تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1755

مساهمون:

ص١٧٥٥
يعنى سرمه و وسمه و نگار و غازه و سفيداب و خال و زرك .

زرك

(
zarak
) م . ع . زرك زركا ( از باب سمع ) : بدخلق گرديد .

زرك

(
zerek
) ا . پ . زرشك . و درخت زرشك .

زركار

(
zar - k r
) ص . پ . زرنگار و مطلا و مذهب .

زركش

(
zar - kac
) ا . پ . كسى كه گلابتون مىسازد و تارهاى زر مىكشد . و نوعى از پارچهء زرى كه آن را تاش نيز مىگويند .

زركشة

(
zarkacat
) ا . ع . گهوارهء طلاكوب .

زركوب

(
zar - kub
) ا . پ . زرساى و سازندهء زر جهة تذهيب و نقاشى و طلاكوب .

زركوفت

(
zar - kuft
) ص . پ . ملمع .

زركوه

(
zar - kuh
) ا . پ . كوهى در ميان درياى عمان كه براى كشتيها خطرناك است .

زرگار

(
zar - g r
) و

زرگر

(
zar - gar
) ا . پ . كسى كه آلات و ادوات زرين و سيمين مىسازد . و زرگر چرخ : آفتاب و خورشيد .

زرگرى

(
zar - gari
) ا . پ . شغل و حرفهء زرگر . و نوعى از تكلم .

زرگنج

(
zar - gonj
) ا . پ . زرغنج و گياهى بسيار بدبو كه از چين مىآورند . و يك نوع ظرف سفالين بزرگ .

زرگون

(
zar - gun
) ص . پ . برنگ زر .

زرگيا

(
zar - giy
) ا . پ . گياهى هندى و طلائى رنگ .

زرم

(
zarm
) ا . پ . اشك چشم . و ريزش اشك .

زرم

(
zarm
) ا . ع . ترس . و پرهيز . و نام رودبارى كه در دجله مىريزد .

زرم

(
zarm
) م . ع . زرمه زرما ( از باب ضرب ) : قطع كرد كميز او را . و زرمت به امه : زاد او را مادر او . و نيز زرم : قطع كردن اشك چشم و سخن و جز آن .

زرم

(
zaram
) م . ع . زرم الكلب و السنور زرما ( از باب سمع ) : خشك شد پيخال سگ و گربه بر كون آن . و زرم بوله : منقطع گرديد كميز او . و كذلك زرم دمعه و كلامه و كل شيئ ولى . و نيز زرم : بخيل و لئيم شدن .

زرم

(
zaram
) ا . ع . خدر و يا حذر .

زرم

(
zarem
) ا . ع . مرد خوار و دون كم يا ركم گروه . و آنكه بر يك جاى قرار نگيرد . و تنگدست . و بخيل .

زرمان

(
zarm n
) ا . پ . پير فرتوت . و يكى از نامهاى حضرت ابراهيم خليل .

زرمانقة

(
zorm neqat
) ا . ع . - مأخوذ از شتربانهء فارسى - جبه‌اى از پشم و بىآستين . الحديث : ان موسى عليه السلام اتى فرعون و عليه زرمانقة .

زرموج

(
zormuj
) ا . ع . پاپوش .

زرمهچه

(
zar - mahce
) ا . پ . ماه و يا هلالى كه از زر سازند و در نوك نيزه و يا سر بيرق نصب كنند .

زرنا

(
zorn
) ا . پ . سرنا و بوق .

زرناپا

(
zorn - p
) و

زرنپا

(
zornap
) ا . پ . زرافه .

زرنب

(
zarnab
) ا . پ . گياهى خوشبوى كه سرو تركستانى نيز نامند و بتازى رجل الجراد .

زرنب

(
zarnab
) ا . ع . گياهى خوشبوى و رجل الجراد . و نوعى از بوى خوش . و زعفران . و پشكل جانور دشتى . و فرج زن و كس بزرگ و ظاهر كس و كوشت پارهء پس تندى فرج .

زرنبا

(
zoronb
) و

زرنباد

(
zoronb d
) و

زرنباهه

(
zoronb be
) ا . پ . بيخ گياهى معطر و خوشبوى كه كژور و بتازى عروق الكافور گويند .

زرنبلج

(
zaranbolj
) ا . پ . ريواس و ريباس . و زرشك .

زرنج

(
zerenj
) ا . پ . نوعى از صمغ درخت .

زرند

(
zarand
) ا . پ . دوزخ و جهنم . و نام درختى صلب و بىبار .

زرند

(
zerand
) ا . پ . بلوكى در كرمان . و بلوكى در رى ما بين ساوه و رى . و دهى در اصفهان .

زرنشان

(
zar - nec n
) ص . پ . شمشير فولادى كه بازر آن را منقش كرده باشند و زرنگار و مذهب .

زرنقة

(
zarnaqat
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - پيشى و افزونى . و حسن تام . و بيع سلم . و دين معرب زرنه اى ليس معى الذهب يعنى پول ندارم .

زرنقة

(
zarnaqat
) م . ع . زرنقته الثوب زرنقة : جامه پوشانيدم آن را و نيز زرنقة : خريدن چيزى باكثر قيمت بوعده و سپس فروختن آن به كمتر قيمت بر دست بايع و يا بر دست ديگرى . و آب كشيدن بر زرنوق . و بنا كردن زرنوق بر سر چاه .

زرنك

(
zarank
) ا . پ . بزرگى و حشمت و بزرگوارى و عظمت و جاه و جلال .

زرنگ

(
zarang
) ا . پ . زرشك و امبر باريس . و نو ضد كهنه . و زردچوبه . و عصير گل كافشه . و تخم خردل . و گل زردى كه در رنگ رزى استعمال مىكنند . و قلهء كوه . و دوزخ و جهنم . و نام درختى بزرگ و بسيار
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1755 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )