تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1787

مساهمون:

ص١٧٨٧

زواجل

(
zav jel
) ع . ج . زاجل .

زؤاجل

(
zo jel
) م . ع . مرد سست اندام و ضعيف .

زواح

(
zav h
) م . ع . زاح فلان زواحا ( از باب نصر ) : رفت فلان .

زواحف

(
zav hef
) ع . ج . زاحفة .

زواده

(
zav de
) ا . پ . توشه و ذخيرهء سفر .

زوار

(
zav r
) ا . پ . خدمتگار و پرستار بيمار . و زندانبان . و زن پير فرتوت سالخورده . و آواز تند و تيز . و زنده و ذى حيات . و نام برادر رستم .

زوار

(
zev r
) ا . ع . هر چيز كه صلاح چيزى باشد . و رسنى كه ميان پاردم و سينه‌بند شتر كشند . و بيشهء ستور . ج : ازورة .

زوار

(
zov r
) م . ع . زاره زورا و مزارا و مزارة و زيارة و زوارا و زوارة ( از باب نصر ) : زيارت كرد او را . و زار البعير : زوار بست بر شتر .

زؤار

(
zo r
) ا . ع . بانگ و غرش شير .

زوار

(
zavv r
) ا . ع . بسيار زيارت كننده .

زوار

(
zavv r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مسافر . و كسى كه جهة زيارت مشاهد متبركه مسافرت كند .

زوار

(
zovv r
) ع . ج . زائر .

زوارة

(
zov rat
) م . ع . زار زورا و زوارا و زوارة . مر . زوار .

زوارق

(
zav req
) ع . ج . زورق .

زواره

(
zav re
) ا . پ . خدمتگار . و زندان‌بان . و نام برادر رستم . و نام قصبه‌اى ما بين عراق و كاشان .

زواريدن

(
zov ridan
) ف ل . پ . پير و لاغر شدن .

زوازى

(
zav zi
) ع ج . زيزاءة .

زوازئة

(
zov zeat
) و

زوازية

(
zov ziyat
) ص . ع . كوتاه درشت و فربه و بزرگ . يق : قدر زوازية اى ضخمة . و رجل او قوم زوازية اى قصار غلاظ .

زواس

(
zav s
) ا . پ . زاوس و ستارهء زهره .

زواش

(
zav c
) ا . پ . زواش و ستارهء مشترى .

زواغار

(
zav q r
) ا . پ . يك نوع مرغى كوچك . و نام يكى از پيشوايان مغان . و روز جشن باشكوه آتش‌پرستان .

زؤاف

(
zo f
) ص . ع . موت زؤاف : مرگ شتاب و سريع .

زوافر

(
zav fer
) ا . ع . كنيزكان كه با مشك آب كشند . ج . زافرة . و زوافر المجد : امور و اسبابى كه مجد بدان قوت گيرد .

زواق

(
zavv q
) ا . ع . مصور و نقاش .

زواقى

(
zav qi
) ع . ج . زاقى . المثل : هو اثقل من الزواقى لانهم كانوا يسمرون فاذا صاحت الديكة تفرقوا . مر . زاقى .

زواقيل

(
zav qil
) ا . ع . دزدان . و زواقيل العمامة : برآمدگى موى از زير عمامه .

زواك

(
zavv k
) ص . ع . نيك جنبان و متحرك در رفتن .

زوال

(
zav l
) م . ع . در گشتن و دور شدن از جائى ( و الفعل من نصر و گاهى از سمع آيد ) . و زال زوالا و زؤولا و زويلا و زولا و زولانا : دور گرديد از جاى . و زال النهار : بالا برآمد روز . و زالت الشمس زوالا و زؤولا و زيالا و زولانا : مايل گرديد آفتاب از ميانهء آسمان . و زالت الخيل بركبانها : برخاستند و كوچ كردند . و زال فلانا : مفارقت كرد فلان را . و زال زائل الظل : ايستاد نصف النهار . و زال زواله : ترسيد و از جاى رفت از ترس و بيم . و ما زال يفعل كذا : پيوسته مىكند چنين . و كذا ما زيل يفعل كذا . و زاله : دور كرد او را از جاى و برگردانيد . و زال زواله : هلاكى باد او را . و ازال الله زواله : هلاك گرداند او را خداى .

زوال

(
zev l
) م . ع . زاول مزاولة و زوالا . مر . مزاولة .

زوال

(
zev l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقص و نقصان و كمى . و ادبار . و ناپايدارى . و خرابى . و تلف و فنا . و دفع . و آفت و بلا . و هلاك . و زوال پذيرفتن : فانى شدن . و زوال دولت : نكبت و ذلت . و زوال شك : دفع شك و رفع شبهه . و زوال شمس : ميل خورشيد از ميانهء آسمان به طرف مغرب . و زوال كردن : كاستن و فرسودن . و فانى كردن . و بىزوال : ثابت و برقرار و جاويد و پايدار . و بىعيب و بىنقص .

زوال

(
zov l
) ا . پ . زغال . و اخگر و آتش‌پاره .

زوال

(
zavv l
) ص . ع . نيك متحرك و جنبان در رفتن . و قسمتى از راه و از مسافرت .

زوال‌پذير

(
zev l - pazir
) ص . پ . فانى و ناپايدار .

زواله

(
zav le
) ا . پ . گلولهء خمير آرد كه جهة يك نان ساخته باشند . و مهرهء كمان گروهه . و خمير پاره‌هاى دراز ماليده كه جهة آش بغرا مهيا كنند .

زؤام

(
zo m
) ا . ع . مرگ بد . و مرگ شتاب .

زؤامى

(
zo m
) ا . ع . قتال و جنگ و نبرد .

زوان

(
zav n
) ا . پ . زبان و لسان .