تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1577

مساهمون:

ص١٥٧٧
كمتر آن يك روز و يا يك شب باشد و بيشتر آن بهرچند روز كه رسد . ج : ديم و ديوم و ديمات و ديمات . و كان عمله صلى الله عليه و آله ديمة اى دائما غير مقطوع .

ديمر

(
dimar
) ا . پ . ديم و رخساره و روى و چهره .

ديمرى

(
daymoriyy
) ص . ع . تيز ذهن بزرگ ذات در آويزندهء بمردم و جز آن .

ديم‌زار

(
daym - z r
) ا . پ . كشت زارى كه با آب باران آب داده شود .

ديموم

(
daymum
) و ديمومة (
daymumat
) ص . ع . بيابان فراخ بىآب .

ديمومة

(
daymumat
) ا . ع . ص . ع . هميشگى و پايدارى .

ديمومة

(
daymumat
) م . ع . دام دوما و دواما و ديمومة . مر . دوم .

ديموند

(
dimavand
) ا . ع . كوه دماوند .

ديمه

(
dayme
) ا . پ . روشنى و ضياء . و غله‌اى كه از باران عمل آيد . و شبنم . و باران .

ديمه

(
dime
) ا . پ . ديم و روى و رخسار و چهره .

ديمهاج

(
dimh j
) ا . پ . به زبان مردم گيلان گاو زبان و لسان الثور .

ديمى

(
daymi
) ص . پ . منسوب بديم يعنى غله‌اى كه از آب باران عمل آمده باشد .

ديمياد

(
dimy d
) ا . پ . كبر و غرور . و هوا پرستى . و مدح و ستايش بىجا و بيهوده .

ديميز

(
daymiz
) ا . پ . نام روز شانزدهم از هر ماه شمسى .

ديميله

(
daymile
) ا . پ . نوعى از غله .

ديمين

(
dimin
) و (
daymin
) ا . پ . بازى الك دلك .

دين

(
dayn
) ا . م . وام كه اداى آن را مدت معين باشد و يا عام است و آن كه ادايش را مدت معين نباشد قرض نامند . و مرگ . و هر چيز كه حاضر و موجود نبود . ج : ادين و ديون و دينة . و عليه دين يعنى او وام‌دار است . و دين له يعنى او طلبگار است . و باع بدين يعنى فروخت بنسيه و يا درنگى نمود در اداى وجه آن . و اعطاه دينا يعنى داد او را بنسيه . و اخذه دينا يعنى گرفت او را بنسيه و وام .

دين

(
dayn
) م . ع . دنته دينا ( از باب ضرب ) : وام دادم او را . و دان فلان : وام گرفت فلان و وام خواست . و رام گرديد . و دنته دينا و دينا : پاداش دادم او را . و منه : كما تدين تدان اى كما تجازى تجازى بفعلك . و نيز دين : گردن دادن . و بدين اسلام درآمدن . يق : دنت به . و بوام خريدن چيزى را . و دنته : خدمت نمودم آن را و احسان كردم به روى . و مالك آن شدم . و رام گردانيدم و بنده ساختم او را . و قرض دادم او را . و قرض گرفتم از وى . الحديث . الكيس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت .

دين

(
dayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وام . و دين كردن : وام گرفتن و قرض كردن . و دين دادنى : دارندهء وام بسيار كه بايد ادا كند .

دين

(
din
) ا . ع . پاداش . و اسلام . و عادت . و كار . و عبادت . و باران پيوسته . و باران نرم . و نرم از هر چيزى . و خوارى . و بيمارى . و حساب . و قهر و غلبه . و رفعت . و سلطان . و حكم . و ملك . و سيرت . و تدبير . و توحيد . و هر چيزى كه بدان پرستش خدا كرده شود . و كيش . و پرهيزگارى . و معصيت . و اكراه . و بارانى كه پيوسته در جائى بارد و عادتش به همان جا باريدن گردد . و حال . و قضا . الحديث : كان صلى الله عليه و آله على دين قومه اى على ما بقى فيهم من ارث ابراهيم و اسمعيل فى حجهم و مناكحهم و بيوعهم و اساليبهم و اما التوحيد فانهم كانوا قد بدلوه و النبى صلى اللّه عليه و آله لم يكن الا عليه . قوله تعالى :
وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ
و هو الاعتقاد بالجنان و الاقرار باللسان و العمل بالاركان و المراد بهذا الاسلام هو الاسلام المرادف للايمان . ج : اديان .

دين

(
din
) م . ع . دنته دينا و دينا . ( از باب ضرب ) : مر . دين . و دان دينا : اوج‌مند شد . و خوار گرديد و گردن نهاد . و نافرمانى نمود . و خوگر خير و يا خوگر شر گرديد . و بيمار شد . و دان فلانا برانگيخت فلان را بر چيزى كه ناخوش داشت او را و خوار و حقير گردانيد او را .

دين

(
dayn
) و (
din
) ص . ع . قوم دين اى دائنون . و كذلك قوم دين .

دين

(
din
) ا . پ . كيش و آئين و مذهب . و هر چيز كه بدان پرستش خدا كرده شود . و پرهيزگارى . و نام فرشته‌اى كه بمحافظت قلم مأمور است . و نام روز بيست و چهارم از هر ماه شمسى . و دين بهى : آئين زردشت پيغمبر . و دين متين : عقيدهء ثابت . و دين و دولت : مذهب و ملك . و بىدين : بىمذهب و بىعقيده و ناپرهيزگار و منافق .

دين

(
din
) ص . پ . تعيينى اشاره بمعنى اين و هميشه كلمهء به را مقدم بر آن ذكر مىكنند و بدين مىگويند يعنى به اين .