تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 848

مساهمون:

ص٨٤٨

ترجية

(
tarjeyat
) م . ع . اميد داشتن .

ترجيح

(
tarjih
) م . ع . رحج له ترجيحا : داد او را راجح و مايل .

ترجيح

(
tarjih
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رجحان و برترى و فزونى و فضيلت . و سبقت و تقدم . و ثقالت . و ترجيح بلا مرجح : چيزى را برترى و فضيلت دادن كه سزاوار نباشد .

ترجيد

(
tarjid
) م . ع . رجد ترجيدا : ( مجهولا ) : لرزيد ( شدد للمبالغة ) .

ترجيز

(
tarjiz
) م . ع . ارجوزه خواندن .

ترجيع

(
tarji '
) م . ع . انا للّه و انا اليه راجعون گفتن . و گام زدن ستور . و خط كردن زن و اشمه . و بلند گفتن شهادتين را و بعد آهسته گفتن . و باز گردانيدن آواز در حلق . و باز گردانيدن ستور دستها را در رفتن . و نگار را دوباره تازه كردن .

ترجيع

(
tarji '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رجعت و بازگشت .

ترجيع بند

(
tarj ' - band
) ا . پ . در اصطلاح شعر آنكه شاعر چند بند در بحر موافق و بقوافى مختلف تصنيف نمايد و بعد در هر بند يك بيت معين را كه متفق الوزن و مختلف هر بند باشد بار بار بيارد به شرطى كه آن بيت مكرر مربوط بمضمون بيت آخر هر بند باشد .

ترجيعى

(
tarjii
) ص . پ . منسوب به ترجيع . و بسيارى موافقت .

ترجيل

(
tarjil
) م . ع . قوى گردانيدن . و رجل شعره : فرو هشته گردانيد موى را و يا ميان فروهشته و مرغول گردانيد آن را .

ترجيل

(
tarjil
) ا . ع . سپيدى كه در يك پاى ستور باشد .

ترجيم

(
tarjim
) م . ع . سنگ بر سر گور نهادن . و به پنداشت سخن گفتن .

ترجين

(
tarjin
) م . ع . باز داشتن ستور را در خانه جهت علف .

ترح

(
tarh
) ا . ع . فقر و درويشى .

ترح

(
tarah
) ا . ع . اندوه - ضد فرح . ج : اتراح .

ترح

(
tarah
) م . ع . ترح ترحا ( از باب سمع ) : اندوهگين شد و نيز فرود آمد .

ترح

(
tareh
) ص . ع . كم‌خير .

ترحاب

(
tarh b
) م . ع . مرحبا گفتن .

ترحال

(
terh l
) ا . ع . سفر و كوچ و رحلت .

ترحب

(
tarahhob
) م . ع . خوش آمد گفتن و مرحبا گفتن .

ترحرح

(
tarahroh
) م . ع . ترحرحت الفرس : فراخ گردانيد آن اسب پاها را تا كميز اندازد .

ترحل

(
tarahhol
) م . ع . سوار شدن ستور را . و ترحل القوم : كوچ كردند قوم . و ترحله بمكروه : پيش آمد او را بناپسند .

ترحم

(
tarahhom
) م . ع . ترحم عليه : مهربانى كرد به روى و رحمك اللّه گفت او را .

ترحم

(
tarahhom
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رحم و شفقت و نرم‌دلى و مهربانى و ملاطفت و خاطرنوازى . و ترحم كردن : رحم كردن . و بخشيدن و مرحمت نمودن .

ترحى

(
tarahhi
) م . ع . ترحت الحية : گرد شد مار .

ترحيب

(
tarhib
) م . ع . رحب به : خواند او را بسوى فراخى . و رحبه : فراخ گردانيد او را و مرحبا گفت .

ترحيل

(
tarhil
) م . ع . كوچ فرمودن . و رحل فلانا بسيفه : برداشت بر فلان شمشير را .

ترحيل

(
tarhil
) ا . ع . سپيدى سياهى آميخته و يا سرخى بر هر دو شانه .

ترحيم

(
tarhim
) م . ع . رحمك اللّه گفتن مر كسى را . و رحم عليه : مهربانى كرد بر او .

ترخ

(
tarx
) ا . پ . طرخون و ترنج و نارنج .

ترخ

(
tarx
) ا . ع . اندك نشان حجامت كه بر پوست باشد .

ترخ

(
tarx
) م . ع . ترخ الحجام شرطه ترخا ( از باب فتح ) : اندك نيشتر زد حجام .

ترخان

(
tarx n
) ا . پ . سبزى معروف كه طرخون گويند . و شخصى كه پادشاه قلم تكليف از او بردارد و از اداى باج و و خراج معاف باشد و هر تقصير و گناهى كه كند مؤاخذه ننمايد . و مسخره . و ا خ . نام پدر حكيم بزرگوار ابو نصر فارابى . و نام طايفه‌اى از تركان .

ترخان

(
tarx n
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سردار پنج هزار لشكر .

ترخانه

(
tarx ne
) ا . پ . ترخوانه .

ترخانى

(
tarx ni
) ا . پ . منصبى در دربار پادشاهان كه صاحبش از همهء تكاليف و اداى باج و خراج معاف باشد . و مسخرگى .

ترخته

(
taraxte
) ا . پ . يك قسم ماهى پهن و عريض .

ترخجه

(
taraxje
) و ترخچه (
taraxce
) ا . پ . داربست رز و نهال رز كه تازه كاشته باشند .

ترخر

(
taraxar
) ا . پ . نوعى از ترب صحرائى كه تخم آن را قردمانا گويند .

ترخرانه

(
tarxar ne
) ا . پ . ترخوانه و ترخنه .

ترخش

(
taraxxoc
) م . ع . جنبيدن .

ترخص

(
taraxxos
) م . ع . دستورى گرفتن يق رخص له فى كذا ( مجهولا )