دور
(
davr
) ا . ع . گردش . و هر چهار هزار سال . ج : ادوار . و قيل ان مدة ايام العالم يعنى عمر الدنيا اربعة اطوار و كل طور اربعة اكوار و كل كور اربعة ادوار و كل دور اربعة آلاف سنة و منه خطبة على كرم اللّه وجهه : انا مع الكور قبل الكور و انا مع الدور قبل الدور .
دور
(
davr
) م . ع . دار دورا و دورانا ( از باب نصر ) . گردش كرد و گرديد . و دير بالرجل : ( مجهولا ) :
مبتلا بدوار گرديد آن مرد . و كذا دير عليه .
دور
(
davra
) ( مبنى بر فتح ) ا . ع .
اطراف و گرداگرد و دورا دور .
دور
(
dur
) ص و م ف . پ . چيزى كه فاصلهء زيادى داشته باشد و بعيد ضد نزديك .
و غايب و غير حاضر . و دور از كار :
خارج از كار و مخالف اراده و قصد . و دور از ما : خارج از ما و مخالف با ما . و دور افگندن و يا دور انداختن : بجانب خارج افگندن . و دور آمدن و يا دور برآمدن : بدبخت و بىنصيب شدن . و دور داشتن : روانه كردن و بفاصله نگاهداشتن .
و دور شدن : فاصله دار شدن . و غايب شدن . و دور كردن : روانه كردن . و راندن و اخراج كردن . و غايب كردن . و دور و دراز : طولانى و بسيار دراز . و از دور : از مسافت زياد و طولانى .
دور
(
dur
) ع . ج . دارة .
دورات
(
dur t
) ع . ج . دار .
دورادور
(
davr - davr
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - گرداگرد و پيرامون .
دورادور
(
dur - dur
) م ف . پ .
خيلى از دور .
دورآسران
(
dur - sar n
) ا . پ . پادشاه جادوگران . مر . دوران سرون .
دوراغ
(
dur q
) ا . پ . دوغ و ماستى كه شير بر آن دوشيده باشند .
دوران
(
davr n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردش . و انقلاب . و دور . و وقت و عهد و زمان و دهر . و دايره . و روزگار . و بخت و طالع . و گردش چرخ . و دوران سر :
گيجى سر و دوران سر .
دوران
(
dur n
) ا . پ . نى و ناى .
دوران
(
dur n
) ع . ج . دار . و نام موضعى .
دوران
(
davar n
) ا . ع . دوران الفلك : تواتر حركاته بعضها اثر بعض من غير استقرار و لا ثبوت .
دوران
(
davar n
) م . ع . دار دورا و دورانا . مر . دور .
دوران
(
davar n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردش . و گردش سر و دوار . و گردش بطور دايره .
دوران خداى
(
davr n - xod y
) ا . پ . زناكار و روسپى پاره .
دور انداختنى
(
dur - and xtani
) ص . پ . هر چيز كه سزاوار دور انداختن باشد . و فضلهء از هر چيزى .
دوراندر
(
dur - andar
) ص . پ . عميق و ژرف .
دورانديش
(
dur - andic
) ص . پ .
عاقبتانديش و كسى كه عاقبت كار را بنگرد .
و مطلع و با بصيرت و پيش بين .
دورانديشه
(
dur - andice
) ا . پ .
عقل و بصيرت و بينائى در كارها .
دورانديشى
(
dur - andici
) ا . پ .
عاقبتانديشى و بصيرت و دوربينى و اطلاع .
و ملاحظهء عاقبت كار .
دوران سرون
(
dur n - sarun
) ا .
پ . پادشاه جادوگران كه باشت زردشت پيمبر معاصر بود و چون مىدانست كه اين پيمبر آئين وى را بر هم خواهد زد در خيال كشتن او بود .
دورانى
(
davr ni
) ص . پ . منسوب بدوران يعنى دهرى و زمانى .
دوراى
(
dur y
) ا . پ . مزمار و نائى كه مطربان نوازند .
دورباد
(
dur - b d
) پ . كلمهء دعا يعنى خدا منع كناد و اتفاق نيفتد .
دورباش
(
dur - b c
) پ . كلمهء فعل يعنى عقب بايست و با خبر باش و راه بده و كنارى برو .
دورباش
(
dur - b c
) ا . پ . نيزهاى كه سنانش دو شاخه بود و آن را مرصع كرده پيشاپيش پادشاهان كشند تا مردمان بدانند پادشاه مىآيد خود را بكنارى كشند . و چاووش و نقيب قافله .
و عصا . و نيزهء كوچك . و چوبى كه چاووش قافله بر دست مىگيرد . و تبرزين و ناچخ . و آه و آهى كه از ته دل برآيد .
دور برآمدن
(
dur - bar - madan
) ف ل . پ . بدبخت شدن .
دوربل
(
durbal
) ص . پ . بىوفا و بىحقيقت و نمك به حرام .
دوربين
(
dur - bin
) ص . پ . كسى كه از دور خوب مىبيند . و كسى كه دور را بهتر از نزديك مىبيند . و دورانديش و عاقل و با بصيرت و مطلع و با ادراك و زيرك و خردمند و هوشيار و بافراست .
دوربين
(
dur - bin
) ا . پ . آلتى متعلق بابصار كه بزرگ مىكند و نزديك مىنمايد چيز هاى دور را و اختراع اين آلت در مائهء هيفدهم ميلادى شد و بواسطهء آن انقلاب بزرگى در علم هيئت پديد آمد .
دور بينى
(
dur - bini
) ا . پ . مآلانديشى و عاقبتانديشى و بصيرت .
دورپار
(
dur - p r
) پ . كلمهء دعا كه بزن گويند يعنى خدا نكناد و دورباد .
دور پندار
(
dur - pend r
) ص . پ .