وى را . و دخم المراة : جماع كرد با آن زن .
دخماس
(
daxm s
) ا . پ . نام يك وزنه و سنگى .
دخمرة
(
daxmarat
) م . ع . دخمر القربة دخمرة : پر كرد آن مشك را .
و دخمر الشيئى : پنهان كرد و پوشانيد آن چيز را .
دخمسة
(
daxmasat
) م . ع . دخمس عليه دخمسة : پنهان كرد از او كار را .
و هويد خمس عليك اى لا يبين لك ما يريد .
دخمسة
(
daxmasat
) ص . ع . مرد كرپز فريبنده .
دخمسه
(
daxmase
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فريب و مكر و تزوير .
دخمه
(
daxme
) ا . پ . سردابى كه در آن مرده نهند . و گور و قبر و مزار و تربت . و تابوت و صندوق مردگان . و بناى سنگى مدور به شكل استوانه كه آتشپرستان جسد مردگان را به روى آن نهند . و شقشقه يعنى آن چيزى كه شتر در وقت مستى از دهان بيرون مىآورد . و دخمهء زندانيان و يا دخمهء فيروزه :
آسمان و فلك .
دخن
(
daxn
) م . ع . دخنت النار دخنا و دخونا ( از باب فتح و نصر ) :
دود برآمد از آتش . و دخنت الدابة :
تيرهگون گرديد ستور . و كذلك دخنت النبت .
دخن
(
doxn
) ا . ع . ارزن و گاورس .
دخن
(
daxan
) ا . ع . دود و تيرگى .
و كينه . و بدخلقى . و جوهر شمشير . و تغيير عقل و دين . و تغيير حسب . و هدنة على دخن اى سكون لعلة لا يصلح .
دخن
(
daxan
) م . ع . دخن الطعام دخنا ( از باب سمع ) : بوى دود گرفت آن طعام . و دخن خلقه : بد شد خوى او و پليد گرديد و دخنت النار : بهيزم انداختن در آتش فاسد گردانيد وى را تا دود برآورد . و نيز دخن : تيره گون شدن .
دخن
(
daxen
) ص . ع . رجل دخن الخلق : مرد تلخ خوى و كج خلق و بد خوى .
دخناء
(
daxn '
) ص . ع . مؤنث ادخن يق : شاة دخناء : ميش تيره رنگ . و ليلة دخناء : شب تاريك و گرم .
دخناء
(
daxn '
) ا . ع . نوعى از گنجشك .
دخنان
(
daxn n
) ص . ع . يوم دخنان : روز گرم .
دخنان
(
daxn n
) ا . ع . نوعى از گنجشك .
دخنانة
(
daxn nat
) ص . ع . ليلة دخنانة :
شب تاريك و گرم .
دخنة
(
doxnat
) ا . ع . تيرگى . و داروئى خوشبو كه خانه را بدان دود دهند . و از اعلام است . و ابو دخنة : نام مرغى .
دخنة
(
doxnat
) م . ع . دخن دخنة ( از باب كرم ) : تيرهگون گرديد .
دخنس
(
daxnas
) ا . ع . درشت از مردم . و شتر و يا شتر بسيار گوشت و درشت .
دخنه
(
doxne
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخور و بوى خوش . و دخنه كردن : بخور دادن و بوى خوش در آتش ريختن .
دخنه جا
(
doxne - j
) ا . پ . بخور دادن و مجمر .
دخور
(
doxur
) م . ع . دخر دخورا و دخرا . مر . دخر .
دخوص
(
daxus
) ص . ع . جارية دخوص : دختر سمين و فربه .
دخوص
(
doxus
) م . ع . دخصت الجارية دخوصا ( از باب فتح ) : پيه ناك شد آن دختر .
دخول
(
doxul
) م . ع . دخلت الدار دخولا و دخلا و مدخلا ( از باب نصر ) : در آمدم در آن خانه . و دخلت بزيد الدار : درآوردم زيد را در آن خانه .
و دخل فى الامر دخولا : درآمد در آن كار . و دخل على زيد الدار : درآمد بر زيد در آن خانه . و دخل بامراته : جماع كرد با زن خود .
دخول
(
doxul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درآمدگى و درآمدن . و دخول كردن :
درآمدن .
دخون
(
doxun
) م . ع . دخن الغبار دخونا ( از باب نصر ) : بالا برآمد غبار .
و دخن دخنا و دخونا . مر . دخن .
دخى
(
daxa
) ا . ع . تاريكى .
دخياء
(
daxy '
) ص . ع . ليلة دخياء :
شب تاريك .
دخيس
(
daxis
) ا و ص . ع . گوشت فربه آگنده . و پيوند دست و پاى ستور . و استخوانكى ميان سم ستور . و گوشت اندرون كف دست .
و عدد بسيار از هر چيزى . و بسيار از تودههاى ريگ و از متاع خانه . و گياه بهم پيچيده .
دخيل
(
daxil
) ا و ص . ع . آنكه در كار كسى مداخله كند . و دخيل الرجل :
نيت مرد و مذهب و دل و جميع امور آن . و حب دخيل : دوستى دلى كه از روى قلب باشد .
و هو دخيل فيهم يعنى از غير آن قوم است و داخل شده است در آنها . و نيز دخيل از مفاصل : ما دخل بعضها فى بعض . و نيز دخيل :
هر كلمهاى كه داخل كرده شود در كلام عرب و از كلام عرب نباشد . و اسبى كه خاص بگياه باشد . و باصطلاح عروض حرفى كه ميان حرف روى و الف تأسيس بود .