تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1382

مساهمون:

ص١٣٨٢
و آگنده است .

خظرفة

(
xazrafat
) م . ع . بشتاب رفتن . و گاه فراخ نهادن و يا دو گام را يك گردانيدن در تيز روى .

خظو

(
xozovv
) م . ع . خظا لحمه خظوا ( از باب نصر ) : آكنده شد گوشت آن و پر گرديد .

خظوان

(
xazav n
) ا . ع . آنكه گوشت وى آگنده و سخت باشد .

خظى بظى

(
xazibazi
) و خظية بظية (
xazeyatbazeyat
) ص . ع . آگنده گوشت . يق : فرس خظى بظى و امراة خظية بظية .

خع

(
xa ' '
) م . ع . خع الفهد خعا ( از باب ضرب ) : آواز كرد آن يوز از حلق و تا سه برافتاد آن را از دويدن .

خعخع

(
xo'xo '
) ا . ع . گياهى دوائى . و درختى .

خف

(
xaf
) و (
xof
) ا . پ . نوعى از آتش گيره كه بتازى مرخ گويند و آن گياهى است نرم كه زود آتش از آتش زنه در آن افتد . و ركو و پنبهء نيم سوخته .

خف

(
xaff
) م . ع . خف الشيئ خفا و خفة و خفيفا ( از باب ضرب ) : سبك گرديد آن چيز . و خف الرجل : سبكى كرد آن مرد و شتاب نمود . و خف القوم خفا و خفوفا و خفة : به زودى كوچ كردند آن قوم . و خف الخبع خفا : بانگ كرد آن كفتار . و خفت الاتن لعيرها : اطاعت كردند ماده خران آن خر نر را . و خف الى العدو خفوفا : شتافت بسوى دشمن . و خف القوم : اندك شدند آن قوم . و خفت رحمتهم : كم و اندك گرديد رحمت ايشان و خف فلان لفلان فى الخدمة خفة : شتافت فلان در خدمت فلان .

خف

(
xeff
) ا . ع . سبك و خفيف . و گروه اندك . يق : خرج فلان فى خف من اصحابه اى فى جماعة قليلة .

خف

(
xoff
) ا . ع . سپل شتر . و سم شتر مرغ و سواى اين دو سم ديگران را خف نگويند . ج : اخفاف . و موزه . و هر آنچه پوشند . ج : خفاف . و زمين درشت . و آن‌قدر كف پاى مردم كه به زمين رسد . و شتر كلانسال . المثل : رجع بخفى حنين : مر . حنين . و كذلك رجع حنين بخفيه .

خفء

(
xaf '
) ا . ع . خفأه خفأ ( از باب فتح ) : بركنده بر زمين زد آن را . و خفا بيته : فرود آورد و خوابانيد و افگند خيمهء خود را . و خفا القربة : دريد مشك را و گسترد آن را بر حوض تا زمين آب حوض را جذب نكند .

خفا

(
xaf
) ا . ع . پنهان و پوشيده .

خفا

(
xef
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوشيدگى و پنهانى و نهانى .

خفاء

(
xaf '
) م . ع . خفى خفاء ( از باب سمع ) : نهان شد و آشكارا نگرديد .

خفاء

(
xaf '
) ا . ع . برح الخفاء : واضح شد امر .

خفاء

(
xef '
) ا . ع . پوشش و هر چه بدان چيزى را پوشند از گليم و جز آن . ج : اخفية .

خفات

(
xof t
) م . ع . خفت خفاتا ( از باب نصر ) : ناگاه مرد . و خفت الزرع و نحوه : خشك گرديد آن گياه .

خفاثل

(
xaf sel
) ع . ج . خفثل .

خفاثل

(
xof sel
) ص . ع . مرد سست رأى ضعيف البدن . يق : رجل خفاثل .

خفاجل

(
xof jel
) ا . ع . گنگلاج .

خفاچه

(
xaf ce
) و (
xaff ce
) ا . پ . طايفه‌اى از اعراب راه زن و قطاع الطريق .

خفاخف

(
xaf xef
) ص . ع . ضبعان خفاخف : كفتاران بسيار آواز .

خفادد

(
xaf ded
) و خفاديد (
xafadid
) ع . ج . خفيدد .

خفارة

(
xaf rat
) ا . ع . شرم سخت و شرمگينى .

خفارة

(
xef rat
) ا . ع . حفاظت نخل از فساد . و حفاظت كشت از پرندگان .

خفارة

(
xaf rat
) و (
xef rat
) و (
xof rat
) ا . ع . عهد و پيمان . و پناه . و مزد بدرقگى و نگاهبانى .

خفاش

(
xoff c
) ا . ع . شب پره . ج : خفافيش .

خفاش

(
xaffac
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شب پره و شباره و بيواز و چرهواز و ازيره و خربواز و خربور و خرپور و خربيواز و شبان و شبانور و شببازه و شبينه و شپرك و شپره و شپوز و شپوژ و شهله و يارسه و شبده و پرسه و يرسقى و يراسه .

خفاض

(
xef z
) ا . ع . ختان دختر .

خفاضة

(
xaf zat
) م . ع . خفض خفاضة ( از باب كرم ) : خوش عيش گشت .

خفاف

(
xef f
) ع . ج : خف . و ج . خفيف .

خفاف

(
xof f
) ا . ع . سبك . و از اعلام است .

خفاف

(
xaff f
) ا . ع . كفش‌گر . و كفش فروش .

خفافيش

(
xaf fic
) ع . ج . خفاش .

خفاق

(
xef q
) ع . ج . خفق و خفق .

خفاق

(
xaff q
) ص . ع . رجل خفاق القدم : مردى كه پيش قدم وى پهن باشد .

خفاقة

(
xaff qat
) او ص . ع . دبر . و امراة خفافة الشحاء : زن باريك شكم .

خفان

(
xaff n
) ا . ع . چوزهء شترمرغ . و ظرفى كه تا لب پر شده باشد . و خانگى . و اهل البيت .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1382 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )