايد و مىمالد يعنى به روى بر خاك مىافتد . و عنبرسا يعنى شبيه بعنبر .

ساءة

(
s at
) ا . ع . سرهاى برگشتهء كمان . مر . سأة .

سأار

(
sa ' ' r
) افا . ع . پس خورده گذارنده .

سأافة

(
sa fat
) م . ع . سؤف ماله سأافة ( از باب كرم ) : اذا وقع فيه السواف يعنى مرگا مرگى افتاد در شتران او .

سأام

(
sa m
) و

سأامة

(
sa mat
) م . ع . سئم الشيئ و منه سأما و سأاما و سأمة و سأامة ( از باب سمع ) : بستوه آمد از آن چيز و ملول گرديد .

سأب

(
sa'b
) ا . ع . خيك و خيك بزرگ . و غرارهء چرمين كه در آن خيك نهند . ج : سؤب .

سأب

(
sa'b
) م . ع . سابه سأبا ( از باب فتح ) : خفه كرد او را و فشرد گلوى آن را و يا خفه كرد آن را چندان كه بمرد . و سأب من الشراب : سيراب گرديد از شراب . و سأب السقاء : فراخ گردانيد مشك را .

ساب

(
saab
) م . ع . سئب من الشراب سأبا ( از باب سمع ) : سيراب گرديد .

ساب

(
s bb
) افا . ع . سب كننده و دشنام دهنده .

ساباط

(
s b t
) ا . ع . پوشش رهگذر و كوتار . ج : ساباطات و سوابيط . و معرب بلاس‌آباد كه موضعى بوده در مداين . و منه المثل : افزع من حجام ساباط . مر . حجام .

ساباطات

(
s b t ? t
) ع . ج . ساباط .

سابان

(
s b n
) ا . پ . علامت راه خواه از سنگ باشد و يا از چوب و نشان و اثر عبور . و گنجشك . و سار .

سابح

(
s beh
) ص . ع . شناور . ج : سباح و سبحاء . و اسب بدان جهة كه در رفتار شنامى مىكند . ج : سوابح .

سابحات

(
s beh t
) ا . ع . كشتيها . و ارواح مؤمنين كه به آسانى از بدن بيرون كرده شوند . و ستارگان و سيارات . و فرشتگان كه ميان زمين و آسمان تسبيح مىكنند و نيز سابحات : ج . سابحة .