تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1706

مساهمون:

ص١٧٠٦
بسر حد صقالبه و ترك پيوسته است .

روس

(
rus
) و (
rovs
) ا . پ . روباه . و گوزن . و رفتار بطور خرامان . و گذر . و سبقت . و نام مملكتى در جانب شمال كه اكنون وسيعترين ممالك كرهء ارض است و شامل مىشود قسمت بزرگى از اروپاى شرقى و همهء شمال آسيا و تركستان غربى و قفقاز را و وسعت سطح قسمت اروپائى آن 5604740 كيلومتر مربع است و داراى 105800000 نفر جمعيت و وسعت قسمت آسيائى آن كه شامل ممالك بزرگ است 21666200 كيلومتر مربع و جمعيت 117000000 نفر و مسكو پايتخت همهء اين ممالك و مقر حكومت آن مىباشد و شهرهاى عمدهء آن در اروپا لنين‌گراد و ادسا و ريگا و خيو و در آسيا تفليس و توبولسك . و قسمت اروپائى مملكت روس محدود مىشود در شمال ببحر منجمد شمالى و در مشرق بكوههاى اورال و رود اورال و در جنوب بدرياى آسكون و قفقاز و درياى آزو و درياى سياه و در مغرب برومانى و مجارستان و پروس و بالتيك و سود و نروژ و اراضى اين مملكت از مغرب مسطح و داراى درياچه‌ها و مرغزارهاى بسيار و در قسمت جنوب شرقى ممتد مىشود تا بصحراى غير منبت . و كوههاى اين مملكت عبارتند از كوه قفقاز و كوه اورال و كوه اووالدى و كوه اولؤست و كوه والداى و تپه و ماهورهاى لهستان و تپه و ماهور هاى ولگا . و رودهاى آن عبارتند از رود كارا و رود پچورا و رود مزان و رود دوينا و رود انگا و رود تارا و رود تورنثا و رود نوا و رود نيمان و رود و يستول و رود اورال و رود ولگا و رود دون و رود دنيپر و رود دنيستر . و درياچه‌هاى آن درياچهء سايما و درياچهء لادوگاو درياچهء اونگا و درياچه بيلو و درياچهء ايلمان و درياچهء پئيپوس .

روس

(
rus
) ص . پ . منسوب و متعلق بملكت روس .

رؤس

(
raus
) ا . ع . شترى كه جز در سر او قوت و چربش نمانده باشد .

رؤس

(
rous
) ع . ج . رأس . و رؤس مرائس : سرهاى سخت .

روس

(
rovvas
) ص . ع . اسبى كه سر اسبهاى ديگر را چون با هم روند بگزد و يا بسر زند آنها را در وقت تقدم و پيشى خود . يق . رؤس روس .

رؤساء

(
roas '
) ع . ج . رئيس .

روساختن

(
ru - s xtan
) ف ل و م . پ . شرمنده شدن و خجالت كشيدن .

روس انگرده

(
rus - angorde
) ا . پ . عنب الثعلب .

روسب

(
ravsab
) ا . ع . بلا و سختى و آفت و آسيب .

روسپى

(
ruspi
) ا . پ . زن فاحشه و بدكاره و قحبه .

روسپى بارگى

(
ruspi - b ragi
) ا . پ . زنا كارى و قحبگى و فاحشه‌گرى .

روسپى باره

(
ruspi - b re
) ا و ص . پ . زنا كار و بدكار و شنيع كار .

روسپيد

(
ru - sapid
) ص . پ . روسفيد .

روسپىزاده

(
ruspi - z de
) ا . پ . فرزند زنا و ولد الزنا .

روستا

(
rust
) ا . پ . قريه و ده . و بازار . و شهر . و بازار جاى . و دهقان و ساكن در ده . و جمعيت و مجمع مردمان خواه براى تماشا و خواه براى كار مهمى ديگر . و ميدان غله . و اردوگاه تركمانهاى چادرنشين . و كشور مزروع كه داراى شهر و دهات باشد و سكنهء آنها . و بىروستاى عيد : تعيش و جشن بدون صدا و همهمه .

روستاخيز

(
rust - xiz
) ص . پ . روز رستخيز و روز قيامت .

روستار

(
rust r
) و (
rost r
) ا . پ . دهاتى و دهقان .

روستا زاده

(
rust - z de
) و (
rost - z de
) ا و ص . پ . زادهء در ده و دهاتى و دهقان و روستائى . و بىادب .

روستاق

(
rust q
) ا . پ . روستا .

روستاى

(
rust y
) ا . پ . روستا .

روستائى

(
rust i
) و (
rost i
) ا و ص . پ . دهاتى و دهقان . و زندگانى و تعيش در روستا .

روستخيز

(
rusta - xiz
) ا . پ . روز عدالت .

روستم

(
rustam
) ا . پ . رستم پسر زال

روسختج

(
rusaxtaj
) ا . ع . مأخوذ از روسختهء فارسى و بمعنى آن .

روسخته

(
rosaxte
) ا . پ . انتيمون .

روسفيد

(
ru - safid
) ص . پ . ضد رو سياه . و ممتاز و نامدار و با شرف و برگزيده . و درست كار . و روسفيد شدن : از تهمت خارج شدن .

روسفيدى

(
ru - safidi
) ا . پ . كردار و اعمال بطور شرافت .

روسم

(
ravsam
) ا . ع . مهرى كه بدان سرهاى خم و مانند آن را مهر كنند . و علامت و نشان . و آئين . و بلا و سختى . و مهر چوبى بزرگى كه بدان غله را در انبار مهر كنند .

روسى

(
rusi
) ا و ص . پ . منسوب و متعلق بروس . و مردم روس . و كم . اندك . و پيالهء شراب . و نام پارچه‌اى . و نام پهلوانى .

روسياه

(
ru - siy h
) ص . پ . كسى كه صورت و روى او سياه باشد و خاطر وى مكدر بود . و گناهگار و صاحب جرم . و سياه بخت و بدبخت . و مرد ذليل و فرومايه . و زنگى و افريقائى . و شخص عرب سياه .

روسياهى

(
ru - siy hi
) ا . پ . سياه