خفرا ( از باب ضرب ) : وفا كرد بعهد خود . و خفره خفرا ( از باب نصر و ضرب ) : نگاهبان و بدرقه شد او را و نگاهداشت او را . و كذلك خفربه و عليه .
خفر
(
xafar
) ا . ع . نيك شرم و شرمگينى .
خفر
(
xafar
) م . ع . خفرت المراة خفرا ( از باب سمع ) : نيك شرمگين شد آن زن .
خفر
(
xafer
) ا . ص . ع . رجل خفر :
مرد شرمگين .
خفرات
(
xafer t
) ع . ج . خفرة .
خفرة
(
xofrat
) ا . ع . عهد و پيمان .
و پناه .
خفرة
(
xaferat
) ص . ع . امراة خفرة :
زن شرمگين . ج . خفائر و خفرات .
خفرة
(
xofarat
) ا . ع . بدرقه و نگاهبان .
خفرج
(
xafraj
) و (
xafarj
) ا . پ .
سبزه . و گياه خرفه .
خفرجة
(
xafrajat
) ا . ع . حسن غذا و خوبى خوراك . و خوشى عيش .
خفرق
(
xafraq
) ا . پ . دشنامى است مر فارسيان را يعنى سست رگ و بىغيرت و زشت روى و بدخوى .
خفرگ
(
xafrag
) ا . پ . بمعنى خفرق است .
خفرنج
(
xafranj
) ا . پ . كابوس و خفتك .
خفرنج
(
xafarnaj
) ا . ع . نرم و نازك .
خفريق
(
xafriq
) ا و ص . پ . ندامت . و زشت و بد . و شرمگين .
خفزدو
(
xafazdu
) و خفردوك (
xafazduk
) ا . پ . جعل و خبزدوك .
خفس
(
xafs
) ا . ع . غلبهء در كشتى .
خفس
(
xafs
) م . ع . خفس خفسا ( از باب نصر ) : كم خورد . و ويران ساخت .
و زشت گفت . و اندك يا بسيار آب ريخت در شراب . و خفس فلانا : ريشخند كرد و استهزا نمود فلان را . و خفس زيدا :
غالب آمد زيد را در كشتى .
خفش
(
xafc
) م . ع . خفش به خفشا ( از باب نصر ) : انداخت آن را .
خفش
(
xofc
) ص . ع . ج . اخفش و خفشاء .
خفش
(
xafac
) ا . ع . خردى چشم . و ضعف بينائى از روى خلقت . و علتى بىدرد در پلكهاى چشم . و علتى كه بشب بهتر بيند تا بروز و در ابر تا روز صاف بىابر .
خفش
(
xafac
) م . ع . خفش خفشا ( از باب سمع ) : خرد گرديد چشمهاى آن .
و مبتلا گشت بضعف بصر . و نيز خفش :
خرد بودن پيش كوهان شتر و دراز نشدن آن .
خشفاء
(
xafc '
) ص . ع . مؤنث اخفش زنى كه داراى خفش باشد . ج : خفش .
خفض
(
xafz
) ا . ع . تناسائى . يق .
هم فى خفض من العيش .
خفض
(
xafz
) م . ع . خفض الرجل صوته خفضا ( از باب ضرب ) : بلند نكرد آن مرد آواز خود را . و خفض الله الكافر : خوار كرد خدا آن كافر را . و خفض بالمكان : مقيم گرديد در آنجاى بتناسائى . و خفص فلان : نرم رفت فلان .
و خفض العيش : خوش گرديد زندگانى .
و قوله تعالى :
وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ
يعنى تواضع و فروتنى كن با ايشان .
الحديث : ان الله يخفض القسط و يرفعه اى يبسطه لمن يشاء و يقدر على من يشاء . و نيز خفض : كلمه را كسره دادن و هو فى الاعراب بمنزلة الكسر فى البناء . يق :
خفض الكلمة الحرف خفضا ( نيز از باب ضرب ) و ختنه كردن دختر را خاص است بزنان . يق . خفضت الجارية ( مجهولا ) كختن الغلام .
خفع
(
xaf '
) م . ع . خفع خفعا ( از باب فتح ) : سرش برگشت . و افتاد از گرسنگى و جز آن . و خفعه بالسيف : زد او را بشمشير .
و خفع ( مجهولا ) : سوخت جگر او از گرسنگى . و خفع الستر و الثوب المعلق فى الهواء خفعا و خفعانا : جنبيد پرده و جامهء آويخته . و خفعت المفاصل :
مسترخى گرديد آن مفصلها .
خفع
(
xafa '
) و خفعان (
xafa n
) ا .
ع . استرخاى مفاصل .
خفعان
(
xafa n
) م . ع . خفع خفعا و خفعانا . مر . خفع .
خفق
(
xafq '
) م . ع . خفقت الراية خفقا و خفقانا ( از باب نصر و ضرب ) :
جنبيد علم . و خفق القلب : طپيد دل . و كذلك خفق السراب . و نيز خفق : بانگ كردن نعل كه از رفتن به زمين برآيد . و فرو بردن نره در فرج . و بدره و يا چيزى پهن زدن كسى را . و درخشيدن برق در جستن .
و بانگ كردن باد . و خفق فلانا بالسيف :
آهسته زد فلان را بشمشير .
خفق
(
xafaq
) ا . ع . براى ضرورت شعر بجاى خفق (
xafq
) خفق (
xafaq
) گفتهاند كقوله : مشتبه الاعلام لماع الخفق .
خفق
(
xafeq
) و (
xofaq
) ص . ع . فرس خفق : اسب باريك ميان . و كذلك فرس خفق . ج : خفاق .
خفقات
(
xafeq t
) و (
xofaq t
) ع .
ج . خفقة و خفقة .
خفقان
(
xafaq n
) ا . ع . طپش دل .
خفقان
(
xafaq n
) م . ع . خفق خفقا