تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1708

مساهمون:

ص١٧٠٨
( از باب نصر ) : عاقل گرديد پس از سفاهت و نادانى .

روض

(
ravz
) ع . ج . روضة .

روضات

(
ravz t
) و (
ravaz t
) ع . ج . روضة .

روضة

(
ravzat
) ا . ع . مرغزار . و گلخانه و گلستان . و فراهم آمد نگاه آب . و نيم مشك آب . و آن‌قدر از آب كه تك حوض را فرا گيرد . ج : روض و روضات و روضات . و ج ج : رياض و ريضان . و نام چند كتاب .

روضه

(
ravze
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باغ و سبزه‌زار و بهشت . و ذكر مصيبت خامس آل عبا حضرت سيد الشهدا چه كمال الدين ملا حسين كاشفى صاحب تفسير كه معاصر با سلطانحسين ميرزاى بايقرا و امير عليشير بوده در مائهء دهم هجرى كتابى در مصيبت خامس آل عبا تأليف نموده و روضة الشهدا آن را نام گذاشت و در مجالس عزا و سوكوارى آن حضرت عينا آن كتاب را براى مردم مىخواندند و خوانندگان را روضة الشهدا خوان مىگفتند و كم‌كم روضة الشهدا خوان را روضه خوان گفتندى و كلمهء روضه را بر ذكر مصيبت اطلاق نمودندى . و روضهء باغ رفيع : باغ بهشت . و روضهء تركيب : جسد آدمى و قالب مردم . و روضهء خوب : بهشت . و روضهء دوزخ بار : شمشير آبدار . و روضهء رضوان : باغ بهشت . و روضهء فيروزه رنگ : آسمان .

روضه‌خوان

(
ravze - x n
) ا . پ . كسى كه شغل و پيشهء وى خواندن روضه باشد .

روضه‌خوانى

(
ravze - x ni
) ا . پ . سوكوارى و عزا دارى حضرت سيد الشهدا و بر پا دارى عزاى آن حضرت .

روضه رنگ

(
ravze - rang
) ص . پ . سبز رنگ .

روط

(
ravt
) م . ع . راط الوحشى بالاكمة روطا و ريطا ( از باب نصر و ضرب ) : ميل كرد آن وحشى بسوى پشته و پناه جست به آن .

روط

(
rut
) ا . ع . مأخوذ از رود فارسى و بمعنى آن .

روطة

(
rutat
) ا . ع . شهرى در اسپانيول .

روع

(
rav '
) ا . ع . ترس و بيم و خوف و فزع . و افرخ روعه اى اسكن فزعه و ذهب . و افرخ روعك عن الامر او على الامر يعنى ساكن گردان و مأمون دار دل خود را بر آن كار . و نيز روع : نام شهرى در يمن .

روع

(
rav '
) م . ع . راع فلانا روعا ( از باب نصر ) : بشگفت آورد فلان را . و راع فى يدى كذا يعنى فايده داد . و نيز روع : ترسيدن . و ترسانيدن . و هذه شربة راع بها فوأدى اى برد بها غلة روعى .

روع

(
ru '
) ا . ع . دل . و وقع ذلك فى روعى اى فى خلدى و بالى . و جاى ترس و بيم از دل . و خال دل . و ذهن و عقل .

روع

(
ru '
) ص . ع . ج . اروع و روعاء . و ج . رائع .

روع

(
rava '
) ص . ع . شگفت .

روعاء

(
rav ' '
) ص . ع . مؤنث اروع . و ناقه و اسب مادهء تيزهوش ( و لا يوصف به الذكر ) . و زن بشگفت آرندهء از حسن و جمال . ج : روع .

روعة

(
rav'at
) ا . ع . بيم و ترس و خوف و هى اخص من الروع . و بهره‌اى از حسن و جمال .

روعى جعار

(
rui - ja re
) ع . بصيغهء امر كلمه‌ايست كه در وقت فرار بددل و خضوع او گويند .

روغ

(
ravq
) م . ع . راغ الثعلب روغا و روغانا ( از باب نصر ) : پويه دويد آن روباه . و نيز روغ و روغان : ميل كردن بدل . قوله تعالى :
فَراغَ إِلى أَهْلِهِ
. و برگرديدن از چيزى . و روى آوردن به كسى ببهانه‌اى . و فى المثل : روغى جعار و انظرى اين المفر ( بصيغة الامر ) . مر . روعى جعار .

روغ

(
ruq
) ا . پ . آروغ .

روغان

(
ravaq n
) م . ع . راغ روغا و روغانا . مر . روغ .

روغن

(
ravqan
) ا . پ . هر مادهء دسم و چربى كه در حرارت متعارفى ميعان داشته باشد خواه حيوانى بود مانند روغن گوسپند و گاو و جز آن و يا نباتى مانند روغن بادام و زيتون و كرچك و جز آن و دهن . و شحم و پيه و چربى . و مسكه . و روغن خود يعنى مذهب و دين خود . و روغن خوش : روغن كنجدى كه شير پخت باشد . و روغن داغ : روغن گداخته . و روغن زرد : روغن گاو . و روغن زيت : روغن زيتون . و روغن ستور : چربش حيوانى . و روغن سبز : روغنى كه گياههاى خوش‌بو در آن پخته باشند و در تسكين دردها بر محل درد بمالند . و روغن گل : روغنى كه گل سرخ در آن پخته باشند . و روغن گوشت : چربش گوشت . و روغن مصرى : روغن بلسان . و روغن مغز : عقل و تدبير .

روغناس

(
ruqn s
) ا . پ . رويناس و روناس .

روغن‌دار

(
ravqan - d r
) ص . پ . هر چيز چرب و چربىدار .

روغن‌دان

(
ravqan - d n
) ا . پ . ظرف روغن و حقهء روغن . و حقهء مرهم .

روغن رفته

(
ravqan - rafte
) ص . پ . كسى كه از عمر و دولت سير شده باشد .