تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1557

مساهمون:

ص١٥٥٧
معده به كار برند . و آب غليظ و سياهى كه آهنگر در آن آهن گرم را سرد كند .

دو صحن

(
do - sahn
) ا . پ . آسمان و زمين .

دوصد

(
do - sad
) ص . پ . دويست و دو دفعه صد .

دوصر

(
davsar
) ا . ع . معرب دو سر فارسى كه تلخ دانه باشد .

دو طرفى

(
dov - tarfi
) م ف . پ . بين اثنين و جانبين و از دو كنار .

دو طفل

(
do - tefl
) ا . پ . يعنى دو كودك . و دو طفل پسنديده و يا دو طفل نور و يا دو طفل هندو : دو مردمك چشم .

دو طوطى

(
do - tuti
) ا . پ . دو لب معشوق .

دوطيرة

(
davtirat
) ا . ع . دنبال كشتى و سكان آن .

دوع

(
dav '
) م . ع . داع دوعا ( از باب نصر ) : جهان و دوان و يا شتابان رفت .

دوع

(
du '
) ا . ع . ماهى سرخ و خرد به قدر انگشت . ج : دوع .

دوع

(
dov'a
) ع . ج . دوع .

دوعة

(
dua't
) ا . ع . واحد دوع يعنى يك دوع .

دو علوى

(
do - olvi
) ا . پ . زحل و مشترى .

دو عيار طرار

(
do - ayy re - tarr r
) ا . پ . روز و شب .

دوغ

(
davq
) م . ع . داغ القوم دوغا ( از باب نصر ) : همهء آن قوم بيمار شدند . و داغه الحر : تباه كرد آن را گرما . و داغ الطعام : ارزان گرديد طعام . و داغ القوم بعضهم الى بعض : همديگر را آرميدند آن قوم .

دوغ

(
duq
) ا . پ . شير ترش مسكه گرفته . و آب ماست . و ماست مخلوط با آب مسكه گرفته . و نى و قصب . و نام داروئى . و دوغ زدن : مسكه گرفتن و مسكه برآوردن . و دوغ خوردن : سهو شدن و خطا كردن .

دوغ آبا

(
duq - b
) ا . پ . طعامى كه با شير سازند .

دوغبا

(
duq - b
) ا . پ . آش ماست . و ماستابه .

دوغة

(
davqat
) ا . ع . بيمارى عام و شدت آن . و و با . يق : هم فى دوغة من المرض . و سردى . و گولى و رعونت .

دوغو

(
duqov
) ا . پ . دردى كه از مسكه در ته ديگ مىماند چون جهة گرفتن روغن آن را بگدازند .

دوغوا

(
duq - v
) ا . پ . دوغبا و هر غذائى كه با دوغ پزند .

دوغه

(
duqe
) و دوغينه (
duqine
) ا . پ . صافى كه بدان روغن و يا مسكه را صاف كنند . و جرم روغن و يا مسكهء ذوب شده .

دوف

(
davf
) م . ع . داف الدواء و غيره دوفا ( از باب نصر ) : تر كرد دارو و جز آن را با آب و مانند آن . و داف الشيئ : آميخت و مخلوط كرد آن چيز را . و داف يديف ( از باب ضرب ) نيز گويند . و نيز دوف : سودن و تر كردن مشك .

دوفان

(
duf n
) ا . ع . كابوس .

دوفص

(
davfas
) ا . ع . پياز و پياز سفيد .

دوق

(
davq
) و (
duq
) م . ع . داق دوقا و دوقا و دواقة و دوقة . مر . دواقة .

دوقانية

(
davq niyyat
) ا . ع . تباهى . و حماقت .

دوقة

(
davqat
) ا . ع . تباهى . و حماقت .

دوقة

(
duqat
) م . ع . داق دوقا و دوقا و دوقة و دواقة . مر . دواقة .

دوقرة

(
davqarat
) ا . ع . آنجاى در ميان كوهها كه گياه نداشته باشد .

دو قرص گرم و سرد

(
do - qorse - garm - o - sard
) پ . ك . از آفتاب و ماه .

دوقعة

(
davqa'at
) ا . ع . حالت فقر و درويشى و خوارى .

دوقل

(
davqal
) ا . ع . تير كشتى . و نره . و نام مردى .

دوقلة

(
davqalat
) ا . ع . سر نرهء ستبر . و نام شاعرى .

دوقلة

(
davqalat
) م . ع . دوقله دوقلة : گرفت و خورد آن را . و دوقلت خصيتاه : برآمدند خايه‌هاى وى و فروهشته بر پشت رانها افتادند . و دوقل المراة : گائيد آن زن را .

دوقلى

(
doqoli
) ا . پ . جفت و توأم و جملى .

دوقو

(
dovqu
) و دوقوس (
dovqus
) ا . پ . تخم گزربرى .

دوقولى

(
do - qavli
) ا . پ . كذب و دروغ و دروغ‌گوئى .

دوك

(
davk
) م . ع . داكه دوكا و مداكا ( از باب نصر ) : ماليد و سائيد آن را . و كذلك داك الطيب يعنى ماليد و سائيد بوى خوش را . و داك المراة : جماع كرد با آن زن . و داك القوم : در حيص و بيص افتادند قوم و مريض گشتند . و بات القوم يدوكون دوكا اى باتو فى اختلاط و دوران . و منه حديث خيبر : لا عطين الراية رجلا يحبه الله فبات الناس يدوكون اى يخوضون فيمن يدفعها اليه . و داك فلانا : غوطه داد فلان را در آب و يا در خاك .