تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1469

مساهمون:

ص١٤٦٩
و ناقه كلان خلقت .

دحور

(
dahur
) ص . ع . رانده شده و دور شده .

دحور

(
dohur
) م . ع . دحر دحرا و دحورا . مر . دحر .

دحوض

(
dahuz
) ص . ع . مكان دحوض : جاى لغزان .

دحوض

(
dohuz
) م . ع . دحض دحضا و دحوضا . مر . دحض .

دحوق

(
dahuq
) ص . ع . درخشان چشم . و ناقه‌اى كه پس از زائيدن زهدان وى بيرون افتاده باشد .

دحول

(
dahul
) ا . ع . چاهى كه بكنند و آب در آن نيابند پس باز بكنند تا چشمهء آب برآيد . و چاه فراخ جوانب . و ناقه‌اى كه پيش آيد شتران را و يك سو شود از آنها .

دحول

(
dohul
) ا . ع . ج . دحل و دحل

دحونة

(
dehvannat
) ص . ع . فربه كوتاه بالاى كلان شكم .

دحى

(
dahy
) م . ع . دحيت الشيئى دحيا ( از باب فتح ) : گستردم آن چيز را ( لغة فى دحا دحوا ) . و دحيت الابل : راندم شتران را . و دحى المطر الحصى عن وجه الارض : راند سنگريزه‌ها را باران از روى زمين .

دحى

(
dohiyy
) و (
dehiyy
) ا . ع . يكى از منازل قمر .

دحية

(
dahyat
) ا . ع . بوزينهء ماده . و اسم است مرة را يعنى يك بار گستردن .

دحية

(
dahyat
) ا . ع . نام يكى از دو پسر معوية بن بكر بن هوازن .

دحية

(
dehyat
) ا . ع . سردار لشكر و سپهسالار . و نوع و هيئت گستردگى .

دحية

(
dehyat
) و (
dahyat
) ا . ع . نام صحابى و هو الذى كان ياتى جبرئيل على صورته و كان من اجمل الناس .

دحيدحة

(
dohaydehat
) ا . ع . كوتاه بالا .

دحيق

(
dahiq
) ص . ع . دور . و عين دحيق : چشم سست نگاه .

دخ

(
dax
) ا و ص . پ . گروه و جماعت و فرقه و فوج . و سره و خلاصه و گزيدهء از هر چيز . و خوب و نيك و خوش .

دخ

(
dox
) ا . پ . دخت و دختر . و گياه لوخ كه از آن حصير بافند و خربزه را بدان آونگ كنند . و نى بوريا . و تير آسمانى كه تير شهاب نيز گويند .

دخ

(
daxx
) و (
doxx
) ا . ع . دو دودخان .

دخا

(
dax
) ا . ع . تاريكى .

دخاء

(
daxx '
) ص . ع . مونث ادخ يعنى سياه و كدر .

دخابش

(
dox bec
) ص . ع . رجل دخابش : مرد كلان شكم .

دخاخيل

(
dax xil
) ا . ع . مرغكى تيره رنگ . و يا . ج . دخلل و دخلل .

دخادخ

(
dox dex
) ص . ع . رجل دخادخ : مرد كوتاه بالا .

دخاريص

(
dax ris
) ع . ج . دخريص .

دخاس

(
dex s
) ص . ع . شمارهء بسيار . يق : عدد دخاس . و نعم دخاس اى كثير . و درع دخاس : زرهى كه حلقه‌هاى آن بهم نزديك بود .

دخال

(
dex l
) ا . ع . دخال الرجل : نيت مرد و نهانى او . و نيز دخال : شتر آب خورده را ميان دو شتر تشنه در آبخور درآوردن تا بخورد قدرى كه نخورده باشد . و درآمدن بعضى مفاصل در بعض .

دخال

(
dex l
) و (
dox l
) ا . ع . يال و گيسوهاى اسب .

دخال

(
daxx l
) ا . ع . الدخال فى الامور : كسى كه در كارها بتكلف دخل كند و بسيار در آنها تصرف نمايد . و دخال الاذن : هزارپا . و اربع و اربعين .

دخاليل

(
dax lil
) ا . ع . مرغكى تيره رنگ و دخاخيل .

دخامس

(
dox mes
) ص . ع . سياه ستبر .

دخان

(
dox n
) ا . ع . دود . ج : ادخنة و دواخن و دواخين . و ابنا دخان : خانواده و طايفهء متمول بىشغل .

دخان

(
doxx n
) ا . ع . دخان و دود .

دخان

(
dox n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دود ولفگر .

دخان نوشان

(
dox n - nuc n
) ا . پ . كسانى كه دود تنباكو استعمال مىكنند .

دخانى

(
dox ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دودى و منسوب بدود . و برنگ دود .

دخبش

(
daxbac
) ص . ع . رجل دخبش : مرد كلان شكم .

دخة

(
doxxat
) ا . ع . سياهى و كدورت .

دخت

(
doxt
) ا . پ . دختر و دوشيزه و باكره . و توانائى و قوت و قدرت . و طعن و سرزنش و ملامت . و دخت اندر : دختر شوهر از زن ديگر و دختر زن از شوهر ديگر . و دخت كردن : حقارت كردن و سرزنش نمودن .

دختر

(
doxtar
) ا . پ . فرزند مادينهء انسان و بنت و ابنة . و زن مرد نديده و دوشيزه و باكره . و توانائى و قدرت و قوت . و دختر آفتاب : شراب لعلى . و دختر پاك اختر و يا دختر پاكيزه جوهر : دختر مرد نجيب و خانم خانواده . و دختر تاك : دختر رز . و دختر خم : شراب انگورى . و دختر رز : شراب انگورى . و انگور و دانهء انگور . و دختر روزگار :