تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 819

مساهمون:

ص٨١٩

تحكم

(
tanakkom
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكومت و فرمانروائى . و غلبه و قدرت . و داورى و حكم و فرمان . و جور و تعدى . و قضاوت عادلانه . و فتواى شرعى و قضاوت خواه از روى ميل محكوم باشد و يا عدم ميل آن .

تحكمات

(
tahakkom t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - تعديات و حكمهاى بىجا و حكمهاى زور .

تحكيم

(
tahkim
) ا . ع . تحكيم الحرورية : قول گروه حروريه يعنى گروهى كه بر امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام خروج كرده و گفتند لا حكم الا للّه .

تحكيم

(
tahkim
) م . ع . حاكم گردانيدن كسى را در مال خويش و حكمه فى الامر : حاكم گردانيد او را در كار . و حكمه : باز داشت او را از آنچه مىخواست و اصلاح كرد .

تحل

(
tahell
) م . ع . حلل اليمين تحليلا و تحلة و تحلا . مر . تحليل .

تحلابة

(
tehl bat
) ا . ع . گوسپندى كه پيش از گشنى از پستانش اندكى شير برآيد .

تحلاق

(
tahl q
) م . ع . حلق راسه حلقا و تحلاقا : سترد موى سر خود را . مر . حلق .

تحلاق

(
tahl q
) ا . ع . يوم تحلاق اللمم : روز جنگ قبيلهء تغلب با بكر بن وائل سمى بذلك لان الحلق كان شعارهم يومئذ .

تحلب

(
tahallob
) م . ع . تحلب العرق : روان گرديد خوى . و تحلب بدنه عرقا : روان گرديد خوى بدن او . و تحلب فوه : روان شد آب دهن او . و تحلبت عينه : روان شد اشك چشم او .

تحلبة

(
tahlabat
) و (
tehlebat
) و (
tohlabat
) و (
tohlebat
) و (
tohlobat
) ا . ع . گوسپندى كه از پستانش اندكى شير برآيد پيش از گشنى .

تحلة

(
tahellat
) م . ع . حلل اليمين تحليلا و تحلة و تحلا . مر . تحليل .

تحلة

(
tahellat
) ا . ع . كفارهء سوگند يا استثناى آن . و تحلة القسم و اليمين : اندك . و منها فتمسه النار الا تحلة القسم اى مسة يسيرة .

تحلج

(
tahalloj
) م . ع . جنبيدن ابر و درخشيدن آن . و خليدن چيزى در دل الحديث : لا يتحلجن فى صدرك طعام ضارعت فيه النصرانية اى لا يدخلن فى قلبك منه شيئ فانه نظيف . و قولهم دع ما تحلج فى صدرك يعنى ترك كن آنچه در دل تو خليد و شك كردى در آن .

تحلحل

(
tahalhol
) م . ع . جنبيدن از جاى و دور شدن يق حلحلهم حلحلة فتحلحلوا .

تحلز

(
tahalloz
) م . ع . تحلز الشيئ : باقى ماند آن چيز . و تحلز القلب : دردناك شد دل . و تحلز للامر : دامن بر كمر زد براى آن كار .

تحلس

(
tahallos
) م . ع . تحلس لكذا : طواف كرد آن را و گرد برآمد . و تحلس بالمكان : مقيم شد در آنجاى .

تحلق

(
tahalloq
) م . ع . تحلق القمر : هاله نمود ماه . و تحلقوا : حلقه حلقه نشستند .

تحلل

(
tahallol
) م . ع . تحلل السفر بالرجل : بيمار شد آن مرد پس از مراجعت از سفر . و تحلل فى يمينه : استثنا كرد در سوگند . و تحلل من يمينه : بيرون آمد از قسم به كفاره . و نيز تحلل . بحلى خواستن .

تحلم

(
tahallom
) م . ع . خواب ديدن و بتكلف بردبارى نمودن و تحلم الحلم : ادعاى ديدن خواب كرد و نديده بود . و تحلم المال : فربه شدند شتران . و تحلم الضب : پيه ناك شد سوسمار . و كذلك تحلم الصبى و تحلم الجراد .

تحلمة

(
tahlemat
) ص . ع . عناق تحلمة : بزغالهء بسيار كنه . ج : تحالم .

تحلئ

(
tahli '
) م . ع . حلاءه تحليئا و تحلئة . مر . تحلئة .

تحلئ

(
tehli '
) ا . ع . موى روى پوست و چرك و سياهى آن . و پوست كارد رسيده و زخم شده وقت باز كردن .

تحلى

(
tahalli
) م . ع . چون واوى باشد شيرين يافتن چيزى را و حلوا خوردن . و چون يائى بود با زيور شدن زن و مستفيد گرديدن به آن و پوشيدن زيور و آراسته شدن .

تحلئة

(
tahleat
) م . ع . حلاه عن الماء تحليئا و تحلئة : باز داشت او را از آب و نوشيدن نداد . و حلاءه درهما : داد او را درم . و حلاء السويق : شيرين ساخت پست را .

تحلئة

(
tehleat
) ا و ص . ع . موى روى پوست و چرك و سياهى آن . و رجل تحلئة : آنكه بمردم بآميزش اندوه رساند .

تحلية

(
tahliat
) م . ع . چون واوى باشد به چشم كسى خوش نمودن چيزى را . و حلى السويق تحلية : شيرين گردانيد پست را - و گويند به اين معنى مهموز گفتن خلاف قياس است - و چون يائى بود حلى المراة تحلية : پوشانيد زن را زيور و ساخت براى وى زيور و وصف كرد حليهء آن را و تأمل كرد در نشاى وى .

تحليف

(
tahlif
) م . ع . سوگند دادن كسى را .

تحليق

(
tahliq
) م . ع . حلق رأسه تحليقا و تحلاقا : نيك سترد موى سر