تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1803

مساهمون:

ص١٨٠٣

زيزم

(
zizam
) ا . ع . حكايت آواز پريان .

زيزى

(
zayz
) ا . ع . زمين درشت . و پشتهء خرد .

زيزى

(
ziz
) ا . ع . نام موضعى در شام .

زىزى

(
zi - zi
) ا . ع . آواز پريان .

زيژ

(
zij ?
) ا . پ . برف و ثلج .

زيس

(
zis
) ا . پ . طرف و كنار و جانب . و ناحيه . و ساحل .

زيست

(
zist
) پ . ح م . زيستن . و ا . زندگانى و عيش . و وجود و هستى .

زيستن

(
zistan
) ف ل . پ . زندگانى كردن و تعيش كردن و عمر كردن و ماندن و بازماندن و باقى ماندن و سال كردن . و با كس زيستن : تعيش كردن با كسى . و همراهى كردن و مرافقت نمودن .

زيش

(
zic
) پ . م ح . زيستن .

زيش

(
zic
) ا . پ . ناى و نى . و لوله . و ناى كوچك .

زيط

(
zayt
) م . ع . زاط زيطا و زياطا . مر . زياط .

زيعر

(
zay'ar
) ص . ع . رجل زيعر : مرد كم مال .

زيغ

(
zayq
) ا . ع . شك و ميل از حق .

زيغ

(
zayq
) م . ع . زاغ زيغا و زيغانا و زيغوغة ( از باب ضرب ) : ميل كرد . و زاغ البصر : كند شد بينائى . و زاغت الشمس : ميل كرد آفتاب بسوى پستى . و نيز زيغ : ميل كردن از حق .

زيغ

(
ziq
) ا . پ . جمعيت خاطر و نشاط دل و فراغت بال . و نوعى از فرش و بساط . و حصير و بوريا .

زيغال

(
ziq l
) ا . پ . قدح و پيالهء بزرگ .

زيغان

(
ziq n
) ع . ج . زاغ .

زيغان

(
zayaq n
) م . ع . زاغ زيغا و زيغانا . مر زيغ .

زيغ زيغ

(
ziq - ziq
) ا . پ . آواز در و يا دريچهء تازه ساخته شده و هر چيز كه مشابه آنها باشد چون آن را بگشايند .

زيغن

(
ziqan
) ا . پ . هر چيز سخت و صلب .

زيغنون

(
ziqanun
) ا . ع . نام شهرى .

زيغوغة

(
zayquqat
) م . ع . زاغ زيغا و زيغوغة . مر . زيغ .

زيف

(
zayf
) ا و ص . ع . كناره‌هاى ديوار كه بر خشت فروگرفته باشند تا ديوار را نگاه دارد . و پايه‌هاى نردبان . و كنگره ها . و درهم زيف : درم ناسره و درم پست . ج : زياف و زيوف و ازياف .

زيف

(
zayf
) م . ع . زاف زيفا و زيفانا ( از باب ضرب ) : خراميد در رفتار . و زاف الحمام : دم بر زمين كشيده و سينه برداشت آن كبوتر نزديك ماده و بانگ كرد . و زافت الدراهم زيفا و زيوفا و كذا زافت الدراهم عليه : ناروان شد درمها . و زاف فلان الدراهم : ناسره و ناروان گردانيد فلان درمها را . و زاف الحائط : برجست از ديوار . و زافت الشمس : مايل شد آفتاب .

زيف

(
zif
) ا . پ . گناه . و بىادبى . و زفت .

زيف

(
zoyyaf
) ص . ع . دراهم زيف : درمهاى ناسره . ج : زائف .

زيفان

(
zayafan
) م . ع . زاف زيفا و زيفانا . مر . زيف .

زيفة

(
zayafat
) ا . ع . واحد زيف پايهء نردبان و كنگره .

زيفن

(
zeyafn
) ا . ع . دراز . و سخت .

زيفن

(
zifann
) ا . ع . دراز . و سخت .

زيفنون

(
zifnun
) ا . پ . شهرى كه در آنجا مىخواستند عذرا را بكشند گريخت و فرار كرد .

زيق

(
ziq
) ا . ع . زيق القميص : زه پيراهن .

زيكا

(
zik
) ا . پ . بلغت زند باد و ريح .

زيكاسه

(
zik se
) و

زيكاشه

(
zik ce
) ا . پ . خارپشت .

زيكان

(
zayak n
) ا . ع . تبختر و خرامش .

زيگ

(
zig
) ا . پ . زيج . مر . زيج . و نام مرغى كوچكتر از گنجشك و زير بالهاى آن سرخ و داراى آوازى خوش و حزين . و نام طايفه‌اى از كردان كوه‌گيلويه .

زيگر

(
zigar
) ا . پ . آپوق .

زيل

(
zayl
) م . ع . زاله عن مكانه زيلا و زيالا ( از باب ضرب ) : دور كرد او را از جاى خود . و نيز زيل : پاره پاره كردن . و جدا گردانيدن و ممتاز نمودن . يق : زلته فلم ينزل اى مزته فلم ينمز . و زل ضانك من معزاك يعنى جدا و ممتاز ساز . و ما زلت افعله يعنى پيوسته مىكنم آن كار را . و ما زلت بزيد و ما زلت و زيدا حتى فعل يعنى همواره با زيد بودم تا كرد آن كار را . و زيل يفعل كذا : همواره مىكند چنين . و زلت افعل : بمعنى ما زلت افعل ولى بندرت استعمال مىشود .

زيل

(
zayal
) ا . ع . دورى رانها از يكديگر .

زيلع

(
zayla '
) ا . ع . نوعى از مهرهء سپيد . و نام شهرى در ساحل درياى حبشه .

زيلو

(
zilu
) و (
zaylu
) ا . پ . پلاس و گليم و گليم پنبه‌اى و بهترين زيلوها را در يزد مىبافند .

زيلوچه

(
zilu - ce
) ا . پ . مصغر زيلو گليم و پلاس كوچك .