دخيل
(
daxil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داخل . و دخالت كننده . و پناهنده و ملتجى .
و مصاحب و دوست همدم و مشفق و خيرخواه و معتمد . و دخيل بستن : پناهنده شدن . و ملتجى شدن . و رشتهء خام سفيد بضريح مشاهد متبركه كه دليل بر التجا و پناهنده شدن است بستن . و دخيل بودن : دخالت داشتن و داخل در كار بودن . و التجا آوردن و ملتجى شدن . و دخيل شدن : دخالت كردن و داخل شدن . و معتقد شدن . و ملتجى گشتن .
و دخيل كردن : داخل كردن و دخالت دادن .
دخيلاء
(
daxil '
) و (
doxayl '
) ا .
ع . يك نوع بازى مر تازيان را .
دخيلاء
(
doxayl '
) ا . ع . دخيلاء الرجل : نيت مرد و دل او و نهانى وى .
دخيلة
(
daxilat
) ا . ع . دخيلة الرجل :
نيت مرد و نهانى وى و دل او .
دخيل كار
(
daxil - k r
) ص . پ .
متصرف .
و آنكه در كارها مداخله مىكند و حق مداخله دارد .
دخيل كارى
(
daxil - k ri
) ا . پ . تصرف دخيلى (
daxiliyy
) ا . ع . آهوى خانه پرورده .
دخيلى
(
doxayl
) ا . ع . دخيلى الرجل : نيت مرد و دل او و نهانى وى .
دخيلياة
(
doxayliy t
) ا . ع . يك نوع بازى مر تازيان را .
دد
(
dad
) ا . پ . جانور درنده و حيوان سبع چون شير و پلنگ و گرگ و جز آن . ج :
ددان . و بيابان پر از شكار .
دد
(
dad
) ا . ع . بازى و لهو و لعب - .
الحديث : ما انا من دد و لا الدد منى .
دد
(
dadd
) ا . ع . پارهاى از زمان . يق :
مضى دد من الدهر .
دد
(
dadd
) و ددا (
dadan
) ا . ع .
بازى و لعب و هر چيز كه متعلق بلهو و لعب باشد .
ددا
(
dad
) ا . پ . بازى .
ددان
(
dad n
) پ . ج . دد .
ددان
(
dad n
) ا . ع . مرد بىفايده . و شمشير كند . و شمشير بران - از اضداد است .
ددد
(
dadad
) ا و ص . ع . بازى و لهو و لعب .
ددد
(
daded
) ص . ع . بازى دوست و بازيگوش .
ددن
(
dadan
) ا . ع . بازى و لهو و لعب .
ددناك
(
dad - n k
) ص . پ . جاى پر از جانوران وحشى .
ددنبور
(
dadanbur
) ا . پ . بادر نجبويه .
دده
(
dade
) ا . پ . دد و هر جانور درنده و سبع .
دده
(
dade
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - جد و پدر بزرگ . و كنيزى كه كودك را بزرگ مىنمايد و تربيت مىكند .
در
(
dar
) پ . كلمهء ارتباط بمعنى درون و ميان و در ميان و فى و ما بين . و بر و بالا و على وفرا و فوق . و از و من . و براى و به و بهر و از براى . و نزد و عند و نزديك و سوى .
و تا و به قدر . و پيش و روبروى . و خلاف و ضد . و با و مع . و زير و تحت . و بدرازى و طولا . و پس و بعد . و اين قدر . و بيرون و خارج . و در آنجا : درون آنجا و تا آنجا .
و درآمدن : درون آمدن و داخل شدن .
و بيرون آمدن . و درآمدن از خواب :
بيرون شدن از حالت خواب و بيدار شدن . و در آن روز : آن روز . و در اين ميان :
ما بين اين و اثناى اين . و در ترقى :
بافزونى و بزيادتى و به بالا . و در خط رفتن و يا در خط شدن : غمگين و افسرده شدن و از غصه تغيير كردن . و در دست : ميان دست و درون دست . و در دويم : در جاى دويم . و چهار در چهار : يعنى چهار مربع . و هفت در هفت يعنى هفت مربع .
در
(
dar
) ا . پ . باز شد گاهى كه در ديوار و جرز قرار مىدهند جهة عبور و مرور و باب . و دروازه . و معبر و مدخل . و باب و فصل از هر كتاب . و كتاب زند . و مطب و معنى . و راه و طريقه و روش و رسم . و نوع و جنس و قسم . و نوبت و كرت . و پايه و مرتبه و درجه . و يك نوع مرغ صحرائى . و پشه . و تمش و توت سه گل . و درهء كوه و وادى و دامنهء كوه . و قلهء كوه . و در آسمان : كهكشان و مجره . و در بدر يعنى از درى بدرى و آواره و بىخانمان . و در بسته كردن : در بستن .
در
(
dar
) ص . پ . درنده و پاره كننده و هميشه بطور تركيب در آخر اسم درمىآيد مانند صفدر و پرده در .
در
(
dor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرواريد و لؤلؤ . و در خوشاب : مرواريد خوش آب و رنگ . و در شهوار : مرواريد اعلا و بزرگ مخصوص بپادشاه . و در ناسفته : مرواريد سوراخ نكرده و برشته نكشيده . و دوشيزهء بىعيب و بدون رسوائى .
و در يتيم و يا در يك دانه : مرواريد كمياب و بىبها . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و در يكتا : مرواريد كمياب و بىبها . و دردانه : فرزند سوگلى و فرزند عزيز از ساير فرزندان .
در
(
darr
) ا . ع . خون . و شير . و غنيمت .
و بسيارى شير . و خوبى و نيكوئى . و منه ما يقال فى المدح : لله دره اى عمله و خيره .
و كذا لله درك من رجل . و ما يقال فى الذم : لا در دره اى لا كثر خيره .
در
(
darr
) م . ع . درت الناقة بلبنها درا ( از باب نصر و ضرب ) : بسيار شير