تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 846

مساهمون:

ص٨٤٦
خادم مقبره .

تربو

(
tarbu
) ا . پ . تربزه .

تربى

(
tarabbi
) م . ع . غذا دادن مر كسى را .

تربيب

(
tarbib
) م . ع . ربب الدهن : خوش‌بو كرد روغن را . و ربب الصبى تربيبا و تربة : پرورد كودك را تا بالغ گرديد .

تربئة

(
tarbeat
) م . ع . ربأه تربئة : برد او را و دور گردانيد .

تربية

(
tarbeyat
) م . ع . ربيته تربية : غذا دادم او را و پروردم . و ربيت عن خناقه : آسايش دادم و خلاصى بخشيدم او را از خبهء گلو .

تربية

(
torbeyat
) ا . ع . يك نوع گندمى سرخ .

تربيت

(
tarbeyat
) م . ع . پروردن . و دست نرم بر پهلوى بچه زدن تا بخواب رود .

تربيت

(
tarbiat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرورش و تعليم . و تأديب و سياست . و ترقى و برترى . و با تربيت : باادب و با دانش . و بىتربيت : بىادب و بىدانش . و تربيت شدن : پرورده شدن . و با علم و ادب شدن . و تربيت كردن : پرورش دادن و كردن و تعليم كردن . و آموختن و درس و سبق دادن . و ادب آموختن . و به منصب رسانيدن . و سرشتن .

تربيت‌پذير

(
tarbiat - pazir
) ص . پ . قابل تعليم .

تربيث

(
tarbis
) م . ع . باز داشتن كسى را از حاجت . و درنگى نمودن .

تربيح

(
tarbih
) م . ع . ربح تربيحا : جاى داد رباح (
robb h
) را كه گپى باشد در منزل خود .

تربيح

(
tarbih
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سود و منفعت در تجارت .

تربيز

(
tarbiz
) ا . پ . - ربز القربة تربيزا : پر كرد مشك را .

تربيس

(
tarbis
) م . ع . در آكندن مشك و جز آن .

تربيض

(
tarbiz
) م . ع . جاى دادن . و آن‌قدر آب در مشك كردن كه قعر آن را بپوشد .

تربيع

(
tarbi '
) م . ع . چيزى را چهارسو ساختن و چيزى را چهار گوشه كردن . و باصطلاح نجوم از چهارمين خانه نظر كردن سيارات بيك ديگر .

تربيق

(
tarbiq
) م . ع . ربق الكلام تربيقا : آرايش كرد سخن را . و قولهم رمدت الضان فربق ربق ( بصيغهء امر ) يعنى فرو آمد شير ميش پس آماده كن رسن را جهة بستن برهء آن زيرا نزديك است كه بچه دهد . و فى المغرى يقال رنق رنق و يق رمق .

تربيق

(
terbiq
) ا . ع . رشته‌اى كه بدان گوسپندان را بندند .

ترپ

(
tarp
) و ترپر (
tarpar
) و

ترپك

(
tarpak
) ا . پ . كشك سياه و قراقورت و ترف .

ترپيل

(
torpil
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - قسمى از ماهى كه تازيان فتر (
fettar
) و فترة نيز گويند . مر . فتر (
fettar
) و رعاد نيز گويند .

ترة

(
terat
) م . ع . و تره وترا و ترة : مر . وتر (
vatr
) .

ترة

(
terat
) ا . ع . كينه و بدخواهى .

تره

(
torrat
) ا . ع . زن صاحب جمال رعنا .

ترت

(
tort
) ص . پ . مغشوش و مخلوط و ممزوج .

ترتب

(
tortab
) و (
tortob
) ا . ع . هميشگى . و بندهء بد . و خاك .

ترتب

(
tortob
) و (
tortab
) ا و ص . ع . امر ترتب : كار ثابت و بر جاى . و جاء و اترتبا : آمدند همه . و كذلك ترتب .

ترتب

(
tarattob
) م . ع . بر جاى ايستادن .

ترتبة

(
tortobbat
) ا . ع . راه مانندى كوفته و پاسپرده يق اتخذ ترتبة اى شبه طريق يطاه .

ترتبيدن

(
tartabidan
) ف ل . پ . مرتعش شدن و لرزيدن .

ترتة

(
tortat
) ا . ع . گرفتگى زبان و آن عيب اسب .

ترترة

(
tartarat
) م . ع . ترتروا السكران : جنبانيدند مست را و حركت دادند تا همه گند و بوى دهان آن را معلوم نمايند . و ترتره : جنبانيد آن را . و ترتر الكلام : بسيار گفت سخن . و ترتر البدن : سست شد بدن . و كذلك الكلام ترترة ( ا ) فى كلامه ترترة : در سخن او استرخا و سستى است .

ترترك

(
tartarak
) ا . پ . مرغكى سرخ سركه در ماوراء النهر دختر صوفى و بتازى صعوه گويند .

ترترك

(
terterat
) ا . پ . مردم سبك و بىتمكين .

ترترك

(
tortorak
) و (
tortorok
) ا خ . پ . نام جائى در كوه چل مقام شيراز كه مردم به آنجا رفته و سنگى در زير خود نهاده از بالا به پائين لغزند .

ترتك

(
tortok
) ا . پ . تذرو و قرقاول . و كبك

ترتل

(
tarattol
) م . ع . ترتل فى الكلام : آهسته خواند كلام را .

ترتم

(
tortam
) و (
tortom
) ص . ع . شرترتم : بدى ثابت دوائم و كذا شرترقم :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 846 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )