تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1550

مساهمون:

ص١٥٥٠
از آن حصير بافند و انگور و خربزه بدان آونگ كنند .

دو خاتون

(
do - x tun
) و دو خاتون بينش (
do - x tune - binec
) پ . ك . ماه و آفتاب . و مردم چشم .

دو خادم حبشى و رومى

(
do - x deme - habaci - o - rumi
) پ . ك . روز و شب .

دوخة

(
davxat
) ا . ع . رنج و بيمارى .

دوخت

(
duxt
) پ . ح . م . دوختن . وا . دختر و دوشيزه و باكره . و زور و قوت و توانائى . و بخيه . و دوخت كردن : كراهت داشتن . و حقير كردن . و نفرت داشتن .

دوختره

(
doxtare
) ا . پ . دختره و دختر كوچك و دوشيزه .

دوختن

(
duxtan
) ف م . پ . پيوند دادن و متصل كردن پارچه‌هاى جامه و جز آن با سوزن و نخ . و چسبانيدن زره و درع را با تيز و نيزه بر بدن دشمن . و اندوختن و جمع كردن مال . و شير دوشيدن . و ادا كردن وام و قرض . و گزاردن نماز . و اندودن . و نصب كردن . و محكم نمودن .

دوخته

(
duxte
) ص . پ . خياطى شده . و بخيه شده . و دوشيده شده . و ادا كرده و گزارده . و جمع شده . و اندوخته . و اندود شده و نصب شده .

دوخ چكاد

(
dux - cok d
) ا و ص . پ . اصلع . و سر سادهء بيموى و كچلى كه سرش مانند كون تاس باشد .

دوخلة

(
davxalat
) و (
davxallat
) ا . ع . زنبيلى كه از برگ خرما سازند .

دوخما

(
doxamm
) و دوخمه (
doxamme
) ا . پ . چپقى كه دستهء وى كج و خميده باشد .

دو خواهر

(
do - x har
) و دو خواهران (
do - x har n
) ا . پ . دو ستارهء شعراى شامى و شعراى يمانى .

دو خيط ملون

(
do - xayt - molavvan
) پ . ك . صبح كاذب و صبح صادق .

دود

(
davd
) م . ع . داد الطعام دودا ( از باب سمع ) : كرم افتاد در آن طعام .

دود

(
dud
) ا . پ . جسمى بخارى شكل شبيه بابر كه از اجسام در حين احتراق متصآعد مىگردد . و غم و اندوه . و دم و نفس . و بخار . و غبار . و دود از دماغ برآمدن : مغموم شدن و هلاك گشتن . و دود انگيختن و يا دود برآوردن : سوزانيدن و افروختن . و تاراج كردن و ويران نمودن و پايمال كردن . و از بيخ بركندن . و دود آه : كشيدن آه . و دودسوى نكويان رود : روزگار هميشه بر دور مردمان نيك بخت مىچرخد . و دود چراغ : دوده‌اى كه از چراغ براى سرمه و يا ساختن مركب مىگيرند . و كوشش و سعى دشوار . و دود چراغ خوردن : تحمل سختيها و مشقتها در تحصيل چيزى كردن . و دود دل و يا دود جگر : و يا دود دم : آه . و دود دل خالى كردن : خلاصى خاطر از كار . و دود دماغ : تكبر و غرور و خود بينى . و دود كردن : پديد آوردن دود . و بخور دادن . و راه انداختن كشتى بخار . و ظاهر و آشكار نمودن . و دود مشعل : شوكت و عظمت و حشمت . و سياهى رنگ . و دود و گرد : خاطر آزرده . و پريشانى . و دود زدن . بوى دود گرفتن .

دود

(
dud
) ا . ع . كرم . ج : ديدان . و دود الحرير و يا دود القز : كرم ابريشم . و دود القرمز و يا دود الصباغين : قرمز دانه و دو پا .

دودأة

(
davda'at
) و دوداة (
davd t
) ا . ع . شور و غوغا . و گهواره و بانوج .

دوداة

(
davd t
) ا . ع . جنبش گهواره و بانوج .

دودآسا

(
dud - s
) ص . پ . مانند دود و شبيه بدود .

دودافكن

(
dud - afkan
) ا . پ . نوعى از جادوكر .

دودآلود

(
dud - lud
) ص . پ . بخار آلود و تيره و دودناك .

دودآلود

(
dud - lud
) ا . پ . نام شهرى . و نام رودخانه‌اى در هندوستان .

دوداله

(
dud le
) ا . پ . بازى الك دولك و پله چوب .

دودامى

(
dod mi
) ا . پ . پارچهء ململ گلدار . و گلهاى پارچهء قلاب دوزى .

دودآهنج

(
dud - hanj
) و دود آهنگ (
dud - hang
) ا . پ . پارچهء سفالى كه جهة گرفتن دوده از براى ساختن مركب بر بالاى چراغ تعبيه مىكنند . و دوكش حمام و مطبخ و بخارى .

دودة

(
dudat
) ا . ع . واحد دود يعنى يك كرم .

دودح

(
davdah
) ص . ع . كوتاه بالا .

دودحة

(
davdahat
) م . ع . دودح دودحة : فربه و سمين گرديد .

دودخانه

(
dud - x ne
) ا . پ . دودمان و خانواده . و نژاد .

دودخوار

(
dud - x r
) ا . پ . مطبخى و گلخن تاب . و غليان‌كش و تنباكوكش . و نام پروانه‌اى كه دور چراغ مىگردد .

دوداله

(
dud - le
) و دوددله (
dud - dale
) ا . پ . بازى الك دولك و پله چوب .

دودر

(
dudar
) ا . پ . دكمهء قبا . و سگك كمربند . و نشان . و هر چيز بهم پيچيده مانند جوشك و زنجير و طناب .

دودرى

(
do - dari
) ا . پ . گيتى