دير رنج
(
dir - ranj
) ص . پ . صابر و صبور و بردبار .
دير رو
(
dir - rav
) ص . پ . به آرامى و آهستگى رونده .
ديرزى
(
dir - zi
) ا و ص . پ . سالديده .
و نام روز بيست و هفتم از هر ماه شمسى .
ديرسال
(
dir - s l
) ص . پ . كهنه و قديم .
دير غضب
(
dir - qazab
) ص . پ . ملايم و حليم و بردبار .
ديرك
(
dirak
) ا . پ . ستون خيمه .
ديرك
(
dirak
) ا . پ . جانوركى كه غله را مىخورد و تباه مىكند . و نيز كرمى كه لباس را ضايع و تباه مىنمايد .
دير كشاى
(
dir - koc y
) ص . پ . هر چيز كه بدشوارى گشوده شود مانند قفل .
ديركتور
(
direktor
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - راهنما و كارنما .
ديرگاه
(
dir - g h
) م ف . پ . هميشه و همواره و پيوسته .
دير گوار
(
dir - gov r
) و دير گوارا (
dir - gov r
) ص . پ . بطئ الهضم .
دير ماندگى
(
dir - mandagi
) ا . پ پيرى و كهنگى .
دير مايه
(
dir - m ye
) ا . پ . صفرا .
دير مردگان
(
dir - mordag n
) ا .
پ . كسانى كه پيش از اين مردهاند .
ديرند
(
dirand
) ا . پ . دهر و روزگار .
و بخت . و تعويذ و بازوبند .
ديرند
(
dirand
) و ديرنده (
dirande
) م ف . پ . ديرباز و دراز و مدت دراز . و درازى زمان .
ديروز
(
diruz
) م ف . پ . امس و روز پيش از امروز و پاخ و پرن .
دير وقت
(
dir - vaqt
) م ف . پ . زمان بسيار و مدت دراز . و آخر هنگام . و دير وقت شدن : به آخر رسيدن هنگام و تنگ شدن وقت .
ديره
(
dire
) ا . پ . خانه و حولى و منزل . و خيمه و چادر .
ديرها
(
dir - h
) ا . پ . ج . دير .
و پس از ديرها : پس از مدت مديد .
ديرى
(
diri
) ا و ص . پ . درنگى و آهستگى .
و درنگ و آهسته .
ديرياز
(
dir - y z
) م ف . پ . مدت متمادى و دراز . و چندين شب .
ديريدن
(
diridan
) ف م . پ . دريدن و پاره كردن .
ديرين
(
dirin
) ص . پ . قديم و كهنه و كهن و پيشين . و زمانهاى گذشته .
ديرينگى
(
dirinagi
) ا . پ . قدمت .
و پايدارى و ثبات .
ديرينه
(
dirine
) ص . پ . قديم و كهنه .
و طويل و دراز . و هميشه و پايدار . و زيرك و عاقل و محيل . و بندهء ديرينه : خدمتگار قديم . و عهدهء ديرينه : ميثاق قديم .
ديرينه بود
(
dirine - bud
) ا . پ .
وجود و هستى قديم .
ديرينه دور
(
dirine - davr
) ا . پ . دور و گردش مستمر و دائم .
ديرينه روز
(
dirine - ruz
) ص . پ .
داراى عمر بسيار .
ديرينه سال
(
dirine - s l
) ص . پ .
پير و فرتوت .
ديز
(
diz
) ا و ص . پ . رنگ و لون .
و رنگ سياه . و رنگ خاكسترى . و خط سياه مايل بخاكسترى كه از كاكل تا دم بعضى حيوانات مانند اسب و استر و خر و جز آن كشيده شده . و حصار و قلعه و دز . و نوعى از ديگ و پاتيل مسين . و چنبر دايره و غربال و پرويزن . و نوعى از شياف كه در چشم رمد ديده كشند . و شبديز يعنى شب رنگ .
و اسب سياه خسرو پرويز .
ديزج
(
dayzaj
) ا . پ . - مأخوذ از ديزهء فارسى - اسبى كه از كاكل تا دمش خط سياهى كشيده شده باشد .
ديزندان
(
dizan - d n
) ا . پ . سه پايهء آهنين كه ديگ را بر بالاى آن گذاشته طعام پزند .
ديزو
(
dizu
) ا . پ . ديزى .
ديزه
(
dize
) ا و ص . پ . رنگ و شبرنگ .
و اسب و استر و يا خر خاكسترى رنگ . و اسب و استر و يا خرى كه از كاكل تا دمش خط سياه خاكسترى كشيده شده باشد . و قلعه و حصار و دز .
ديزى
(
dizi
) ا . پ . ظرف طعام پزى كوچك گلين و يا مسين .
ديژك
(
dijak
) ص . پ . خاكسترى رنگ .
ديس
(
days
) ا . ع . پستان و ثدى . و حلمه و سر پستان . و پيزر .
ديس
(
dis
) و (
diyas
) ع . ج . ديسة .
ديس
(
dis
) ص . پ . شبه و مانند و نظير و همتا و هميشه متصل بموصوف و در آخر آن در مىآيد مانند ماه ديس يعنى ماه مانند .
ديس
(
dis
) ا . پ . در فارسى هندى ملك و ولايت . و روز .
ديسال
(
di - s l
) م ف . پ . سال گذشته و سال پيش از امسال .
ديسة
(
disat
) ا . ع . بيشهء بسيار درخت .
ج : ديس و دبس .
ديستانه
(
dist ne
) ا . پ . زن حايض و زن دشتان .
ديسع
(
daysa '
) ا . ع . شتر مادهء ستبر و يا بسيار نشخوار كننده .
ديسق
(
daysaq
) ا . ع . - مأخوذ از طشتخوان فارسى - خوان نقره . و يك نوع ظرف