تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1751

مساهمون:

ص١٧٥١
آب شيرين كه گوشت آن بسيار گرانبهاست .

زربون

(
zor un
) و (
zarabun
) ا . ع . نوعى از پاپوش و كفش .

زربى

(
zarb
) ا . ع . عين زربى : همان عين زربة است كه سرحدى است نزديك مصيصة .

زربى

(
zerbiyy
) و (
zorbiyy
) ا . ع . بالشچه و هر چيز گسترده كه تكيه بر آن كنند . ج : زرابى . و گياه زرد . و گياه سرخ بسبزى آميخته .

زربياو

(
zar - bay v
) ا . پ . سيم گداخته و مذاب و نقره .

زربية

(
zarbiyyat
) و (
zerbiyyat
) و (
zorbiyyat
) ا . ع . چشمه . و فرش . و تخت مزين . و شادروان .

زرپرست

(
zar - parast
) ص . پ . دولت پرست و مالدوست .

زرپزى

(
zar - pazi
) ا . پ . گدازش زر .

زرپيكردرخش

zar - paykar
) (
doroxc
ا . پ . آفتاب و ستارهء مشترى .

زرة

(
zerat
) م . ع . وزر او وزر و وزرا و وزرا و زرة ( از باب ضرب و سمع ) : بزه‌مند گرديد . و وزر ( مجهولا ) كذلك .

زرة

(
zerrat
) ا . ع . نشان گزيدگى . و فربهى شتران . يق : بهازرة اذا كانت الابل سمانا .

زرت

(
zart
) م . ع . زرته زرتا ( از باب فتح ) : خفه كرد او را .

زرتارى

(
zar - t ri
) ا . پ . زرى و پارچه‌اى كه نسج آن از زر باشد .

زرتشت

(
zartoct
) ا . پ . آفريدهء اول . و نفس كل . و نفس ناطقه . و نور مجرد . و عقل فعال . و رب النوع انسان . و راست گوى . و نور يزدان . و فلك عطارد . و يكى از نامهاى شت زردشت .

زرتگ

(
zartag
) ا . پ . عصير گل كافشه . و عصير زعفران .

زرج

(
zarj
) ا . ع . شور و آواز اسبان .

زرج

(
zarj
) م . ع . زرجه زرجا ( از باب نصر ) : با آهن بن نيزه زد آن را .

زرجامى

(
zarj mi
) ا . پ . نوعى از انگور .

زرجنة

(
zarjanat
) م . ع . زرجنه زرجنة : كر پزى كرد و فريب داد او را و خدعه نمود با وى . و نيز زرجنة : گرفتن بعضى از شركا خانهء بنا شده را و بعضى از زمين را .

زرجول

(
zarjul
) ا . پ . يك نوع بازى مر كودكان را كه با دو قطعه چوب بازى كنند و آن را چاليك و الك‌دولك نيز گويند .

زرجون

(
zarjun
) و (
zarajun
) ا . ع . درخت رز و كرم . و شاخهء رز . و خرما بن . و شراب و مى . و آب باران صاف كه بر سنگ گرد آمده باشد .

زرجون

(
zarjun
) ا . ع . - مأخوذ از زر گوى فارسى - هر چيز كه رنگ آن سرخ و برنگ زر باشد .

زرجينة

(
zarjinat
) ا . ع . كرم و درخت انگور .

زرچ

(
zarec
) ا . پ . كبك .

زرچوبه

(
zar - cube
) ا . پ . زردچوبه و عروق الصفر .

زرچول

(
zarcul
) ا . پ . زرجول .

زرح

(
zarh
) م . ع . زرحه زرحا ( از باب فتح ) : سر شكست او را .

زرح

(
zarah
) م . ع . زرح زرحا ( از باب سمع ) : برگشت از جائى بجاى ديگر .

زرخريد

(
zar - xarid
) ص . پ . هر چيز كه شخص خريده باشد مانند غلام و داه .

زرخول

(
zarxul
) ا . پ . زرجول .

زرخيز

(
zar - xiz
) ص . پ . توانگر و مالدار . و هر چيز كه ثمر و حاصل آن زر باشد . و زمينهائى كه داراى كان زر بود . و هر زمينى كه سود بسيار از آن بردارند .

زرد

(
zard
) ا و ص . پ . هر چيزى كه برنگ طلا و ليمو و يا زعفران باشد و زعفرانى رنگ و اصفر . و زعفران . و نوعى از خرما . و نام دهى با سفراين . و زرد زمين : يك نوع گياهى كه ريشهء آن مأكول است و سيسارون نيز گويند . و زرد و سرخ : ترسان و هراسان و خجل .

زرد

(
zard
) م . ع . زرده زردا ( از باب نصر ) : خفه كرد آن را . و زرد الدرع : بافت زره را و درهم افگند حلقه‌هاى آن را .

زرد

(
zard
) و (
zarad
) م . ع . زرد اللقمة زردا و زردا ( از باب سمع ) : فرو برد لقمه را .

زرد

(
zarad
) ا . ع . زره بافته . ج : ازراد .

زرد

(
zared
) ا . ع . زود فروبرندهء به حلق .

زرداب

(
zard - b
) ا . پ . آب زرد رنگ و خلط صفرا . و ريم و مادهء زرد رنگى كه از زخم مىپالايد . و شراب زعفرانى رنگ .

زرداب ريز

(
zard b - riz
) ص . پ . خون‌ريز . و غصه‌خور . و بدخوى . و كسى كه دل از قهر و غضب خالى كند . و كسى كه بدخوئى و قهر و غضب كند .

زردار

(
zar - d r
) ص . پ . توانگر و دولتمند و مالدار و پولدار .

زردآلو

(
zard - lu
) ا . پ . ميوهء زردآلو بن و قيصى و شفتالو .

زردآلوبن

(
zard - lu - bon
) ا . پ . درختى است ميوه‌دار از جنس آلو كه ميوهء آن زرد و خوش‌بو و گوارا و لذيذ و اين درخت را از آسيا بفرنگ برده‌اند .