تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1508

مساهمون:

ص١٥٠٨

دسم

(
dasem
) ص . ع . فربه . و چرب و چربىدار . و ريمناك و چركين .

دسماء

(
dasm '
) ص . ع . مؤنث ادسم تيره‌گون . ج : دسم .

دسمبر

(
desambr
) ا . پ . نام ماه دوازدهم از سال مردم فرانسه .

دسمة

(
dosmat
) ا . ع . مرد فرومايه . و آنچه بدان شكافهاى مشك را بندند . و تيرگى .

دسمة

(
dosmat
) م . ع . دسم دسما و دسمة . مر . دسم .

دسمة

(
dasamat
) ا . ع . مور كوچك و مورچه . و ذره و اتوم و ذرهء بسيار كوچك .

دسمة

(
dasemat
) ص . ع . مؤنث دسم .

دسمر

(
dasmar
) ا . پ . نوعى از غله شبيه بماش كه بتازى درجع گويند .

دسمو

(
dasmu
) ا . پ . لوبياى فرنگى .

دسمه

(
dasme
) ا . پ . نوعى از غله .

دسوة

(
dasvat
) م . ع . دسا الرجل دسوة ( از باب نصر ) : نيكو و لايق نيامد آن مرد . و دسا فلان : پنهان گشت فلان .

دسورده

(
dasvarde
) ا . پ . وردنه و چوبى كه بدان چونهء خمير را پهن كنند .

دسوك

(
dosuk
) و (
dasuk
) ا . پ . هيزم باريك .

دسوم

(
dosum
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چربش‌ها . و لحوم و دسوم : گوشتها و چربشها .

دسومات

(
dosum t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چربشها .

دسومة

(
dosumat
) م . ع . دسم دسما و دسومة : مر . دسم .

دسومت

(
dosumat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چربى و چربش .

دسه

(
dase
) ا . پ . باقى ماندهء ريسمان و يا ابريشم كه بعرض كار درنورد بماند چون جولاهه جامهء بافته را از آن ببرد .

دسى

(
dasy
) م . ع . ناپاك بودن و پليد گشتن . و بىدين بودن .

دسى

(
dasa
) م . ع . كوچك شدن و كم و اندك گشتن .

دسيس

(
dasis
) ا . ع . گندهء بغلى كه بدوا زايل نگردد . و كسى كه او را پنهان به جائى فرستند تا خبر بياورد . و كباب . و رياكارى كه خود را داخل در قراء نمايد وقارى نباشد . ج . دسس .

دسيس

(
dasis
) م . ع . دس دسا و دسيسا . مر . دس .

دسيسى

(
dessis
) م . ع . دس دسا و دسيسى . مر . دس .

دسيع

(
dasi '
) ا . ع . بن گردن .

دسيعة

(
dasi'at
) ا . ع . بخشش . و يق : فلان ضخم الدسيعة يعنى فلان جوانمرد و سخى و گشاده دل است . و خو و سرشت كه مردم بدان آفريده شده . و كاسهء كلان . و ميخانه . و خوان بزرگ . و قوت و توانائى .

دسيعة

(
dasi'at
) م . ع . دسع دسعا و دسيعة . مر . دسع .

دسيم

(
dasim
) ص . ع . رجل دسيم : مرد بسيار ذكر و يا كم ذكر . و منه الحديث : لا يذكرون الله الا دسما و يحتمل ان يكون مدحا اى الذكر حشو قلوبهم و افواههم و ان يكون ذما اى يذكرون قليلا . و فى النهاية فى الحديث ابى الدرداء : ارضيتم ان شبعتم عاما ثم عاما لا تذكرون الله الا دسما يريد ذكرا قليلا .

دسين

(
dasin
) و دسينه (
dasine
) ا . پ . خم و دن و خم بزرگ .

دش

(
dac
) ا . پ . خودآرائى و خودنمائى . و صورت خوش . و نظير و مانند .

دش

(
doc
) ص . پ . بد و فاسد . و زبون و زشت و قبيح مانند دشمن : يعنى بد دل و زشت دل . و دشنام يعنى نام زشت و قبيح .

دش

(
dacc
) ا . ع . رفتار و سير .

دش

(
dacc
) م . ع . دش دشا ( از باب نصر و ضرب ) : رفت و سير كرد . و دش الدشيشة : دشيشة ساخت .

دشبد

(
docbod
) ا . پ . استخوان بد شكل و مغوج .

دشبل

(
docbel
) و دشپيل (
docpil
) ا . پ . غده و گرهى چند كه در ميان گوشت و پوست آدمى و ديگر حيوانات مىباشد . و خنازير .

دشت

(
dact
) ا . پ . صحرا و بيابان و هامون و زمين هموار و وسيع و بىآب . و دست لاف و پيش‌مزد . و بساط شطرنج . و قبرستان . و مشك خشك بىرطوبت . و نام ولايتى در خراسان مشهور بدشت بياض . و صحراى قبچاق كه در تاتارستان است و دشت قبچاق گويند . و دشت استبرق : بيابان سبز .

دشت

(
doct
) ص . پ . بد و زشت و قبيح و فضيح .

دشتان

(
dact n
) ا . پ . حايض و زنى كه خون حيض از وى آيد . و مسمغند و حيض .

دشتبان

(
dacto - b n
) ا . پ . پاسبان كشت زار و مزرعه .

دشتخوار

(
doct - x r
) ص . پ . مشكل و دشوار و سخت و عسير .

دشتستان

(
dactest n
) ا . پ . محل دشت . و نام ولايتى از گرمسيرات فارس .

دشت سواران

(
dact - sov r n
) ا . پ . صحراى وسيعى در عربستان . و قبرستان . و كسانى كه راه نمائى مىكنند اشخاص گمشدهء در بيابان را .

دشت سواران

(
dact - sovar n
)
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1508 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )