و داروئى كه شلمك و شيلم نيز گويند .
زوان
(
zov n
) ا . پ . زبان و لسان .
و شعله .
زوان
(
zav n
) و (
zev n
) و (
zov n
) و
زؤان
(
zo n
) و (
za n
) و (
ze n
) ا . ع . دانهاى تلخ كه در گندمزارها رويد و با گندم آميزد .
زوانبره
(
zav n - bare
) ا . پ . لسان الحمل و بار تنگ . و ورق كاغذ .
زوانش
(
zov nec
) ا . پ . ستاره و كوكب . و بخت خوش .
زوانه
(
zav ne
) ا . پ . زبانهء شاهين ترازو . و زبانهء آتش .
زوانه
(
zav ne
) و (
zov ne
) ا . پ .
ليقه و پنبه و يا ابريشمى كه در دوات تحرير مىگذارند .
زوانى
(
zav ni
) ع . ج . زانية .
زواووق
(
zav vuq
) ا . پ . سيماب و جيوه .
زواه
(
zev h
) ا . پ . طعامى كه جهة زندانيان مهيا سازند . و مهرهء كمان گروهه .
زواهر
(
zav her
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلهاى رعنا و نيك منظر . و زينتها و آرايشها و پيرايهها .
زوايا
(
zav y
) ع . ج . زاوية .
زوائد
(
zav ed
) ا . ع . تنديهاى پس پالان . و ج . زائدة . و ذو الزوائد :
شير بيشه و يعنى به اظفاره و انيابه و صوته و صولته .
زوايد
(
zav yed
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه زايد باشد و جزء اصلى چيزى نبود . و زوايد زندگانى : فضول معاش .
زوائدى
(
zav ediyy
) ا . ع . نام مردى .
و كسى كه يكى از اعضاى بدن وى زائد بر خلقت باشد . و كسى كه داراى سه خصيه بود .
زوائل
(
zav el
) ا . ع . شكار . و زنان .
و ستارگان .
زوب
(
zavb
) م . ع . زاب زوبا ( از باب نصر ) : بيرون آمد از روى گريز . و زاب الماء : روان گرديد آب .
زوبا
(
zub
) ا . پ . بلغت زند دزد راهزن و قطاع الطريق .
زوباشى
(
zu - b ci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - رئيس و سردار و پيشوا .
زوباغ
(
zub q
) ا . پ . نام كسى كه حيزى و مخنثى را او بنا نهاد و از وى زائيده شد .
زوبر
(
zavbar
) ا . ع . همه و كل و مجموع .
و اخذه بزوبره : يعنى گرفت همهء آن را .
و رجع بزوبره : نرسيد چيزى را .
زوبر
(
zavbar
) و (
zubar
) ا . ع .
زوبر الثوب : پرزهء جامه . و كذلك زوبر الثوب .
زوبرا
(
zavbar
) ا . ع . بلا و آفت و بدبختى .
زوبرة
(
zavbarat
) م . ع . زوبر الثوب زوبرة : پرزه برآورد آن جامه .
زوبعة
(
zavbaat
) ا . ع . دختر بالغ و رسيده و قابل نكاح . و نام شيطانى و يا رئيسى از پريان . و گردباد . و ام زوبعة و ابو زوبعة : نيز گردباد ( زعموا فيه شيطان مارد ) .
زوبيوه
(
zubive
) ا . پ . حلقهء فلزى كه بدستة گرز و يا تبر زين نصب كنند .
زوپه
(
zupe
) ا . پ . بلغت زند قرض و دين و وام .
زوپين
(
zupin
) ا . پ . نيزهء كوچكى دو شاخه و بيشتر معمول مردم گيلان . و نام پسر كاووس .
و منسوب بموسيقى . و آهنگى . و شعرى .
زوت
(
zut
) پ . مخفف از اوترا .
زوتر
(
zutar
) م . ف . پ . زودتر و بتعجيل و بشتاب .
زوج
(
zavj
) ا . ع . هر چيز كه مر او را نظيرى باشد مانند اصناف و الوان و يا مر او را نقيضى بود مانند تر و خشك و روز و شب و شيرين و تلخ . و صنف . ج : ازواج . قوله تعالى :
فَأَخْرَجْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى
. و شوى . و زن . يقال . هو زوجها و هى زوجه و زوجته . و جفت خلاف فرد . يق : زوج او فرد يعنى جفت يا طاق . و پوششى كه بر هودج افگنند . و رنگى از ديباج و مانند آن . و قرين و يار . ج :
زوجة و ازواج .
زوج
(
zavj
) م . ع . زاج بينهم زوجا ( از باب نصر ) : فساد انداخت ميان آنها و بر آغالانيد آنها را .
زوج
(
zavj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جفت و تروده و تودوه و توروه و تووه و توه و دوگانه ضد فرد . و شوى زن .
زوجات
(
zavj t
) ع . ج . زوجة .
زوجات
(
zevaj t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنهاى مرد . و زوجات آن حضرت صلى اللّه عليه و آله نه نفر بودند . خديجه و عايشه و حفضه و ام السلمه و ام حبيبه و زينب و سوده و صفيه و ميمونه .
زوجان
(
zavj ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه شوى و زن . و نر و ماده . و جفت . و يق لاثنين :
هما زوجان و هما زوج كما يقال هما سيان و هما سواء . و اشتريت زوجى حمام : خريدم يك جفت كبوتر يعنى يك نر و يك ماده . و عندى زوجا نعل يعنى يك جفت نعل . و منه قوله تعالى :
مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ *
.
زوجة
(
zavjat
) ا . ع . زن مقابل شوى .