تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1474

مساهمون:

ص١٤٧٤
داد آن ناقه . و در النبات : بسيار شد و در هم پيچيد گياه . و درت السماء بالمطر درا و درورا ( از باب ضرب ) : ريزان كرد آسمان باران را . و درت السوق : روان و گرم گرديد بازار . و در الشيئى : نرم شد آن چيز . و در الخراج درا : بسيار شد باج . و در وجهك : به شد روى تو پس از بيمارى و نيك گرديد . و يدر بالفتح فيه نادر . و در السهم درورا : بر ناخن گرديد تير . و در السهم : بر ناخن گردانيد تير را ( لازم و متعدى ) . و در السراج : روشن شد چراغ .

در

(
dorr
) ا . ع . ج . درة .

در

(
dorr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرواريد . و در يتيم : مرواريد كمياب و بىهمتا . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و در مفصل : يعنى مرواريدهاى از هم جدا . و باصطلاح موسيقى نغمه‌هاى هفت‌گانهء موسيقى از قرار تفضيل ذيل : ر م ل ا رو مى لا ا ت ف پ م بو فا پو مى ج ص ف د جو سو فا دو د ل ص ر دال لو سو رو ه ل م هو لا مى و ف د واو فا دو ر ص ر د زد سو رو دو

درء

(
dar '
) ا . ع . كجى و ميل . و كجى نيزه و مانند آن . و حجم . و آنچه از كوه بيفتد . و نام مردى

درء

(
dar '
) م . ع . درأه درا و دراة ( از باب فتح ) : دفع كرد آن را و دور نمود . و درأ السيل : زود درد رسيد توجبه و دور شد . و درأ الرجل : ناگاه برآمد آن مرد . و درأت النار : روشن گرديد آتش . و درأ البعير : غده‌ناك گرديد آن شتر و آماسيد پشت وى از غده . و درأ الشيئ : گسترد و فراخ گردانيد آن چيز را .

درء

(
dar '
) و (
dor '
) ا . ع . جاء السيل درأ : بشتاب آمد توجبه از دور كه جايش نمايان و معلوم نشد . و كذا جاء السيل درء .

درآ

(
dar -
) پ . كلمهء امراز درآمدن يعنى داخل شو .

درا

(
dar
) ا . پ . دراى و جرس . و پتك و چكش آهنگرى . و آويزان و معلق . و لازم و مهم . و شاراه و راه عام .

دراء

(
darr '
) ص . ع . ناقة دراء : ناقهء بسيار شير .

دراب

(
der b
) ع . ج . درب .

درآب

(
dar - b
) م ف . پ . بمعنى در ميان آب . و در آب افتادن : غرق شدن و ناپديد گشتن . و در آب انداختن و يا در آب ريختن : غرق كردن و معدوم كردن . و در آب خضر آتش زدن : محو كردن و ترك دادن آب حيات . و در آب سيه سر فروبردن : پنهان شدن و بىنام و نشان گرديدن و محو گشتن . و در آب فروشدن : غرق شدن و معدوم و ناپديد گشتن .

درابة

(
dor bat
) ا . ع . دليرى بر حرب و بر هر كار ديگر .

درابج

(
dor bej
) ص . ع . رجل درابج : مرد ناوان و خرامان در رفتار .

درابزين

(
dar bazin
) ا . ع . محجر و شبكهء اطراف باغ و خانه .

درابس

(
dor bes
) ا . ع . شتر ستبر .

درابنة

(
dar benat
) ع . ج . دربان و دربان .

درأة

(
dar'at
) م . ع . درأ درأة و درأ . مر . درء .

درات

(
dorr t
) ع . ج . درة .

دراج

(
darr j
) ا . ع . سخن چين . و خارپشت . و نام موضعى .

دراج

(
dorr j
) ا . ع . مرغى رنگين مانند تذرو كه به فارسى پور و جرب گويند . ج : دراريج .

دراجة

(
darr jat
) ا . ع . حالت برفتن آمدن كودك خرد . و آلتى از آلات جنگ كه غراره‌اى از چوب و كاه و جز آن پر ساخته مردان در پس آن شده تا به ديوار قلعه رسند و در قلعه نقب زنند .

دراجة

(
dorr jat
) ا . ع . دراج و مرغى رنگين مانند تذرو و تعع على الذكر و الانثى .

دراجناك

(
dorr j - n k
) ص . پ . جائى كه در آن دراج زياد باشد .

دراجه

(
dorr je
) ا . پ . جبه و بالاپوش و جامهء دراز .

دراجى

(
dorr ji
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه و جاسوس .

درادح

(
dar deh
) ع . ج . در دح . و ج . دردحة .

درادر

(
dar der
) ع . ج . در در .

درادق

(
dar deq
) ع . ج . دردق .

درادوزا

(
darr duz
) ص . پ . صاحب تجربه و دانا و عاقل و كسى كه اگر احيانا كارى ناصواب از وى سرزند به زودى و دانستگى اصلاح آن كند . و كسى كه جنگ و