تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1383

مساهمون:

ص١٣٨٣

خفانيدن

(
xaf nidan
) ف م . پ . تيز كردن سوزن .

خفايا

(
xaf y
) ع . ج . خفى و خفية .

خفائر

(
xaf er
) ع . ج . خفرة و خفر .

خفة

(
xeffat
) م . ع . خف خفا و خفة . مر . خف .

خفة

(
xeffat
) ا . ع . سبكى .

خفت

(
xaft
) م . ع . خفت الرجل صوته و بصوته خفتا ( از باب نصر ) : بلند نكرد آن مرد آواز خود را .

خفت

(
xaft
) و (
xoft
) ا . ع . سداب .

خفت

(
xeft
) ا . پ . گره . و حلقه .

خفت

(
xoft
) پ . ح . م . خفتن .

خفت

(
xeffat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سبكى و خفيفى . و شيرمگينى .

خفتار

(
xaft r
) ا . ع . لقب پادشاه جزيره و پادشاه حبش .

خفتان

(
xaft n
) ا . پ . نوعى از جامه . و جبهء روز جنگ .

خفتانيدن

(
xoft nidan
) ف م . پ . خوابانيدن . و غلطانيدن .

خفتك

(
xoftak
) ا . پ . كابوس . و پرنده‌اى كه كاروانك نيز گويند .

خفتگان

(
xoftag n
) پ . ج . خفته يعنى اشخاص خوابيده .

خفتگى

(
xoftagi
) ا . پ . نوم و خوابيدگى و حالت خوابيدن .

خفتن

(
xoftan
) ف ل . پ . خواب كردن و خسپيدن و بخواب رفتن . و استراحت كردن و آرام شدن . و بخواب رفتن يك عضوى بواسطهء انسداد دوران خون . و كند شدن تيزى شمشير . و هنگفت شدن . و منجمد گشتن و فسرده شدن . و خميدن . و آراميدن . و بوسيدن . و نماز خفتن : نماز عشا يعنى نمازى كه قبل از خوابيدن شب بايد بجا آورده شود .

خفتنجا

(
xoftan - j
) ا . پ . خوابگاه و بستر و فراش . و شبستان .

خفتنى

(
xoftani
) ص . پ . منسوب بخفتن . و لايق خفتن .

خفتو

(
xoftu
) ا . پ . كابوس و خفتك .

خفت و خيز

(
xoft - o - iz
) ا . پ . آهستگى و تانى و تدريج و مدارا . و اضطراب و بيقرارى . و جماع و همخوابى با كسى .

خفته

(
xofte
) ا م . پ . خوابيده و خسبيده و بخواب رفته و خواب آلود . و گسترده شدهء به روى زمين . و كج شده و منحنى و خميده و كج و خم . و دفن شده . و غليظ و هنگفت شده مانند شير . ج : خفتگان . و خفته دويدن : دويدن بتعجيل و سرعت .

خفتة

(
xofte
) ا . پ . قسمى از بازى مر كودكان را كه چاليك نيز گويند .

خفتيدن

(
xoftidan
) ف ل و م . پ . غلطيدن و گرديدن و پيچيدن . و در خواب شدن . و راحت شدن . و بر زانو نشستن . و بوسيدن يكديگر را . و ماست شدن و چغرات گشتن شير .

خفثل

(
xafsal
) ص . ع . رجل خفثل : مرد سست راى ضعيف البدن . ج : خفاثل .

خفج

(
xafj
) و (
xafaj
) ا . پ . كابوس و خفتك .

خفج

(
xafaj
) ا . پ . خردل صحرائى .

خفج

(
xafj
) م . ع . خفج خفجا ( از باب نصر و ضرب ) : جماع كرد . و دردمند ساق گرديد از ماندگى .

خفج

(
xafaj
) ا . ع . نوعى از بيمارى شتر . و گياهى بهارى ابلق كه سپيدى آن بر سياهى غالب باشد .

خفج

(
xafaj
) م . ع . خفج البعير خفجا ( از باب سمع ) : مبتلا گرديد آن شتر به بيمارى خفج .

خفجا

(
xafaj
) ا . پ . كابوس و خفتك و خفج .

خفجه

(
xafje
) ا . پ . درختى پر خار و ميوهء آن گرد سرخ رنگ و بتازى عوسج گويند .

خفچاق

(
xafc q
) ا . پ . مردم اصيل و نجيب . و تركان صحرانشين . و دشت قپچاق كه بيابانى است در تركستان .

خفچه

(
xafce
) ا . پ . شوشهء طلا و نقره يعنى طلا و نقرهء گداختهء در ناوچهء آهنين ريخته . و موى چند از زلف و كاكل كه يك جا جمع شده بر روى جوانان خوب صورت افتد . و شاخ درختى كه بسيار هموار و راست رسته باشد .

خفخافة

(
xafx fat
) ص . ع . امراة خفخافة : زنى كه آوازش چنان باشد كه گوئى از بينى سخن مىگويد .

خفخفة

(
xafxafat
) ا . ع . بانگ كفتار و سگ وقت خوردن . و صداى جنبانيدن پيراهن نو .

خفخوف

(
xofxuf
) ا . ع . مرغى كه بازو ها بر هم زند .

خفد

(
xafd
) و (
xafad
) و خفدان (
xafad n
) م . ع . خفد خفدا و خفدا و خفدانا ( از باب نصر و سمع ) : تير رفت .

خفدان

(
xafd n
) ا . پ . خفتان و جبه و سلاح در روز جنگ .

خفدد

(
xofdod
) و خفدود (
xofdud
) ا . ع . شب پره . و نام مرغى ديگر .

خفده

(
xafde
) ص . پ . خم و كج و كوز .

خفر

(
xafr
) م . ع . خفره خفرا ( از باب نصر ) : مزد گرفت از وى تا امان دهد او را و پناه داد او را . و خفر به خفرا و خفورا و خفورا : شكست پيمان را و غدر كرد با او . و خفر به عهده